hasharotlar sinfi vakillarini harakterlik belgilari

PPT 38 стр. 6,4 МБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

urug’don va urug’ hujayralarining tuzulishi va biologik xususiyatlari hasharotlar sinfi vakillarini harakterlik belgilari. 1.hasharotlar sinfi bo’limlari. 2.hasharotlarning tashqi tuzilishi va tana qoplag’ichi. 3. hasharotlarning bosh qismi azolari 4.ko’krak qismida joylashgan azolari va qanotlarining tuzilishi. 5.qorin qismida joylashgan azolari. 6.hasharotlarning postembrional rivojlanishi. reja hasharotlar (insecta) - boʻgʻimoyoqli umurtqasiz hayvonlar sinfi. yer sharida 1,5 mln.ga yaqin turi maʼlum. turlarining koʻpligi va shakllarining xilma-xilligi jihatidan biosferada 1-oʻrinni egallaydi. h. sinfi oyoqdumlilar, qoʻshdumlilar, qoʻngʻizlar, tuyaboʻyinlar, toʻrqanotlilar, kapalaklar, burgalar, termitlar, qandalalar kabi 34 turkumga boʻlinadi. tanasining uzunligi 0,2 mm — 33 sm, odatda tashqi skeletni tashkil qiluvchi zich kutikula bilan qoplangan. tanasi bosh, koʻkrak va qorin qismlardan iborat. boshida bir juft murakkab koʻz va koʻzchalari, bir juft moʻylovlari (hid tuyish va sezgi orga-ni) hamda ogʻiz apparati joylashgan. ogʻiz apparati yuqori lab, yuqori va pastki juft jagʻlardan tashkil topgan. kemiruvchi ogʻiz apparati barcha toʻgʻriqanotlilar, qoʻngʻizlar, chumolilar va boshqalarga xos. soʻruvchi h.da esa xartum bor. gulshira bilan …

2 / 38

an tuzilgan; qanotli h.ning oʻrta va orqa koʻkraklarida bir juftdan qanotlar bor. urgʻochisi qornining uchida 11 boʻgʻimdan iborat tuxum qoʻygich, erkaklarida esa bir juft oʻsimtalar mavjud. ovqat hazm qilish yoʻli ozuqani mexanik hamda kimyoviy qayta ishlaydigan ichaklardan tashkil topgan. h.ning individual rivojlanishi bir necha bosqichli (fazali) toʻliq yoki chala oʻzgarish (metamorfoz) bilan kechadi. chala oʻzgarish bilan rivojlanish 3 faza (bosqich)da: tuxum, lichinka (imagoga oʻxshash) va voyaga yetgan hasharot — imago orqali amalga oshadi. toʻliq oʻzgarish bilan rivojlanishda esa lichinka (odatda chuvalchangsimon) bilan imago oraligʻida /umbaklik davri ham kuzatiladi. h.ning hayot sikli boʻgʻin (avlod)lar soni, mavsumiy dinamika (oʻzgarish)ning oʻziga xosligi va diapauza xususiyatlari bilan belgilanadi. tanasining uzunligi 0,2 mm — 33 sm, odatda tashqi skeletni tashkil qiluvchi zich kutikula bilan qoplangan. tanasi bosh, koʻkrak va qorin qismlardan iborat. boshida bir juft murakkab koʻz va koʻzchalari, bir juft moʻylovlari (hid tuyish va sezgi orga-ni) hamda ogʻiz apparati joylashgan. ogʻiz apparati yuqori lab, …

3 / 38

aza qilish va boshqa funksiyalarni bajaradi. hasharotlar tana qoplag’ichining rangi har bir tur uchu idividual xususiyatga ega. tana rangi ko’pincha gepodermadagi bo’yovchi pigmentga bog’liq. ayrim hasharotlar yoki ularning qurtlari rangiga ichki organlar va tana suyuqligi rangi ham katta tasir ko’rsatadi. maslan ayrim shira bitlari, kapalaklar qurtining yashil rangi, xironomus pashshalari qurtlarining qizil rangi gemolenfa suyuqligidagi gemoglabin bilan bog’liq. ayrim kapalaklar, qo’ng’izlar va boshqa hasharotlarning xilma xil tovlanadigan rangi pigment bilan emas balki, juda yupqa ko’p qavatli xitin plastinkalarning tana sirtiga nisbatan har xil burchak hosil qilib joylashishiga bog’liq,hasharotlar tanasining rangi ularni boshqa yirtqich hayvonlardan yashirishga imkon beradi. tana rangi zaharli hasharotlar uchun ogohlantirish vazifasini o’taydi. hasharotlarning tana qoplag’ichida hid taratish, mum ishlab chiqarish va tullash bezlari bor. hid bezlari bir hujayrali yoki ko’p hujayrali bo’ladi: tananing turli joylarida joylashadi va turli vazifalarni bajaradi. kapalaklarda bunday bezlar maxsus tangachalar yoki qillar bilan bog’langan. suvaraklarning hid bezlari qorin bo’limining orqa tomonida joylashgan. …

