chakana oldi-sotdi shartnomasi

DOC 31 pages 112.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.5 KB

File type DOC

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

chakana oldi-sotdi shartnomasi mundarija kirish 1.chakana oldi-sotdi shartnomasining huquqiy mohiyati 2.shartnomaning taraflari va ularning huquq hamda majburiyatlari 3.shartnomaning tuzilish tartibi va shakli 4.chakana savdo shartnomasida tovar sifati va kafolat talablari 5.xaridorning huquqlari va ularni himoya qilish mexanizmlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbekiston respublikasi iqtisodiyotining bozor munosabatlariga o‘tishi bilan bir qatorda fuqarolik-huquqiy munosabatlar tizimi ham tubdan o‘zgardi. bugungi kunda har bir fuqaro yoki tadbirkor kundalik hayotda yoki ish faoliyatida turli turdagi oldi-sotdi bitimlarini tuzadi. ayniqsa, chakana oldi-sotdi shartnomasi – jamiyat hayotining eng faol, eng ko‘p uchraydigan va iqtisodiy jihatdan muhim shartnomaviy munosabatlardan biri hisoblanadi. chakana oldi-sotdi shartnomasi — bu sotuvchi tomonidan chakana savdo tarmog‘ida iste’molchiga ma’lum narxda tovarni berish, xaridor esa bu tovar uchun haq to‘lash majburiyatini oladigan ikki tomonlama huquqiy bitimdir. ushbu shartnoma iste’molchilar bilan tadbirkorlar o‘rtasida adolatli va qonuniy savdo munosabatlarini ta’minlaydi. tovarni sotish, to‘lovni amalga oshirish, tovar sifatiga kafolat berish, qaytarish yoki almashtirish tartiblarini aniq belgilash orqali iste’molchilar …

2 / 31

aq to‘lashga majbur bo‘ladi. shu bilan birga, tovar sifati, miqdori, turi yoki tashqi ko‘rinishi bo‘yicha kelishmovchiliklar yuzaga kelganda, qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda da’vo qilish huquqi xaridorga beriladi. bugungi kunda chakana savdo sohasining rivojlanishi, ayniqsa, elektron tijorat (onlayn savdo)ning kengayishi, raqamli to‘lov tizimlarining joriy etilishi bilan birga yangi turdagi shartnomalar vujudga kelmoqda. bu esa o‘z navbatida chakana oldi-sotdi shartnomalarining mazmuni, shakli va bajarilish tartibini yanada takomillashtirishni talab etadi. masalan, onlayn xarid qilishda shartnoma masofadan turib tuziladi, tovarni qabul qilish, qaytarish, yetkazib berish muddatlari bilan bog‘liq masalalar alohida tartibga solinadi. shu sababli, chakana oldi-sotdi shartnomasi faqat savdo jarayonining huquqiy asosi emas, balki fuqarolik muomalalarining barqarorligini ta’minlovchi eng muhim vositalardan biridir. u nafaqat iqtisodiy munosabatlarning, balki iste’molchilar huquq va manfaatlarining kafolati sifatida ham xizmat qiladi. shartnoma tuzish jarayonida taraflarning huquqiy savodxonligi, qonunlarni to‘g‘ri bilishi, ularning shartnomaning mohiyatini to‘liq anglab yetishi kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan huquqiy nizolarning oldini olishga yordam beradi. shuningdek, chakana …

3 / 31

g shartnoma oldidan o`zaro aloqalari, muloqotlari va munosabatlarning huquqiy ifodasi hisoblanadi. bu muloqotdan asosiy maqsad iste`molchini qiziqtiruvchi barcha ma`lumotlarni unga bildirish, iste`molchining axborotlar olishga bo`lgan huquqlarini ta`minlashdir. iste`molchi nafaqat tovar haqida, balki ushbu tovarni tayyorlovchi, sotuvchi haqida ham to`g`ri va to`liq ma`lumotlarga ega bo`lishi lozim. «iste`molchilarning huquqlarini himoya qilish to`g`risida»gi qonunning 5-moddasiga asosan, tovarni ishlab chiqaruvchi va sotuvchi o`z korxonasining nomi, joylashgan (yuridik) manzili haqida, shuningdek sotuvchi ish tartibi va savdo qoidalari haqida ham to`liq ma`lumot berishi shart. ayni vaqtda ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) iste`molchiga o`zi realizatsiya qilayotgan tovar haqida o`z vaqtida zarur, to`g`ri va tushunarli ma`lumot berishi shart. ma`lumki, sotuvchi xaridorlarni jalb etish uchun tovarlarini keng reklama qiladi. reklama qilish sotuvchi uchun muayyan oqibatlarni vujudga keltiradi. fkning 426-moddasiga asosan chakana oldi-sotdi shartnomasining barcha muhim shartlarini o`z ichiga olgan holda, tovar reklamasi, kataloglar, shuningdek tovarni nomuayyan shaxslar doirasiga qaratilgan boshqa ta`riflari orqali tovar taklif qilish ommaviy oferta hisoblanadi. tovarlarni ko`rgazmaga qo`yish, …

