ривожланаётган мамлакатларда қишлоқ хўжалигининг ўрни ва ривожланиш хусусиятлари

DOC 346,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1354013966_40278.doc ривожланаётган мамлакатларда +ишло+ хыжалигининг ырни ва ривожланиш хусусиятлари www.arxiv.uz режа: 1. ҳозирги замон қишлоқ хўжалиги тизими 2. америка қўшма штатларида қишлоқ хўжалиги 3. европадаги мамлакатларда қишлоқ хўжалиги 4. буюк британия қишлоқ хўжалиги ҳозирги замон қишлоқ хўжалиги тизими ривожланган мамлакатларга ақш, буюк британия, япония, германия, франиция, италия каби мамлакатлар киради. жаҳон худудининг 8 фоизини банд этган бу мамлакатларда ер юзи аҳолисининг 14 фоизи яшайди. юқорида айтиб ўтилган мамлакатлар биринчи гурухни ташкил этади. 2-гурух мамлакатларга: швеция, швейцария, греция, туркия, канада, австрия, янги зеландия, жанубий африка каби мамлакатлар киради. ривожланган мамлакатлар қишлоқ хўжалигининг иккинчи жаҳон урушидан кейинги даврдаги ўзига хос хусусияти шундан иборатки, уларда фан–техника ютуқларидан фойдаланиш, хўжаликларни йириклаштириш талаб этадиган саноатлашиш концентрациялаш жараёни кучайиши натижасида майда ва ўрта хол фермер хўжаликлари оммавий равишда тугаб бормоқда. монополистик капитал хукумронлиги кучаймоқда. деҳқонларнинг ерлардан ҳайдаб чиқарилиши, монополларнинг меҳнаткашлар ҳуқуқларини паймол қилиши деҳқонлар ҳамда фермерлар қаршилигига учрашмоқда. масалан, ақш жаҳон бўйича қишлоқ хўжалик маҳсулотининг асосий …
2
лн майда фермерлар синган. охирги вақтда ақшда кўпроқ вертикал интеграция жорий этилмоқда. бунда ишлаб чиқаришнинг хамма босқичи (махсулотларни етиштириш ва сотиш) шартнома асосида йрик монополия назоратида бўлиб, майда ва ўрта фермерлар эса ёлланма ишчиларга айланиб қоладилар. ақшда йирик фермерлар 9 фоиз бўлиб, улар федерал бюджетдан қолган 91 фоиз фермер оладиган миқдорда маблағ оладилар. катта – катта ер майдонларнинг мавжудлиги (жаҳон қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган барча ерларнинг 30 фоизи ривожланган мамлакатлардадир). агар урушдан аввал дон экинларининг ўртача хосилдорлиги гектарига 15,4 фоиз га тенг бўлса, 1990 йилга келиб – англияда 25 фоиз, францияда 51фоиз, италия 14фоиз, японияда 16фоизга етди. ривожланган мамлакатларида, қишлоқ хўжалигини индустриал қайта қуриш охирги 30-40 йиллар мобайнида ривожланди. машиналар тизимининг ривожланиш суръати сустлиги туфайли қишлоқ хўжалиги саноат тармоғига нисбатан 100 йилларча орқада қолди. бундай шароитда қишлоқ хўжалигида асосан майда хўжаликлар фаолият кўрсатади. жамғармалар етишмаслиги сабабли улар машина тизимини жорий этиш имконидан маҳрум эдилар. иқтисодий жихатдан тараққий этган мамлакатлар жаҳон хўжалигида …
3
ар хонавайрон бўлмоқдалар. ривожланган мамлакатлар қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришининг интенсивлиги механизация ва товар бериш, ихтисослашиш юксак даражадалиги билан фарқланади. иккинчи жаҳон урушидан сўнг бу ҳудудларда саноат тез суръат билан ривожланди. меҳнат қуроллари, саноат молларни қишлоқ хўжалигига сотиб, соҳалар интенсивлигини таъминлаш йўлга қўйилди. қишлоқ хўжалигининг машина тизимига ўтиши 10–15 йил керак бўлди. 60–йиллардан ҳозирга қадар, қишлоқ хўжалигини тракторлар билан таъминлаш нидерландияда 7 маротаба, германия, дания, белгияда 10 маротаба, италияда 17 маротаба ошди. бу мамлакатларда шунингдек, минерал ўғитлар билан таъминлаш ва уларни ишлатиш хам шу даврда 5-10 маротабакўпайди. ривожланаётган мамлакатлар империализм мустамлака тизимсининг емирилиши, мустамлакачилик ва неоколониализмга қарши миллий озодлик курашининг авж олиши натижасида вужудга келган давлатлардир. бундай мамлакатлар сирасига осиёдаги барча мамлакатлар (япония ва исроилдан ташқари), африкадаги барча мамлакатлар (жанубий африка республикаси бундан мустасно), шунингдек лотин америкаси мамлакатлари киради. шундай қилиб, бу тизим дунёдаги 120 га яқин мамлакатни ўз ичига олади. шлар орасида социалистик ориентация мамлакатлари мавжуд. ер юзидаги қуруқлик ва …
4
қарам бўлиб қолдилар. уларда қишлоқ хўжалиги паст даражада, аҳолининг кўп қисми қишлоқ хўжалигида банддир. чунончи, ҳиндистонда аҳолининг 68 фоизи, индонезияда 70 фоизи, миср республикасида 55 фоизи, кенияда 84 фоизи, малида 91 фоизи қишлоқ хўжалигида меҳнат қилади. қишлоқ хўжалиги ярим натурал деҳқон хўжаликларидан, маҳаллий қишлоқ буржуазиясининг товар ишлаб чиқаришидан, кўпинча чет эл монополиялар ихтиёрида бўлган ярим феодал латифундиялар ва плантация хўжаликларидан иборат. айрим мамлакатларда (ҳиндистон, бирма, индонезия ва бошқаларда) давлат сектори муайян роль ўйнайди. бир қанча мамлакатларда (жазоир, тунис, миср, эрон ва бошқаларда) ишлаб чиқариш кооперативлари рағбатлантирилади. масалан, аввало, уларнинг умумий ижтимоий – сиёсий йўналиши билан белгиланади. аграр ислоҳотлардан мақсад ижаранинг ярим феодал тизимини тугатишдан, ер эгалигининг энг катта меъёрини белгилашдан иборат ва ҳоказо. лекин кўпчилик ҳолларда ер ислоҳоти натижасида товар ишлаб чиқариш маҳаллий қишлоқ буржуазияси қўлида тўпланиб қолмоқда. қишлоқ хўжалиги учун ер билан кам таъминланганлик, иш унумининг пастлиги (аҳоли жон бошига ўрта ҳисобда ривожланган мамлакатлардагига нисбатан 2,5 марта кам қишлоқ …
5
ишлоқ хўжалик техникаси сотиб олишга қодир эмас. қишлоқ хўжалигининг ҳозирги аҳволини қурғоқчиликка бардош бера оладиган серҳосил буғдой, шоли, маккажўхори навларини яратиш, ана шу экинлар майдонини кенгайтириш, минерали ўғитлардан фойдаланиш йўли билан, яъни яшил инқилобвоситасида яхшилаш учун қилинаётган ҳаракатлар жиддий натижа бермаётир. ўз ғалласи билан мамлакат эҳтиёжини таъминлаш муаммоси ҳамон ҳал қилинмаётир. аҳоли жон бошига ғалланинг кам етиштириш (1970 йилда аҳоли жон бошига 212 кг дон тўғри келган эди, бу эса ривожланган мамлакатлардагига нисбатан 3 марта, ўзаро иқтисодий ёрдам кенгашига аъзо бўлган мамлакатлардагига нисбатан қарийб 4 марта кам), бошқа турдаги қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштириш хажмининг секин суръатлар билан ўсиши бу мамлакатларнинг чет эллардан кўпроқ озиқ - овқат маҳсулотлари келтиришга мажбур этмоқда, уларга қарам қилиб қўймоқда. 1972-1973 йилларда 37 млн тонна буғдой чет эллардан келтирилган эди. бундай ҳол ҳамон давом этмоқда. аммо озиқ-овқат таъминоти муаммоси мухимлигича турибди. бирлашган миллатлар ташкилоти маълумотларига кўра, узоқ ва яқин шарқ мамлакатларида, африкада аҳолининг 20-25 фоизи очликдан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ривожланаётган мамлакатларда қишлоқ хўжалигининг ўрни ва ривожланиш хусусиятлари"

