ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти

DOC 131,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353597613_40175.doc : ) , ( бс сут гушт мм ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти www.arxiv.uz ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти режа: 1. ўсимликчилик тармоқларининг аҳамияти 2. ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиётининг ҳозирги ҳолати 3.ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиётини ривожлантириш масалалари ўсимликчилик тармоқларининг аҳамияти республика қишлоқ хўжалиги таркибида қуйидаги йирик тармоқлар мавжуд: · ўсимликчилик; · чорвачилик. ўсимликчилик мамлакат қишлоқ хўжалигининг энг асосий тармоғи ҳисобланади. унинг қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқарилган жами ялпи маҳсулотдаги салмоғи 1998-2001 йилларда 80-90 фоизни, товар маҳсулоти таркибидаги салмоғи эса 80-82 фоизни ташкил этган. қишлоқ хўжалигининг ўсимликчилик тармоғи: · дон-ғаллачилик (буғдойчилик, шоличилик, ); · техника экинлари (пахтачилик, канопчилик, тамакичилик, лавлагичилик, ); · картошкачилик; · сабзавотчилик (карамчилик, памидорчилик; …); · полизчилик (қовунчилик, тарвузчилик; …); · боғдорчилик (узумчилик, ўрикчилик, олмачилик; …) ва бошқа тармоқлардан иборатдир. бу тармоқларда буғдой, арпа, шоли, макка дони, мош, пахта хомашёси, тамаки барги, каноп, қанд лавлаги, ерёнғоқ, картошка, памидор, бодринг, карам, сабзи, қовун, тарвуз, узим, олма, ўрик, ёнғоқ, анор ва бошқа маҳсулотлар етиштирилади. улар қайта …

иббиёт нормативлари бўйича бир киши-кунига 1.24 кг. ун ва ун маҳсулотларини истеъмол қилиши лозим. ғаллачиликда эришилган натижа республикамиз бу борадаги талабни қондириш имкониятига эга эканлигидан далолат беради. бу республика президенти и.а.каримов томонидан амалга оширилаётган ғалла мустақиллиги сиёсатининг натижасидир. ғаллачиликнинг ривожланиши чорвачилик ва саноат тармоқлари юксалишига ҳам ижобий таъсир этиши мумкин. ғаллачилик билан пахтачилик тармоқларининг умумий майдони республика жами экин майдонининг 82 фоизга яқинини ташкил этмоқда. айрим қишлоқ хўжалик корхоналарида эса жами экин майдониниг 90 фоизга яқини пахта ҳамда ғалла билан банд бўлмоқда. шунинг учун ҳам уларнинг ялпи маҳсулотдаги салмоғи юқори. республика ўсимликчилик тармоқларида инсон саломатлиги учун керак бўлган турли хил маҳсулотлар етиштирилади. жумладан, иккинчи нон ҳисобланган картошка, сабзавот, полиз ва боғдорчилик маҳсулотлари ва бошқалар. кейинги йилларда тармоқда доривор маҳсулотлар етиштиришга ҳам алоҳида эътибор берилмоқда. уларнинг кўпроқ етиштирилишини доимий йўлга қўйиш мамлакат ахолисининг бу борадаги талабини қондириш билан бирга ташқи бозорда кўпроқ сотилишини ҳам таъминлайди. бу эса валюта тушумининг ошишига олиб …

-- хм обб бунда: эх – экин турларининг ҳосилдорлиги, ц/га; об – бир гектардан олинган озиқа бирлиги, ц/га; ях – ялпи олинган ҳосил, тонна ёки цен; ∑об – жами олинган озиқа бирлиги, тонна ёки цен; хм, обм – ҳосил, озиқа бирлиги олинган майдон, га. бир гектар экин майдонига, олинган бир центнер ҳосил учун сарфланган ишлаб чиқариш харажатлари (меҳнат, маблағ), уларнинг жами сарфланган меҳнат ва маблағ харажатларини ҳосил олинган майдон ёки жами ҳосил миқдорига тақсимлаш натижасида аниқлаш мумкин. бунинг учун ушбу формуладан фойдаланиш лозим: ∑ ичх ∑ мх хга ═ ----------------- ёки ------------- хм хм бунда: хга – 1 гектарга сарфланган ишлаб чиқариш, меҳнат харажатлари, сўм/га, кк/га; ∑ичх – экин турлари бўйича ишлаб чиқариш харажатлари, млн. сўм; ∑мх – экин турлари бўйича сарфланган меҳнат сарфи, минг киши-куни. экинларнинг турлари бўйича ишлаб чиқариш таннархи. уни жами ишлаб чиқариш харажатлар суммасининг олинган маҳсулот миқдорига нисбати билан, яъни қуйидаги формула ёрдамида аниқлаш мумкин: ∑ …