4 / 31

or tovarning sifatini, butligini, vazni va narxini tekshirish huquqiga ega. sotuvchi buning uchun nazorat o`lchov asboblari, narxga doir hujjatlarni taqdim etishi lozim. tuzilgan zahoti bajariladigan chakana oldi-sotdi shartnomasi, qoida tariqasida og`zaki tuziladi (qonun hujjatlarida belgilab qo`yilgan hollar bundan mustasno). tuzilgan vaqtdan boshlab (oldindan beriladigan buyurtmalar bo`yicha, jo`natma-savdo va boshqa hollarda) bajariladigan shartnoma yozma shaklda tuziladi (qonunning 8-moddasi). oldi-sotdi amalga oshirilganda, iste`molchiga kassa yoki tovar cheki beriladi. tovarni kassa yoki tovar cheki bermasdan sotish taqiqlanadi (qonunning 1-moddasi). chakana oldi-sotdi shartnomasining xususiyatlaridan biri shuki, iste`molchi o`zi tanlagan tovarni sotib olishdan uning haqini to`lagunga qadar xohlagan vaqtda voz kechishga haqli. xatto tovar uchun haq to`lanib, tovar maqbul sifatli bo`lsa (kamchilik va nuksonlari yo`q bo`lsa) ham, biroq tovar o`zining shakli, fasoni, rangi, xajmi yoki boshqa sabablarga ko`ra iste`molchiga yoqmasa yoki iste`molchi undan foydalana olmasa, xaridor xarid kilgan kundan e`tiboran o`n kun ichida sotuvchidan uni ayni shunday tovarga almashtirib olishga, agar bunday tovar bo`lmasa, pulini …

5 / 31

i davomida foydalanish imkoniyatini ta`minlashi lozim. ishlab chiqaruvchi tovardan kafolat muddati va xizmat muddati mobaynida tovarning ta`mirlanishi, unga texnik xizmat ko`rsatishni tashkil etishi lozim. fkda ham, “iste`molchilarning huquqlarini himoya qilish to`g`risida” qonunda ham iste`molchiga sifati lozim. darajada bo`lmagan tovar sotilishi oqibatlari va buning uchun sotuvchining javobgarligi aniq-ravshan belgilab qo`yilgan. bunday holatda sotuvchi bilan birgalikda tovarni ishlab chiqargan korxona ham solidar javobgar bo`ladi. iste`molchi o`ziga qulay bo`lishiga qarab, sotuvchiga yoki korxonaga o`z talablarini qo`ya oladi. xaridorga sifati lozim darajada bo`lmagan tovar sotilganda sotib oluvchining huquqlari oldi-sotdi shartnomasi haqidagi paragrafda bayon qilingan. bunga qo`shimcha ravishda shuni ham ta`kidlab o`tish o`rinliki, sotuvchi (tovar ishlab chiqaruvchi) tovarning xavfsiz bo`lishi uchun ham mas`uldir. ishlab chiqaruvchi tovar xizmat muddati yoki yaroqlilik muddati davomida, agarda bunday muddat belgilanmagan bo`lsa, tovar iste`molchiga sotilgan kundan e`tiboran o`n yil mobaynida uning xavfsiz bo`lishini ta`minlashi shart. tovar tuzilishiga, ishlab chiqarilishiga, tarkibiga bog`liq bo`lgan yoki boshqa nuqsonlarni, shuningdek, iste`molchining hayoti, sog`lig`i yoki …

6 / 31

talabi bilan sud musiqa asboblari sotuvchi firmadan d. foydasiga ma`naviy zarar uchun ma`lum pul summasi undirish haqida adolatli va qonuniy qaror chiqardi. chakana oldi-sotdi shartnomasining turlariga tovarlarni nasiyaga sotish, avvaldan buyurtma bo`yicha sotish, tovarni namuna bo`yicha sotish, o`z-o`ziga xizmat ko`rsatish savdosi, avtomatdan foydalangan holda tovar sotish va sh.k. kiradi. tovarlar nasiyaga sotilganda xaridor doimiy, barqaror va belgilab qo`yilgan summadan kam bo`lmagan daromad manbaiga ega bo`lishi shart. tovar haqini belgilangan muddatlarda to`lamagan sotib oluvchi mulkiy javobgar bo`ladi. xaridor sotuvchi bilan to`liq hisob-kitob qilgunga qadar o`z doimiy yashash joyini o`zgartirsa, bu haqda sotuvchini ogohlantirishi lozim. avvaldan buyurtma berish bo`yicha oldi-sotdi oziq-ovqat tovarlariga, shuningdek transport vositalarining oldi-sotdisida qo`llaniladi. buyurtma bergan xaridor keyinchalik buyurtmani bekor qilganda sotuvchiga tegishli ziyonlarni to`lashi lozim. buyurtma og`zaki (asosan, oziq-ovkat tovarlariga), yozma bulishi mumkin. shartnomada belgilangan muddatda xaridorning tovarni kdbul qilib olish uchun kelmasligi yoki boshqa zarur harakatlarni amalga oshirmasligi shartnomadan bir tomonlama voz kechish deb karalishi mumkin. tovar …

