oldi-sotdi shartnomasi

ZIP 15 pages 1.8 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type ZIP

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

1352615630_36317.doc reja: 1.oldi-sotdi shartnomasi, uning tushunchasi, belgilari va turlari 2. tashqi savdo munosabatlarida oldi-sotdi shartnomasining huquqiy asoslari 3. oldi-sotdi shartnomasining shakli 4. oldi-sotdi shartnomasida taraflar 5. oldi-sotdi shartnomasining predmeti, bahosi va muddatlari 6. oldi-sotdi shartnomasining mazmuni 7. oldi-sotdi shartnomasi shartlarini buzganlik uchun taraflarning javobgarlik holatlari oldi-sotdi insoniyat tomonidan eng qadim zamonlardan buyon qo`llanib kelayotgan shartnomalardan biri hisoblanadi. jamiyatda tovar-pul munosabatlari qaror topishi bilan turli kasb-hunar kishilari oldi-sotdi shartnomasi orqali boshqa kasb-hunar kishilari mehnati mahsulotlarini sotib olib, iste`mol qilish va ayni vaqtda, o`z mehnatlari mahsulotlarini sotish imkoniyatiga ega bo`ldilar. oldi-sotdi shartnomasi bo`yicha bir taraf (sotuvchi) tovarni boshqa taraf (sotib oluvchi)ga mulk qilib topshirish majburiyatini, sotib oluvchi esa bu tovarni qabul qilish va buning uchun belgilangan pul summasini (bahosini) to`lash majburiyatini oladi (fkning 386-moddasi, 1-qismi). oldi-sotdi shartnomasi o`z huquqiy tabiati bo`yicha mol-mulkka nisbatan mulk huquqi yoxud mulkiy huquqlarni bir shaxsdan ikkinchi shaxsga o`tkazish bo`yicha majburiyatlar turkumiga kiradi. ayni vaqtda ushbu shartnomani boshqa …

2 / 15

munosabatlari tarkibiga ko`ra, u ikki tomonlama shartnoma bo`lib hisoblanadi. yuqorida fuqarolik kodeksida mustahkamlab qo`yilgan shartnomaga berilgan ta`rifdan ham ko`rinib turibdiki, ushbu shartnomada ikki taraf - sotuvchi va sotib oluvchi qatnashadi va har ikkala taraf ma`lum huquq va majburiyatlarga ega buladi: sotuvchi ashyoni topshirish burchini va buning uchun haq olish huquqini oladi, oluvchi esa ashyo (tovar) qiymatini to`lashi lozim va sotilgan ashyoning o`ziga topshirilishini talab qilish huquqini oladi. ayni vaqtda shuni ta`kidlab o`tish lozimki, oldi-sotdi shartnomasi bo`yicha sotilgan ashyo (tovar)ga nisbatan mulk huquq sotuvchidan sotib oluvchiga o`tadi va bu holat shartnomaning eng asosiy belgisi bo`lib hisoblanadi. bunda tovarlar muomalasida bevosita tovar egalari, ya`ni bu tovarlarni tasarruf qilishga haqli bo`lgan shaxslar ishtirok etadilar. bozor munosabatlari tizimida oldi-sotdi shartnomasi xo`jalik yurituvchi turli subyektlar o`rtasida munosabatlarni rasmiylashtirishning eng muhim va asosiy huquqiy vositalaridan bo`lib hisoblanadi. ayni vaqtda, u kishilarning kundalik turmushida ham eng ko`p qo`llaniladigan shartnoma sifatida e`tirof etiladi. oldi-sotdi shartnomasi savdo munosabatlarining xususiyatlariga …

3 / 15

lmoqda. jumladan, 1980 yili venada qabul qilingan bmtning tovarlarni xalqaro oldi-sotdi shartnomalari haqidagi konvensiyasi, savdo-sotiqda qo`llaniladigan «inkoterms» atamalarini talqin etish bo`yicha xalqaro qoidalar, shuningdek iste`molchilarning huquqlari haqida xalqaro-huquqiy hujjatlar ishlab chiqilgan. vena konvensiyasi xalqaro savdo-sotiqda ko`pchilik tomonidan qo`llaniladigan o`ziga xos umumiy (universal) huquqiy hujjat sifatida muhim ahamiyatga ega. ushbu konvensiyada umumiy huquq va qita huquqi tizimlarini savdo-sotiq bo`yicha shartnomalarining turlicha yondashuvlarini, ziddiyatlarini yumshatib, huquqiy-texnik jihatdan murosaga keltirish va umumiy qoidalar ishlab chiqilishiga erishilgan. vena konvensiyasi turli mamlakatlardagi subyektlar o`rtasidagi tovarlar oldi-sotdisini tartibga solishga qaratilgan umumiy va yagona me`yorlarni o`zida mujassamlaydi. konvensiya, asosan, tadbirkorlik sohasidagi xalqaro oldi-sotdi shartnomalarini tartibga soladi, shu sababli ham shaxsiy, oilaviy yoxud uyda foydalanish uchun tovarlar xarid qilishda qo`llanilmaydi. ayni vaqtda, konvensiya undiruvga qaratilgan mol-mulkni auksionlarda sotishga, qimmatli qog`ozlar, aksiyalar, ta`minlov qog`ozlari va muomala hujjatlari, suv transporti va havo transporti kemalari, elektr energiyasi sotib olishga nisbatan ham qo`llanilmaydi. vena konvensiyasi faqat oldi-sotdi shartnomasining tuzilishini va ushbu shartnoma …