4 / 38

lanadi. qalqondorlarning mum bezlari sekretidan mum qalqon hosil bo’ladi. hasharotlarning lichinkalarida tullash bezlari ham ko’p uchraydi. bezlarning sekreti tullash davrida eski kutikulani yemiradi, lekin yangi hosil bo’lgan kutikulaga tasir ko’rsatmaydi. boshining tuzilishi hasharotlarning tanasi bosh ko’krak va qorin bo’limlaridan tashkil topgan. boshi akron va to’rt bo’g’imdan ko’kragi 3 bo’g’imdan qorin bo’limi 6-11 bo’g’im telsomdan iborat. bosh qismining bo’g’imlari birga qo’shilib ketgan bo’lib, umumiy xitin kutikula bilan qoplangan. boshi harakatchan, ko’krakdan ingichka bo’yin orqali aniq ajralib turadi. boshining oldingi uchi ostki tomonidan og’zi joylashgan. boshining ikki yonida bir juft murakkab ko’zlari, ularning o’rtasida bazan bir necha payda oddiy ko’zchalar yakka yakka bo’lib joylashgan. boshida 4 juft o’simtalar bo’ladi. ulardan birinchisi antennalar, yani mo’ylovlar akron bilan bog’liq. mo’ylovlar xilma xil tuzilgan. shakliga ko’ra qilsimon, ipsimon, arrasimon, taroqsimon, patsimon tizzasimon, to’g’nog’ichsimon bo’ladi. birinchi tana bo’g’imi ( enterkalyar bo’g’im) hasharotlarda to’liq reduksiyaga uchragan. qolgan 3 juft o’simtalar esa 2, 3, 4- tana bo’g’imlariga tegishli. …

5 / 38

aydi. harakatlanish usuli va yashash muhiti ta’sirida oyoqlar turli darajada o’zgarishga uchraydi. (152)keltirilgan tavsif yuguruvchi bo’g’imi kuchli rivojlangan. yer qazuvchi buzoqboshilarning oyoqlari kalta kurakka o’xshash, o’tkir xitin tishchalar bilan ta’minlangan. suv qandalalari va qo’ng’izlarining orqa oyoqlari kengayib uzun tuklar bilan qoplangan eshkakni hosil qiladi. gul changini yig’uvchi arilar orqa oyog’ining boldir qismida maxsus chuqurchadan iborat savatcha hosil bo’ladi. beshiktebratarlarning oldingi oyoqlari tutuvchi organga aylangan. hasharotlarning qanotlari ko’krak qismining yon tomonidagi tana qoplag’ich burmasidan kelib chiqqan. qanot juda yupqa yoki ikki qavat plastinkaga o’xshash bo’lib, har ikkala qavat o’rtasida juda tor tirqish bo’ladi. bu tirqish tana bo’shlig’ining davomi hisoblanadi. qanotlardagi qanotlardagi to’rlar xitin naychalardan iborat. naychalar orqali traxeyalar va nerv tolalari o’tadi. to’rlar qanotlar uchun tayanch vazifasini ham bajaradi. qanotdagi to’rlarning shakli sistematik guruhlarni aniqlashda katta ahamiyatga ega. qanot bo’ylab joylashgan to’rlar kostal, subkostal, radial, median, kubital, anal va yugal deb ataladi. (153-rasm) qanotlarning harakati juda murakkab bo’lib, bir tomondan ularni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hasharotlar sinfi vakillarini harakterlik belgilari"

urug’don va urug’ hujayralarining tuzulishi va biologik xususiyatlari hasharotlar sinfi vakillarini harakterlik belgilari. 1.hasharotlar sinfi bo’limlari. 2.hasharotlarning tashqi tuzilishi va tana qoplag’ichi. 3. hasharotlarning bosh qismi azolari 4.ko’krak qismida joylashgan azolari va qanotlarining tuzilishi. 5.qorin qismida joylashgan azolari. 6.hasharotlarning postembrional rivojlanishi. reja hasharotlar (insecta) - boʻgʻimoyoqli umurtqasiz hayvonlar sinfi. yer sharida 1,5 mln.ga yaqin turi maʼlum. turlarining koʻpligi va shakllarining xilma-xilligi jihatidan biosferada 1-oʻrinni egallaydi. h. sinfi oyoqdumlilar, qoʻshdumlilar, qoʻngʻizlar, tuyaboʻyinlar, toʻrqanotlilar, kapalaklar, burgalar, termitlar, qandalalar kabi 34 turkumga boʻlinadi. tanasining uzunligi 0,2 mm — 33 sm, odatda ...

Этот файл содержит 38 стр. в формате PPT (6,4 МБ). Чтобы скачать "hasharotlar sinfi vakillarini harakterlik belgilari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hasharotlar sinfi vakillarini h… PPT 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram