evolyutsion ta'limot

ZIP 276.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426131105_60487.doc evolyutsion ta'limot reja: 1. darvingacha bulgan davrda evolyusion goyalarning rivojlanishi. 2. yerda xayotning rivojlanishi 3. tabiatda metafizika davri. 4. transformizm goyalarini paydo bulishi. 5. fransiyada transformizmning kreotsionizmga karshi kurash. kirish organik dunyoning tarixiy tarakkiyot konunlarini urganadigan fan evalyusion ta'limot deyiladi. bu fanning nomi x1x asr urtalarida xayvon va usimliklarning evalyusiyasi tugrisida ta'limot yaratgan mashxur ingliz olimi charlez darvin sharafiga kuyilgan. charliz darvinning ta'limoti tugrisida shunday degan edi. «darvinning unutilmas xizmati shundan iboratki, u «xayvon va usimliklarning turlarini xech narsa bilan boglanmagan, tasodifiy paydo bulgan, «xudo yaratgan» va uzgarmaydigan deb karashga xotima berdi va turlarning uzgaruvchanligini va ular urtasidagi irsiyatni isbotlab, biologiyani birinchi marta ularok tamomila ilmiy asosga kuydi. darvinizm fani organik dunyoning tarixiy tarakkiyot konunlarini belgilash uchun biologiya va kishlok xujaligi, polentologiya, geografiya fanlaridan foydalaniladi. darvinizm kishlok xujalik fanlari bilan boglik bulib, uy xayvonlari, xamda usimliklarning yangi zot va turlarini navlarini yaratish soxasidagi inson amalga oshirayotgan tajribalarni umumlaщtiradi. shu …

u fikrni tajribada ilmiy asosda isbotlab beraolmadilar. usimlik va xayvonlarning evalyusiyasini birinchi marta 1859 yilda ch. darvin uzining “tabiiy tanlanish yuli bilan turlarning kelib chikishi yoki yashash uchun kurashda tanlangan zotlarning saklanib kolishi” nomli asarida bayon etdi. shundan keyin biologiya fanidan keskin uzgarish ruy berdi va dunyo uzgarmas deb da'vo kilgan metafizik tasavvurni rad etdi. ch. darvinning ana shu ta'limoti asosida evalyusion polentologiya, evalutsion embriologiya kabi fanlar vujudga kelib, darvin ta'limotini tugriligini isbotladi. ammo idealistlar uz fikrlaridan kaytmay darvin ta'limotiga karshi chikib biologiya fani eskirdi deb da'vo kilaboshladilar. xix asr oxiri xx asr boshlarida darvin ta'limotini rivojlantirishda rus olimlaridan v. o. kovalevskiy, a.o. kovolevskiy, i.i. mechnikov, i.m. sechenov, k.a. temiryazev va michurinlar katta xissa kushdilar va darvinizmni rivojlantirdilar. xx asr urtalariga kelib darvinizm ya'ni biologiya fani, uzining yangi davrini boshladi. biologiya, biofizika fanlari vujudga keldi. molekulyar biologiya faning vujudga kelishi esa genetika fanini rivojlantirdi. kosmik biologiyani paydo bulish esa insoniyat …

shu fikrlarga stixiyali karshi chikdilar. ular xamma narsa vujudga keladi va yukoladi, dunyoni xudo yaratgan emas, u xarakat natijasida paydo bulgan dedilar. dunyodagi xamma narsalarni olov, suv, xavo va yer belgilab beradi deb uylar edilar. ular tabiatni bir butun deb tushunishga urindilar xamda barcha xodisalar bir-biriga boglik deb tushunishga xarakat kildilar. gretsiyada katta savdo shaxarlari falsafiy maktablar vujudga kelib unda siyosiy ishlar fales, faylasuflar bor edi. materialistik faylasufi geraklit ta'limotida rivojlanib, u dunyoni xudo yaratgan emas, kotib kolgan narsa yuk, xamma narsa xarakatda, tabiatdagi xamma narsa boshkasiga aylanadi degan goyani ilgari surdi. ammo u xodisalar orasida eng asosiysi olov deb tushunadi va olov uchib davoga va suv, yerga aylanadi, yer yana suyulib suvga, suv esa parlanib yulduzlarga aylanadi degan fikrni aytdi. sisitsiyalik empedokn (e.o.483-423) ta'limotiga kura 4ta moxiyatning olov, yer, suv, xavo xamma mavjudotni paydo kiladi. u tirik mavjudotlar-kuyosh, mavjud bulmagan paytdan bunyod bulgan. kuchli yomgirlardan sung balchikdan usimliklar paydo …

