galogenlar

ZIP 16 pages 621.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 621.2 KB

File type ZIP

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

1669400706.docx galogenlar reja: 1. ftorni birikmalari va xossalari 2. xlorni tabiatda uchrashi, olinishi va xossalari 3. xlorning vodorodli va kislorodli birikmalari 4. brom va iod vii- a guruhcha elementlariga umumiy tavsifnoma ftor, xlor, brom, iod va astat (vii)- a guruhcha elementlarini tashkil etadi, bularni galogenlar (grekcha tuz hosil qiluvchilar) deyiladi. galogen so’zini tipik tuzlar ftoridlar, xloridlar, bromidlar va iodidlar hosil qilgani uchun berilgan. galogenlarni tashqi energetik pog’onasida ns2np5 elektronlar, ya'ni 7 tadan elektron bo’ladi. qavat to’lishiga bitta elektron yetishmaydi, shuning uchun ftor, xlor, brom va iod kuchli oksidlovchilardir. galogenlar 1ta elektron biriktirib ns2np6 elektron tuzilishga ega bo’ladilar. shuning uchun galogenlar tipik metallmaslardir. ftordan astatga tomon atom radiuslarini ortishi bilan, galogenlarni elektronga moyilligi kamayib boradi, shuning uchun iod va astat elementlarida metallik xossalari namoyon bo’ladi. ftor o’zining birikmalarida faqat –1 oksidlanish darajasini namoyon qila oladi, chunki uning nisbiy elektromanfiyligi juda katta bo’lishi tufayli o’z elektronini boshqa elementlarga bermaydi. qolgan galogenlar esa …

2 / 16

tish emalining tarkibiga kiradi. ftorni olish uchun ozgina lif qo’shilgan kf·2hf aralashmasining suyuqlanmasini 1000c da po’latdan yasalgan elektrolizyorda grafit anodli qismida olinadi. ftor hamma metallar bilan va ko’pchilik metallmaslar bilan odatdagi sharoitda reaksiyaga kirishadi. bu reaksiyalarda ko’p miqdorda issiqlik ajralib chiqadi. masalan: 2al + 3f2 = 2alf3 + 2989 кдж 2fe+ f2 = 2fef3 +1974 кдж h2 + 3f2 = 2hf + 547 кдж si + f2 = sif4 +1615кдж ftor o’zidan keyin turgan galogenlarni tuzlaridan siqib chiqaradi: f2 + 2nacl = 2naf + cl2 f2 + 2nabr = 2naf + br2 f2 + 2naj = 2naf + j2 ftor atmosferasida hatto suv va qum ham yonadi: 2h2o + 2f2 = 4hf +o2 ёки 3f2 + 3h2o = f2o ↑+4hf + h2o2 sio2 + 2f2 = sif4 +o2 qizdirilganda inert gazlar bilan ham reaksiyaga kirishadi: xe+f2 = xef2 ёки xe+3f2 = xef6 ftoridlarga konsentrlangan sulfat kislota ta'sir ettirilsa vodorod ftorid …

3 / 16

(24,6%) ва 1735cl (75,4%) iboratdir. sun'iy tabiiy xlor ikki izotopdan 17сl ravishda 5ta radioaktiv izotopi olingan. xlor tabiatda birikmalar holida uchraydi. uning birikmalari yer po’stlog’i massasini 0,25%- ni tashkil etadi. xlorni tabiatda quyidagi birikmalari uchraydi: osh tuzi- nacl, kaliy xlorid- kcl, silvinit- nacl·kcl, magniy xlorid- mgcl2·6h2o, karnalit- kcl·mgcl2·6h2o, kainit- mgso4·kcl·3h2o va boshqalar. xlor birikmalari okean, dengiz va ko’llarning suvlarida 0,8-3,5% gacha bo’ladi. o’zbekistonda 5ta tosh tuzi koni- xo’jaikon, tubaket, boybichakon va oqqala konlarida 90 milliard tonna xomashyo bor. sanoatda dastlab xlor vodorod xloridni 400 0c haroratda cucl2 katalizatori ishtirokida oksidlash orqali olinar edi: 4hcl+o2 = 2cl2 +2h2o hozirgi vaqtda xlor osh tuzini suyuqlanmasini elektroliz qilib olinadi: osh tuzini suvli eritmasini elektroliz qilinganda ham xlor hosil bo’ladi laboratoriya sharoitida xlor quyidagi reaksiyalar orqali olinadi: 4hcl + mno2 = cl2 + mncl2 + 2h2o 4hcl + pbo2 = cl2 + pbcl2 + 2h2o 16hcl + 2kmno4 = 5cl2 + 2mncl2 + 2kcl …

