fermentlar va oqsillar

ZIP 10 pages 329.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 329.0 KB

File type ZIP

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1475415048_63164.ppt powerpoint presentation fermentlar va oqsillar bajardi: tekshirdi: fermentlar tirik hujayra izotermik ximiyaviy mashina hisoblanadi, bu mashina normal — to'xtovsiz ishlab turishi uchun fermentlar deb ataluvchi biologik katalizatorlar bo'lishi kerak. fermentlar tabiatan oqsil molekulalari bo'lib, har bir ferment ma'lum bir tipdagi ximiyaviy reaksiyani katalizlaydi. ular genlar ta'sirini ro'yobga chiqaradigan hujayraning ishchi apparatidir. fermentlar anorganik katalizatorlardai o'ziga xosligi, katalitik aktivligi va mo''tadil sharoit, ya'ni o'rtacha temperatura va vodorod ionlarining fiziologik konsentrasiyasida ta'sir qila olishi bilan afzal hisoblanadi. ular ko'p bosqichli murakkab reaksiyalarni millisekundlarda ketishini ta'minlaydi. tirik hujayralarda fermentlar ishtirokida ketadigan ximiyaviy reaksiyalarning yana bir nodir xususiyati shundaki, bunda maxsulot to'liq hosil bo'ladi va keraksiz qo'shimcha moddalar ajralib chiqmaydi. fermentlar minglab ximiyaviy reaksiyalarni tezlashtiradi, hujayralardagi moddalar almashinuvv fermentlar ishtirokida boradi. fermentlar fermentlar tabiatiga ko'ra katalizatorlar bo'lganligi uchun, ular ta'sirida termodinamik jihatdan imkoni bor reaksiyalargina amalga oshirilishi mumkin. bunga fermentning substrat (reaksiyaga kirishuvchi modda) bilan oraliq kompleks hosil qilnshi natijasida katalizlanadigan reaksiyaning aktivlanish …

2 / 10

tabiatli moddalar, uglevodlarning fosforli efirlari, kichik molekulali metabolitik aktiv peptidlar va boshqalar yashtirok etadi. fermentlarning koferment qismi oqsil qismi bilan turli darajada bog'langan. masalan, sitoxromlarda gem oqsil qismi bilan kovalent bog' yordamida bog'lansa, ba'zi degidrogenazalarning kofermenti dializ qilinganda ham ajralib ketishi mumkin. fermentlar xujayra va organizm moddalar almashishuvining qay uchastkasida ishtiroki va bajaradigan funksiyasiga qarab monomer yoki multimer ko'rinishida tarqalishi mumkin. ko'pchilik proteolitik fermentlar monomer ko'rinishida bo'ladi. oksidlanish — qaytarilish reaksiyalarini, moddalar almashinuvida qator bir-biriga bog'liq reaksiyalarni katalizlovchi fermentlar ko'proq multimer ko'rinishiga o'tishi orqali kompleksning fermentativ aktivligi, shu orqali enzimatik reaksiyaning tezligi yuqori darajada ortadi. masalan, laktat degidrogenaza fermentida 5 ta subbirlik bo'lsa, piruvat degidrogenaza kompleksining hosil bo'lishida 24 molekula piruvat degidrogenaza, bir molekula degidrolipoil-transasetilaza va 12 molekula digidrolipoil — degidrogenaza fermentlari ishtirok etadi. umuman bu kompleks tuzilishida 60 ta polipeptid molekulasi qatnashadi. fermentlarning fizik-ximiyaviy xususiyatlari ularning oqsil tabiatiga bog'liq. shu sababli yuqori temperatura va muhit o'zgarishlari oqsillarni denaturasiyaga uchratgani …

3 / 10

ish ishlari 0 c atrofida (sovuq xonalarda), agar organik erituvchilar ishlatilsa, 0 dan past (1 — 2 — 5°c da) temperaturalarda olib borilishi kerak. aks holda ferment aktivligini yo'qotib qo'yadi. hozirgi vaqtda mingdan ortiq fermentlar ma'lum bo'lib xalqaro bioximklar ittifoqining fermentlar bo'yicha komissiyasi 1961 yilda ularning klassifikasiyasi va nomlanishini ishlab chiqqan. har bir fermentning nomeri to'rtta sondan tarkib topib, bu sonlar turli ma'noni anglatgani uchun nuqtalar bilan ajratilgan. fermentlarga xos reaksiyalar anorganik katalizatorlar bilan fermentlar ta'sirini taqqoslash kerakli asbob va reaktivlar: shtatiz, probirkalar, pipetkalar, naq o'tkazilgan probka, gaz gorelka yoki spirt lampasi, suv termometri, suv hammomi, kraxmalning 1% li eritmasi, xlorid kislotaning 10% li eritmasi, lyugol eritmasi, natriy gidroksidning 10% li eritmasi, mis (ii)- sulfatning 1% li eritmasi, kraxmalning 0,3 m natriy xloriddagi 1% li eritmasi, distillangan suv, 10 marta suyultirilgan so'lak. fermentlar anorganik katalizatorlardan bir qancha xossalari bilan farq qiladi. fermentlar yuqori darajada o'ziga xos biologik katalizatorlardir. ular o'rtacha …

