xasharotlar klassifikastiyasi

ZIP 41.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426073416_60444.doc xasharotlar klassifikastiyasi tip: bug’imoyoqlilar: - arthropoda tip: traxeyalilar: - tracheata sinf: hasharotlar; - unsekta . sinf: birlamchi qanotsizlar: - arterugota sinf: qanotlilar: - pterugota juda katta sinf bo’lgan hasharotlar sinfi tabiiy, ko’pgina mayda sistematik gruppalarga bo’linadi. hasharotlar sinfi ikkita kenja sinfga bo’linadi. i) birlamni qanotsizlar kenja sinfi - arthropoda va 2) g’anotlilar kenja sinfi pterugota. bu ikkala gruppa turlar soni jihatidan juda xilma-xildir. 1) kenja sinf - birlamchi qanotsizlar kenja sinfi ozgina turlarni o’z ichiga oladigan (1500 turdan ortiq) bo’lib, (10 tacha oila) va (180 dan ortig’) avlodni tashkil etadi. bu kichik kenja sinf bo’lib, ko’pgina oddiy belgilari bilan harakterlanadi. bular qanotsiz hasharotlardir, ular avval boshidan qanotsizdir. buning ma‘nosi shuki, ular qanotini, g’anday bo’lmasin biron sharoitga moslashish tufayli yo’qotgan emas, balki bu hasharotlarning ajdodlarida hech g’achon g’anot bo’lgan emas. qanotlilar kenja sinfiga kiradigan hasharotlar o’rtasida ham ko’pgina qanotsiz turlari bor. masalan, burga, bit, bir talay qandala hamda o’simlik bitlari …

da katta o’rin tutadi. keyingi klassifikatsiya - yangi qanotli hasharotlar bo’limiga pastembrional rivojlanish tili kabi muhim belgi asos qilib olingan, shunga ko’ra yangi qanotlilar bo’limini ikkita kenja bo’limga ajratish mumkin. 1 - kenja bo’lim - yangi qanotlilar, chala metamorfozli hasharotlar (epimorfoz) - epimorpha. 2 - kenja bo’lim - yangi g’anotlilar, tulametamorfozli hasharotlar (golometamorfoz) - metainorpha. birinchi kenja sinf. birlamchi qanotsizlar. arterugota. bu kenja sinf hasharotlarining bir muncha kamroq (200-300) (1500) tadan oshmaydigan turlarini o’z ichiga oladi. tanasi 1,5-2 sm bo’ladi. burgachalar, bo’lar oyoqdumlilar turkumiga kiradi. qand tangachasi. ko’pgina turlarning qorin sigmentlarida kichkina ortiqlar uchraydi, bo’larni qorin oyog’larning rudimentlari deb hisoblash mumkin. kollembol (oyoqdumli) qornining 4-sigmentida maxsus ayrisi bo’ladi, bu ham o’zgargan qorin oyoqlardan iborat hasharot tinch turganda ayrichasi qornining tagiga g’ayirib turadi.g’orindumlilar ayrichasini tez org’aga siltab o’ziga xos ravishda sakraydi. birlamchi qanotsiz hasharotlarning ko’zi yo’q. xasharotlarning rivojlanishi anamorfoz. birlamchi qanotsizlarning amaliy jihatdan aytarlik katta ahamiyati yo’q. ammo ulardan ba‘zilari poliz …

ashga yordam beradigan ayrichasi bor. vakillari - suvda yashaydigan oyoqdumli hasharot. qildumlilar-nhusanura faunamizda oyoqdumlilar bilan birga ko’p uchraydi. ularning tashg’i belgilaridan quyidagilari harakterlidir: qornining uchida uchta ipsimon ortig’i bor, qornining deyarli hamma sigmentlarida oyoqcha rudimentlari bor. vakili qand tangachasi. ikkinchi kenja sinf. qanotlilar - pterugota. hozirgi entomologiyada qanotli hasharotlar kenja sinfi katta-kichik ikki bo’limga bo’linishini yuqorida aytilgan edi. 1. qadimgi qanotli hasharotlar (palaeoptera) ninachi va kunlik kapalaklarni o’z ichiga oladi va 2. yangi g’anotli hasharotlar (neoptera) bo’limi, bu boshqa hamma turkumlarni o’z ichiga oladi. qanotli hasharotlar kenja sinfini shu ikki bo’limga ajratishda nima asos qilib olingan. birinchidan, ninachilar bilan kunlik kapalaklar va ikkinchidan qanotli boshqa hasharotlar (to’g’ri qanotlilar qo’ng’izlar, pashshalar, parda qanotlilar va hakozo) tinch turganda qanotlari-yangi holatiga qaralsa, qo’nib turgan ninachilarning qanotlari ustki yuzalari bilan bir-biriga yopishib, yozilib yoki yug’origa ko’tarilib turishi bilan farq qilishini ko’rish mumkin. na ninachilar va na kunlik kapalaklar qanotlarini qo’ng’iz yoki suvarak kabi qorniga …