1354013966_40278.doc ривожланаётган мамлакатларда +ишло+ хыжалигининг ырни ва ривожланиш хусусиятлари www.arxiv.uz режа: 1. ҳозирги замон қишлоқ хўжалиги тизими 2. америка қўшма штатларида қишлоқ хўжалиги 3. европадаги мамлакатларда қишлоқ хўжалиги 4. буюк британия қишлоқ хўжалиги ҳозирги замон қишлоқ хўжалиги тизими ривожланган мамлакатларга ақш, буюк британия, япония, германия, франиция, италия каби мамлакатлар киради. жаҳон худудининг 8 фоизини банд этган бу мамлакатларда ер юзи аҳолисининг 14 фоизи яшайди. юқорида айтиб ўтилган мамлакатлар биринчи гурухни ташкил этади. 2-гурух мамлакатларга: швеция, швейцария, греция, туркия, канада, австрия, янги зеландия, жанубий африка каби мамлакатлар киради. ривожланган мамлакатлар қишлоқ хўжалигининг иккинчи жаҳон урушидан кейинги даврдаги ўзига ...

Формат DOC, 346,5 КБ. Чтобы скачать "ривожланаётган мамлакатларда қишлоқ хўжалигининг ўрни ва ривожланиш хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ривожланаётган мамлакатларда қи… DOC Бесплатная загрузка Telegram