4 / 16

+ 2hj = 2hcl + j 2 cl2 + 2kj = 2kcl + j 2 xlor suv bilan reaksiyaga kirishib, xlorid va gipoxlorit kislotalarni hosil qiladi: cl2 + h2o ↔ hcl+ hclo-25kdж 3. xlorning vodorodli va kislorodli birikmalari vodorod xlorid laboratoriya sharoitida osh tuziga konsentrlangan h2so4 ta'sir ettirib olinadi: nacl + h2so4 = hcl + nahso4 nahso4 + nacl = hcl + na2so4 sanoatda esa xlor va vodorod gazlarini yoqib olinadi: h2+cl2 =2hcl. vodorod xlorid o’tkir hidli rangsiz gazdir, havodan 1,3 marta og’ir, 00с da 1 hajm suvda 500 hajm vodorod xlorid erib, xlorid kislotani hosil qiladi. xlorid kislota rangsiz suyuqlik bo’lib, nam havoda tutaydi, konsentrlangan eritmasi 37% -li bo’lib, zichligi 1,19 g/ sm3ga tengdir. xlorid kislota kuchli kislota bo’lgani uchun metallar, asosli oksidlar, asoslar va ba'zi tuzlar hamda gazlar bilan reaksiyaga kirishib, xlorid kislota tuzlarini hosil qiladi. xlorid kislota tuzlari. xlorid kislota me'da shirasi tarkibida bo’lib, u ovqat hazm …

5 / 16

haroratda xlor ta'sir ettirib olinadi, xona haroratida esa parchalanib ketadi: xlor (i)- oksidi ishqorlar, suv bilan reaksiyaga kirishib gipoxlorit kislotasini va uning tuzlarini hosil qiladi: cl2o + h2o = 2hclo cl2o + 2naoh = 2naclo + h2o hclo- kuchli oksidlovchi, ammo kuchsiz kislotadir. suvli eritmalarida barqaror bo’lib, uzoq vaqt saqlansa parchalanib ketadi. gipoxlorit kislota va uning tuzlari qizdirilganda xlorat kislota va uning tuzlari hosil bo’ladi: xlor (iv)- oksidi sabzi rangli, o’tkir hidli beqaror, portlovchi gazdir. xloratlarga qaytaruvchilar ta'sir ettirib olinadi: 2kclo3+so2+h2so4 =2clo2+2khso4. clo2 ga to’g’ri keladigan kislota olinmagan, lekin u suv bilan birikib, xlorit- hclo2 va xlorat- hclo3 kislotalarni hosil qiladi: 2сlo2 + h2o = hclo2 + hclo3 xlorit va xlorat kislotalar suvli eritmalarida mavjud bo’ladi. xlor (iv)- oksidi ishqorlar bilan reaksiyaga kirishib, xlorit va xlorat kislota tuzlarini hosil qiladi: 2clo2 +2koh = kclo2 + kclo3+ h2o xlorat kislota va uning tuzlari qizdirilganda parchalanib perxloratlarni hosil qiladi: xlor (vi)- oksidi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "galogenlar"

1669400706.docx galogenlar reja: 1. ftorni birikmalari va xossalari 2. xlorni tabiatda uchrashi, olinishi va xossalari 3. xlorning vodorodli va kislorodli birikmalari 4. brom va iod vii- a guruhcha elementlariga umumiy tavsifnoma ftor, xlor, brom, iod va astat (vii)- a guruhcha elementlarini tashkil etadi, bularni galogenlar (grekcha tuz hosil qiluvchilar) deyiladi. galogen so’zini tipik tuzlar ftoridlar, xloridlar, bromidlar va iodidlar hosil qilgani uchun berilgan. galogenlarni tashqi energetik pog’onasida ns2np5 elektronlar, ya'ni 7 tadan elektron bo’ladi. qavat to’lishiga bitta elektron yetishmaydi, shuning uchun ftor, xlor, brom va iod kuchli oksidlovchilardir. galogenlar 1ta elektron biriktirib ns2np6 elektron tuzilishga ega bo’ladilar. shuning uchun galogenlar tipik metallmaslardir....

This file contains 16 pages in ZIP format (621.2 KB). To download "galogenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: galogenlar ZIP 16 pages Free download Telegram