tga tushib yengillari xavoga kutarilgan. pastga tushganidan-yer, osmonga kutarilganidan-osmon, olov va xavo paydo bulgan. yer yuzidan balchiksimon modda bulgan, uning suyuk kismidan dengiz, kattik kimslaridan esa moddalar xayotni yuzaga keltira boshlagan. shundan xayvonlar paydo bulib, vujudi issiklari yukoriga parvoz kilgan, tanasida yer oralashmasi borlari esa yerda yashab kolishgan. eng seram moddalardan tashkil topgan suv xayvonlari suvda yashab kolgan. sungra esa yer sovib yirik xayvonlar xosil bulishi tuxtagan. ana shu xayvonlar uziga xoslari bilan juftlashib yangi organizmlarni paydo kilgan. xatto demokrit odamni kelib chikishi va ijtimoiy xayotni rivojlanishini izoxlab berishga urindi. dastlabki kishilar xayvonlarga uxshab xayot kechirgani, birga ov kilishi, sovuk va ochlikdan kirilib ketishi, keyinchalik esa olovdan foydalanganligi va gorda yashaganliklarini ta'kidlab utdi. gretsiyada empedokl va demokrit tomonidan yaratilgan goyalar rimda xam tarkaldi. rim foylasufi- lukretsiy kar ( e.o. asr) uzining “narsalar tabiati xakida” kitobida xamma narsalarni xudo yaratgan kishilarga karshi chikib, olam abadiy va uzgaruvchan, tirik mavjudotlar yerga osmondan …

mliklarda sezuvchi jon-xayvonlarda. akilli jon –odamda. aristotel uzini jon tugrisidagi fikrida: kupayishda urgochi organizm fakat embrionning rivojlanishi uchun kerakli modda passiv materiyani beradi. erkak esa juftlashishda embrion uchun xayotbaxsh asosni- entelekxiyani beradi deydi. uni fikricha bulutlar, kovak ichlilar, mollyuskalar va xashoratlar uz-uzidan paydo buladi. idealistik goyaning preformistlari. aristotelni materialistik karashi shundaki, u befark atrofdagi narsalarni organizmga ta'sir etib unda sezgi xosil kilishini, sezgi esa xotirani shakllantirishni, takrorlash esda olib kolishini va nixoyat tajribadan fan va san'at vujudga kelshini aytdi. grek olimlarini yukoridagi dunyokarashlari eramizdan oldingi v asr mobaynida davom etib keldi va tabiat soxasida materialistik va idealistik okimlarni xosil bulishiga olib keldi. yerda xayotning rivojlanishi. yer taxminan 4.7 mlrd yil ilgari paydo bulganyu xozirgi tirik mavjudotni paydo bulganiga 1 mlrd yil bulganligi taxmin kilindi. dastlabki tirik mavjudotni proterozoy erasidan oldin yashagan. ammo dastlabki xayotning boshlanishi viruslar ekanligini tugrisida rus olimi d. i. ivanovskiy ma'lumoti bor. kristall xoldagi virusni esa sun'iy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "evolyutsion ta'limot"

1426131105_60487.doc evolyutsion ta'limot reja: 1. darvingacha bulgan davrda evolyusion goyalarning rivojlanishi. 2. yerda xayotning rivojlanishi 3. tabiatda metafizika davri. 4. transformizm goyalarini paydo bulishi. 5. fransiyada transformizmning kreotsionizmga karshi kurash. kirish organik dunyoning tarixiy tarakkiyot konunlarini urganadigan fan evalyusion ta'limot deyiladi. bu fanning nomi x1x asr urtalarida xayvon va usimliklarning evalyusiyasi tugrisida ta'limot yaratgan mashxur ingliz olimi charlez darvin sharafiga kuyilgan. charliz darvinning ta'limoti tugrisida shunday degan edi. «darvinning unutilmas xizmati shundan iboratki, u «xayvon va usimliklarning turlarini xech narsa bilan boglanmagan, tasodifiy paydo bulgan, «xudo yaratgan» va uzgarmaydigan deb karashga xotima berdi va tu...

ZIP format, 276.0 KB. To download "evolyutsion ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: evolyutsion ta'limot ZIP Free download Telegram