4 / 15

shartnoma shakliga nisbatan talablar mavjud emas. shartnomaning mavjudligi yo`l qo`yiladigan dalillarning barchasi, shu jumladan, guvoh ko`rsatuvlari orqali ham isbotlanishi mumkin. vena konvensiyasida oldi-sotdi shartnomasining tuzilishi masalalari hal etilgan, sotuvchi va xaridor majburiyatlari, taraflar tomonidan shartnoma shartlari buzilganda huquqiy muhofaza vositalari belgilab qo`yilgan, shuningdek unda tovar shikastlangan yoki nobud bo`lgan hollarda xaridorga zarar tahlikasi (xavf-xatari) qanday o`tishi haqidagi qoidalar taraflarni javobgarlikdan ozod qilish asoslari va sh.k me`yorlar mavjud. konvensiyaning 28-moddasiga asosan tuzuk taraf shartnoma shartlarini buzgan tarafdan majburiyatni asl (natura) holicha bajarish yoxud yetkazilgan zararlarni to`la qoplashni talab qilishga haqli[1]. ma`lumki, oldi-sotdi shartnomasida qo`llaniladigan iboralar turli mamlakatlarda turlicha talqin etiladi. binobarin, tashqi savdo munosabatlaridagi subyektlar o`rtasida bu borada turli anglashilmovchiliklar, nizolar kelib chiqishi mumkin. bularning oldini olish uchun “inkoterms” savdo-sotiq iboralarini talqin etish bo`yicha xalqaro qoidalar ishlab chiqilgan. qachon sotuvchi o`z majburiyatini bajargan hisoblanishi va demak sotilgan tovarning shikastlanishi yoki nobud bo`lishi natijasida vujudga keladigan zarar va xarajatlar qachondan boshlab xaridor …

5 / 15

sh imkonini beradi. oldi-sotdi shartnomasining shakli oldi-sotdi shartnomasining shakliga nisbatan bitimlarning shakli haqidagi qoidalar (fkning 108-112-moddalari), shuningdek, shartnomaning shakli haqidagi qoidalar (fkning 336-moddasi) qo`llaniladi. bunda shartnomaning turi va tovarning o`ziga xos xususiyatlari muhim ahamiyatga ega. oldi-sotdi shartnomasi shaklini belgilashda, birinchidan, fuqarolik muomalasining talablari, ikkinchidan esa, oldi-sotdi bitimlari qonuniyligining ustidan nazorat qilish zarurati, bunday munosabatlarda jamiyat manfaatlari yoxud ayrim shaxslar manfaati himoyasini ta`minlash zarurati bilan bog`liq holatlar belgilovchi omil bo`lib hisoblanadi. masalan, naqd pul hisobiga amalga oshiriladigan chakana savdoda taraflarga qulaylik tug`dirish uchun oldi-sotdi shartnomasini maxsus rasmiylashtirish talab etilmaydi. naqd pul baravariga tuziladigan va tuzilish vaqtining o`zidayoq ijro etiladigan oldi-sotdi shartnomasi, umumiy qoida bo`yicha summasidan qat`i nazar, og`zaki shaklda tuzilishi mumkin. binobarin, savdo do`konlarida, bozorlarda tuziladigan oldi-sotdi shartnomalari tovarlarning xaridorlarga darxol topshirilgani va shu ondayoq haq to`langani sababli og`zaki rasmiylashtirilishi mumkin. agarda oldi-sotdi shartnomasini amalga oshirishda haq to`lash va sotilgan tovarni topshirish bir vaqtning o`zida, sotuvchi va xaridor tomonidan muqobil ijro …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oldi-sotdi shartnomasi"

1352615630_36317.doc reja: 1.oldi-sotdi shartnomasi, uning tushunchasi, belgilari va turlari 2. tashqi savdo munosabatlarida oldi-sotdi shartnomasining huquqiy asoslari 3. oldi-sotdi shartnomasining shakli 4. oldi-sotdi shartnomasida taraflar 5. oldi-sotdi shartnomasining predmeti, bahosi va muddatlari 6. oldi-sotdi shartnomasining mazmuni 7. oldi-sotdi shartnomasi shartlarini buzganlik uchun taraflarning javobgarlik holatlari oldi-sotdi insoniyat tomonidan eng qadim zamonlardan buyon qo`llanib kelayotgan shartnomalardan biri hisoblanadi. jamiyatda tovar-pul munosabatlari qaror topishi bilan turli kasb-hunar kishilari oldi-sotdi shartnomasi orqali boshqa kasb-hunar kishilari mehnati mahsulotlarini sotib olib, iste`mol qilish va ayni vaqtda, o`z mehnatlari mahsulotlarini sotish imkoniyatiga...

This file contains 15 pages in ZIP format (1.8 MB). To download "oldi-sotdi shartnomasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oldi-sotdi shartnomasi ZIP 15 pages Free download Telegram