ko’zi birmuncha kichikligi, qorni kengligi va qorin uchida serkoladi (bo’g’imli ortiqlari) borligi bilan ninachilardan farq qilar edi. ba‘zi turlarning ko’kragidagi birinchi sigmentda qanotga o’xshaydigan g’alati burmalar bo’lgan. 1. bu hasharotlar paleozoy erasida hasharotlarning ustun turgan gruppasi bo’lsa kerak. paleozoyda qadimgi qanotli hasharotlarning kamida 15-17 turkumi yashagan deb hisoblaydilar. paleozoyda qadimgi qanotli hasharotlardan tashqari yangi g’anotli hasharotlar ham bo’lgan, bo’lar to’g’ri qanotlilar bilan suvaraksimonlardan iborat eng qadimgi turkumlar edi. qanotli hasharotlarning boshqa hamma turkumlari kechroq (qadimgi qanotli hasharotlarning ko’pchiligi allaqachon qirilib ketgan va mezozoida ulardan faqatgina ninachilar bilan kunlik kapalaklar kabi turkumlar qolganda) paydo bo’lgan. albatta qadimgi qanotli hasharotlar yangi qanotli hasharotlardan qanotlarining vaziyati bilangina emas, balki qanotlarining va boshqa ba‘zi organlarining tuzulishida boshqa belgilari bilan ham farq qiladi. shunday qilib, hozirgi qanotli hasharotlardan ninachilar bilan kunlik kapalaklar eng qadimgi gruppa o’lib, ular paleozoy erasida yashab kirib bitgan g’adimgi qanotli hasharotlarga yaqin turadi. 1-bo’lim. qadimgi qanotlilar – palaeptera 1-turkum. ninachilar - …

o’zi poylab yurgan g’animat (hasharot) ancha narida ekanligini yaxshi biladi, u g’animatni baquvvat jag’lari bilan tishlab oladi. ba‘zi ninachilarning qorni kengroq (masalan, chinakam ninachilar gruppasiga kiradigan ninachilar), boshqa ninachilar (strelok-lyutkalar) ning g’orni ingichka va cho’zig’ bo’ladi. og’iz qismi yirtkichlar uchun tipik ravishda tuzilgan, ya‘ni kemirishga moslashgan. ninachilarning g’anotlari orqasiga yig’ilmasligini bilamiz. ninachilarning qanotlari yiqqanda burilishiga yordam beradigan va yugal qism deb ataladigan organi yo’q. qanot tomirlari qalingina tur hosil qiladi. ninachilar qanotlarining tuzilishi jihatidan ikkita kenja turkumga bo’linadi. 1) teng qanotlilar - bo’larning oldingi va 2) kunlik kapalaklar - ephemeroptera. kunlik kapalaklar ninachilardan kichkinaligi tanasining uzunligi 10-15 mm va oldingi hamda keyingi qanotlarining teng emasligi bilan ajralib turadi - kunlik kapalaklarning oldingi qanotlari keyingi qanotlariga qaraganda anchagina katta bo’ladi. qorin uchida ikkita yoki uchta uzun dum ipi bo’ladi. kunlik kapalakning butun tashqi tuzilishi havoda uchishdan ko’ra havoda suzishga yaxshiroq moslashgandir. kunlik kapalaklar juda g’alati uchadi, ularning uchishini “tancha” deb bejiz …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xasharotlar klassifikastiyasi"

1426073416_60444.doc xasharotlar klassifikastiyasi tip: bug’imoyoqlilar: - arthropoda tip: traxeyalilar: - tracheata sinf: hasharotlar; - unsekta . sinf: birlamchi qanotsizlar: - arterugota sinf: qanotlilar: - pterugota juda katta sinf bo’lgan hasharotlar sinfi tabiiy, ko’pgina mayda sistematik gruppalarga bo’linadi. hasharotlar sinfi ikkita kenja sinfga bo’linadi. i) birlamni qanotsizlar kenja sinfi - arthropoda va 2) g’anotlilar kenja sinfi pterugota. bu ikkala gruppa turlar soni jihatidan juda xilma-xildir. 1) kenja sinf - birlamchi qanotsizlar kenja sinfi ozgina turlarni o’z ichiga oladigan (1500 turdan ortiq) bo’lib, (10 tacha oila) va (180 dan ortig’) avlodni tashkil etadi. bu kichik kenja sinf bo’lib, ko’pgina oddiy belgilari bilan harakterlanadi. bular qanotsiz hasharotlardir, ular...

ZIP format, 41.0 KB. To download "xasharotlar klassifikastiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xasharotlar klassifikastiyasi ZIP Free download Telegram