4 / 10

molekulasi o'zining aminokislota tarkibiga qarab eritmada musbat yoki manfiy zaryadga ega bo'ladi. oqsil zarrachasining zaryadi uni eritmada stabillovchi asosiy faktor hisoblanadi. oqsillarning muhim xususiyatlaridan biri ularning eruvchanligi va cho'kishi hisoblanadi. turli oqsillarning molekulyar xususiyatlari, bajaradigan vazifasi, tabiatda tarqalgan ob'yektiga bog'liq ravishda turli darajadagi eruvchanlikka ega. ular turli fizik va ximiyaviy omillar ta'sirida eritmadan cho'kadi. cho'ktiruvchining turi va oqsil erigan muhitga qarab oqsil o'z xoliga qaytmas bo'lib cho'kishi, denaturasiyaga uchrashi yoki qayta cho'kishi mumkin. oqsil eritmada qizdirilganda, organik erituvchilar, konsentrlangan ishqor yoki kislotalar, og'ir metall ionlari ta'sirida denaturasiyaga uchraydi. denaturasiya vaqtida ba'zi molekula ichidagi bog'lar (vodorod, disulfid va boshqalar) qayta gruppalanishi hisobiga oqsil molekulasining uchlamchi tuzilishida muhim o'zgarish ketadi. natijada ba'zi fizik, ximiyaviy va biologik xususiyatlari yo'qoladi. oqsillarning oddiy erituvchilarda (suv, tuz eritmalari va boshqalar) eruvchanligi yo'qoladi, denaturasiya natijasida gidrofil xossalarini yo'qotib gidrofob xossalariga ega bo'ladi. denaturasiyaning bunday turi qaytmas denaturasiya deb atalib, bunday oqsil o'zining nativ xossalariga har qandan sharoitda …

5 / 10

aksiyalari q a y t a r r e a k s i ya l a r deyiladi. buday deyilishiga sabab, ba'zi bir reaktivlar ta'sirida cho'kmaga tushgan oqsillar, ma'lum vaqtdan keyin qayta eritmaga o'tadi. ikkinchi guruh reaksiyalari q a y t m a s r e a k s i ya l a r deyiladi. bunda oqsillar o'zlarining ko'pgina eruvchanlik, fermentativ xususiyatlarini yo'qotadi. shu bilan birga oqsillarning shakli yorug'likni yutishi, elektroforetik harakatchanligi, optik aktivligi kabi fizik-ximiyaviy xususiyatlari ham o'zgaradi, ya'ni oqsil denaturasiyaga uchraydi. bu guruh reaksiyalar qatoriga oqsillarni og'ir metall tuzlari, alkaloid moddalar, kislotalar va, shuningdek, yuqori harorat ta'sirida cho'ktirish reaksiyalari kiradi.

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar va oqsillar"

1475415048_63164.ppt powerpoint presentation fermentlar va oqsillar bajardi: tekshirdi: fermentlar tirik hujayra izotermik ximiyaviy mashina hisoblanadi, bu mashina normal — to'xtovsiz ishlab turishi uchun fermentlar deb ataluvchi biologik katalizatorlar bo'lishi kerak. fermentlar tabiatan oqsil molekulalari bo'lib, har bir ferment ma'lum bir tipdagi ximiyaviy reaksiyani katalizlaydi. ular genlar ta'sirini ro'yobga chiqaradigan hujayraning ishchi apparatidir. fermentlar anorganik katalizatorlardai o'ziga xosligi, katalitik aktivligi va mo''tadil sharoit, ya'ni o'rtacha temperatura va vodorod ionlarining fiziologik konsentrasiyasida ta'sir qila olishi bilan afzal hisoblanadi. ular ko'p bosqichli murakkab reaksiyalarni millisekundlarda ketishini ta'minlaydi. tirik hujayralarda fermentlar ish...

This file contains 10 pages in ZIP format (329.0 KB). To download "fermentlar va oqsillar", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar va oqsillar ZIP 10 pages Free download Telegram