atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari.

ZIP 12 pages 16.8 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.8 MB

File type ZIP

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1739444946.pptx 131916640 /docprops/thumbnail.jpeg atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari mavzu: atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari. reja: 1. atrof –muhit kimyosi faninning fan sifatida shakillanishi 2. yerdagi evolyusion jarayonlar 3. biosferaning tuzilishi va tarkibi 4. kimyoviy elementlarning atrof-muhitda tarqalishi 5. atrof muhit ifloslanishining sabablari 1. bugungi kunda ekologik muammolar va atrof-muhitni muhofaza qilish eng dolzarb masalalardan biriga aylanib qoldi. o'zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so'ng ekologik muammolarga katta ahamiyat qaratilmoqda. dunyoning jo'g'rofiy-siyosiy tuzilishi o'zgarmoqda. bunday sharoitda insonlar tomonidan biosferaga ko'rsatilayotgan zararli ta'sirni tartibga solish, ijtimoiy taraqqiyot bilan qulay tabiiy muhitni saqlab qolishni uyg'unlashtirish, inson va tabiatning o'zaro munosabatlarida muvozanatga erishish muammolari dolzarb bo'lib qolmoqda. hozirgi kunda o'zbekistonda ekologik jihatdan murakkab vaziyat vujudga kelgan bo'lib, u quyidagi muammolardan iborat: - yerning cheklanganligi va uning sifat tarkibining pastligi, yerlarning nihoyat darajada sho'rlanganligi; - suv zaxiralari, shu jumladan, yer usti va yer osti suvlarining keskin taqchilligi hamda ifloslanganligi; - orol dengizining qurib borish xavfi; …

2 / 12

va suvlari, shlak, shlam va boshqa holatlarda atrof-muhitga kelib tushadi. ushbu chiqindilar turli xil noorganik va organik moddalardan tashkil topgan bo'lib, ular atmosfera havosini, tabiiy suv havzalarini, tuproqlarni zaharlab, o'simliklar va hayvonot olamiga hamda inson salomatligiga katta zarar yetkazmoqda. lekin sanoat rivojlanishini fan-texnika taraqqiyotini to'xtatib bo'lmaydi, chunki bu yer sharidagi aholining yashash sharoitlarini keskin yomonlashib ketishiga va global muammolarni yana ham keskinlashishiga olib kelishi mumkin. shu bilan birga fan yutuqlari inson va tabiatning o'rtasidagi munosabatlarni murakkablashtirilishi bilan bir vaqtda paydo bo'layotgan muammolarni yechish uchun ham katta imkoniyatlar yaratadi. bunda kimyo faniga alohida e'tibor qaratiladi, chunki barcha ifloslantiruvchilar - bu kimyoviy moddalar. -kimyoviy birikmalar atrof-muhitga kelib tushgandan so'ng unda uzoq vaqt saqlanib turishi, to'planishi yoki turli yo'llar orqali chiqib ketishi mumkin yoki o'zaro bir biri va biosferaning komponentlari bilan reaksiyaga kirishib, yangi ikkilamchi ifloslantiruvchi moddalarni hosil qilib, flora va faunaga zararli ta'sir ko'rsatishi mumkin. ma'lumki, hozirgi zamon biosferasining holatini belgilovchi jarayonlar …

3 / 12

ddalarning turlarini, xossalarini, ularni hosil qiluvchi manbalari va miqdorini hamda ularning atrof-muhitdagi barqarorligini, biosferadagi boshqa moddalar bilan reaksiyaga kirishish xususiyatlarini hamda buning natijasida barcha tirik organizmlarga va inson salomatligiga, sanoat hamda madaniy obyektlarga yetkazayotgan zararli ta'sirini o'rganadi. atrof-muhit kimyosi fani umumiy kimyo fanining asosiy qonun va tushunchalariga asoslangan, lekin bu fandagi o'rganilayotgan obyektlar biosferada joylashgandir. ushbu fanning maqsadi - tabiiy va antropogen yo'l bilan hosil bo’lgan hamda atrof-muhitga kelib tushayotgan kimyoviy birikmalarni transformatsiya va migratsiya jarayonlarini o'rganishdir. shu bilan birga bu fan maqsadlariga kimyoviy ifloslantiruvchi moddalarning biosferaga kelib tushishining oldini olish usullarini ishlab chiqish, chiqindilarni utilizatsiyalash, yo'q qilish, chiqindisiz texnologik jarayonlani tashkillashtirish ham kiradi. «atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish» sohasidagi mutaxassislar turli xil kimyoviy ifloslantiruvchi moddalar atrof-muhitga kelib tushgandan so'ng ularning kimyoviy o'zgarishlarini va biosferadagi jarayonlarga ta'sir etishini baholash, yangi texnologiyalarni joriy etish natijasida kelib chiqayotgan salbiy oqibatlarni oldindan ko'ra bilish hamda bu oqibatlarning bartaraf etish chora-tadbirlarini …