г жами майдони 2000-2005 йилларда 390,1 минг гектарга ёки 9,4 фоизга камайиб, 3774,9 минг гектарни ташкил этган. қисқариш асосан пахта ҳамда ем-хашак экинларининг майдонлари камайиши ҳисобига юз берган (15-жадвал). ҳозирги даврда қишлоқ хўжалик экинларини жойлаштиришда табиий-иқтисодий шароит, давлат сиёсати ҳамда бозор талаби эътиборга олинмоқда. республика аҳолисининг донга бўлган талабини қондириш мақсадида президент и. каримов раҳбарлигида ғалла мустақиллиги сиёсати амалга оширилмоқда. уни самарали ҳал этиш мақсадида пахта яккаҳокимлиги аста-секин пасайтирилмоқда. бунга пахта экин майдонининг 48,5 минг гектарга ёки 3,2 фоизга қисқаргани далил бўлади. унинг майдони пахтачилик учун табиий-иқтисодий шароити ноқулай ҳисобланган республиканинг шимолий худудларида сезиларли миқдорда қисқартирилди. айниқса, қорақалпоғистон республикасида шу йиллар ичида 51,0 минг гектарга ёки 34,8 фоизга, хоразм вилоятида 13,1 минг гектарга ёки 13,0 фоизга, қашқадарё вилоятида эса 23,3 минг гектарга ёки 13,5 фоизга камайтирилган. сув ресурслари етишмаслиги сабабли шоли майдони ўзбекистон бўйича 24 минг гектарга ёки 12 фоизга қисқартирилган. бу жараён асосан қорақалпоғистон республикасида ҳамда хоразм вилоятида содир …

туфайли умумий экин майдонидаги экинлар салмоғи ҳам ўзгармоқда. 2000 йилда донли экинларнинг салмоғи 39,8 фоиз бўлган бўлса, 2005 йилга келиб, 42,7 фоизни ташкил этган ёки 2.9 фоизга ошган, техника экинларининг салмоғи шу даврда 2.2 фоизга ортиб, 2005 йилда 39 фоизни ташкил қилган. аҳоли учун энг зарур озиқ-овқат ҳисобланган картошка, сабзавот ва полиз экинлари майдонининг салмоғи 1.1 фоизга кўпайган. лекин ем-хашак экинларининг салмоғи қисқариб бормоқда. бундай хол экинларни алмашлаб экишга салбий таъсир этиши мумкин. шунинг учун келажакда экин майдонлари салмоғини тартибга солишда алмашлаб экиш жорий этилишини таъминлашга алоҳида эътибор бериш лозим. 15-жадвал республикада қишлоқ хўжалик экинларининг майдони (минг.га)* экинларнинг номи й и л л а р 2005й.да 2000й. дагига нис. % 2000 2001 2002 2003 2004 2005 ғалла экинлари 1656,5 1740,5 1757,3 1686,8 1723,1 1611,9 97,3 шундан: -буғдой 1164,4 1328,7 1458,8 1412,4 1419,6 1354,8 116,3 техника экинлари 1532,6 1525,1 1536,0 1614,1 1607,0 1471,2 96,0 шундан: -пахта 1492,2 1487,3 1511,9 1631,6 1517 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти"

1353597613_40175.doc : ) , ( бс сут гушт мм ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти www.arxiv.uz ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти режа: 1. ўсимликчилик тармоқларининг аҳамияти 2. ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиётининг ҳозирги ҳолати 3.ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиётини ривожлантириш масалалари ўсимликчилик тармоқларининг аҳамияти республика қишлоқ хўжалиги таркибида қуйидаги йирик тармоқлар мавжуд: · ўсимликчилик; · чорвачилик. ўсимликчилик мамлакат қишлоқ хўжалигининг энг асосий тармоғи ҳисобланади. унинг қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқарилган жами ялпи маҳсулотдаги салмоғи 1998-2001 йилларда 80-90 фоизни, товар маҳсулоти таркибидаги салмоғи эса 80-82 фоизни ташкил этган. қишлоқ хўжалигининг ўсимликчилик тармоғи: · дон-ғаллачилик (буғдойчилик, шоличилик, ); · техника экинлари (пахтачилик, ...

Формат DOC, 131,0 КБ. Чтобы скачать "ўсимликчилик тармоқлари иқтисодиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўсимликчилик тармоқлари иқтисод… DOC Бесплатная загрузка Telegram