4 / 12

l bo'lgan. yerda hayot paydo bo'lishidan avval atrof-muhitda organik moddalar hosil bo'lib to'planib borgan. birinchi organik moddalar metan, karbonat angidrid, vodorod, suv bug'lari, ammiak gazlaridan quyosh radiatsiyasi ta'sirida hosil bo'lgan. quyosh energiyasi ta'sirida avval uglevodorodlar, aldegid va ketonlar, karbonat kislotasi hamda aminokislotalar hosil bo'lgan. bu moddalar esa organik moddalarning aylanma harakatiga kirishib, destruksiya va sintez jarayonlari natijasida murakkab organik moddalarni hosil qilgan. bu moddalar gidrosferada to'plangan. birinchi sodda tirik organizmlar okean suvlarida paydo bo'lgan, chunki suv ularni quyoshning ultrabinafsha nurlaridan himoyalab, hayotning rivojlanishiga imkon yaratgan. yer o'z evolutsiyasi jarayonida quydagi asosiy bosqichlardan o'tgan: — 3,8 mlrd. yil avval suvda birinchi mikroorganizmlar paydo bo'ladi va fotosintez jarayoniga kirishadi. ularning faoliyati natijasida atmosferadan uglerod oksidi ajratib olinadi va erkin kislorod hosil bo'lib, atmosferada to'planib boradi. fotosintezni amalga oshiruvchi organizmlar faoliyati natijasida atmosfera anaerob qaytaruvchi holatidan aerob oksidlovchi holatiga o'tgan. arxey davrining boshida (3,5 mlrd. yil avval) ko'k-yashil suv o'tlarining fotosintez jarayoni natijasida …

5 / 12

adi. dengiz suvlari xloridli-karbonatli-sulfatli suv holatiga o'tgan. — 675 mln yil avval (rifey davrining oxirida) yer qatlamining cho'kindi jinslari tarkibida birinchi sulfat tuzli cho'kmalar hosil bo'la boshlagan. shunday qilib, avtotrof fotosintetik o'simliklar (dengiz o'tlari) faoliyati natijasida hosil bo'lgan kislorod atmosfera va gidrosferada to'planib, ulardagi qaytaruvchi muhitni oksidlantiruvchi muhitga o'tkaza boshlagan. bunday murakkab biogeokimyoviy jarayonlarning quyosh sistemasidagi hech qaysi boshqa sayyoralarida analogi bo'lmagan. —670—570 mln. yil (vend-kembriy davri) — kislorodning miqdori ma'lum darajaga yetib, barcha kislorod bilan nafas oladigan hayvonotlarning xilma-xil turlari paydo bo'ladi. —570-400 mln. yil (past fanerozoy) - ozon qatlami hosil bo'lib, tirik organizrnlar suvdan quruqlikka chiqadi va yer yuzasida hayot paydo boiadi. o'rmonlardagi fotosintetik o'simliklar faoliyati natijasida atmosferaning shakllanishi tugallanib, atmosfera to’liq karbonat angidrididan tozalanib hozirgi azotli — kislorodli holatiga o'tgan. shuni aytib o'tish kerakki, hozirgi kunda biosfera yerning dinamik o'zgaruvchan qatlami bo'lib, to'xtovsiz harakatlanib turadi va uning o'zgarishlari davom etmoqda. yerning ichki tuzilishi va yer qatlamining strukturasi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari."

1739444946.pptx 131916640 /docprops/thumbnail.jpeg atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari mavzu: atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari. reja: 1. atrof –muhit kimyosi faninning fan sifatida shakillanishi 2. yerdagi evolyusion jarayonlar 3. biosferaning tuzilishi va tarkibi 4. kimyoviy elementlarning atrof-muhitda tarqalishi 5. atrof muhit ifloslanishining sabablari 1. bugungi kunda ekologik muammolar va atrof-muhitni muhofaza qilish eng dolzarb masalalardan biriga aylanib qoldi. o'zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so'ng ekologik muammolarga katta ahamiyat qaratilmoqda. dunyoning jo'g'rofiy-siyosiy tuzilishi o'zgarmoqda. bunday sharoitda insonlar tomonidan biosferaga ko'rsatilayotgan zararli ta'sirni tartibga solish, ijtimoiy taraqqiyot bilan qulay tab...

This file contains 12 pages in ZIP format (16.8 MB). To download "atrof-muhit kimyosi fanining maqsadi va vazifalari.", click the Telegram button on the left.

Tags: atrof-muhit kimyosi fanining ma… ZIP 12 pages Free download Telegram