7 / 31

ishda qoldirib ketishni talab qilishga haqli emas. (xaridor o`z xohishiga ko`ra qoldirganda, sotuvchi uning saqlanishi uchun javobgardir). kim oshdi savdosi, tovar birjalarida savdo-sotiq shartnomalari tovar mulkdori yoki mulkiy huquq egasi yoxud ixtisoslashgan tashkilot kim oshdi savdosining tashkilotchisi bo`lishi mumkin. kim oshdi savdosining tashkilotchisi sud qarorlarini ijro etish uchun (musodara qilingan, majburiy tartibda haq undirishga qaratilgan ashyolarga, garov ashyolari va h.k) ham kim oshdi savdosi tashkil etadi. kim oshdi savdosi bo`yicha ixtisoslashgan tashkilot tovar mulkdori (mulkiy huquq egasi bilan shartnoma tuzish asosida ish olib boradi, ular nomidan yoxud o`z nomidan harakat qiladi. kim oshdi savdosi auksion yoki tanlov shaklida o`tkaziladi. kim oshdi savdosining shakli, agarda qonunda boshqacha tartib belgilangan bo`lmasa, sotiladigan ashyoning mulk yoxud mulkiy huquq egasi tomonidan belgilanadi. xaridor sifatida faqat bir ishtirokchi qatnashgan auksion yoki tanlov o`tkazilmagan hisoblanadi. auksionlar va tanlovlar ochiq yoki yopiq bo`lishi mumkin. ochiq auksion yoki tanlovda hamma qatnashishi mumkin. yopiq auksion va yopiq tanlovda shu …

8 / 31

i kim oshdi savdosidan qaysi muddatda bosh tortganligidan qati nazar, o`zi taklif etgan ishtirokchilarning real zararini to`lashi lozim. kim oshdi savdosining qatnashchilari kim oshdi savdosi haqida xabarda ko`rsatilgan miqdorda, muddatlarda va tartibda zakalat puli to`laydilar. kim oshdi savdosida qatnashgan, lekin g`olib chiqmagan ishtirokchilarga zakalat puli qaytariladi. g`olib chiqqan shaxsning puli tovar bahosi uchun to`lanadigan haq tartibiga kiritiladi. kim oshdi savdosida eng yuqori narx taklif qilgan qatnashchi g`olib hisoblanadi va u bilan oldi-sotdi shartnomasi tuziladi. g`olib bilan tashkilotchi o`rtasida kim oshdi savdosi natijalari haqida bayonnoma imzolanadi. agar g`olib bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, bergan zakalatidan mahrum bo`ladi. agar tashkilotchi bayonnomani imzolashdan bosh tortsa, zakalat summasini ikki barobar qilib qaytaradi. qonunda belgilangan qoidalar buzib o`tkazilgan kim oshdi savdosi manfaatdor shaxs talabi bilan sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin. masalan, kim oshdi savdosi haqida noto`g`ri ma`lumot berilsa yoki qatnashchilar oldindan til biriktirib olgan bo`lsalar va h.k. kim oshdi savdosini haqiqiy emas deb topish …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chakana oldi-sotdi shartnomasi"

chakana oldi-sotdi shartnomasi mundarija kirish 1.chakana oldi-sotdi shartnomasining huquqiy mohiyati 2.shartnomaning taraflari va ularning huquq hamda majburiyatlari 3.shartnomaning tuzilish tartibi va shakli 4.chakana savdo shartnomasida tovar sifati va kafolat talablari 5.xaridorning huquqlari va ularni himoya qilish mexanizmlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbekiston respublikasi iqtisodiyotining bozor munosabatlariga o‘tishi bilan bir qatorda fuqarolik-huquqiy munosabatlar tizimi ham tubdan o‘zgardi. bugungi kunda har bir fuqaro yoki tadbirkor kundalik hayotda yoki ish faoliyatida turli turdagi oldi-sotdi bitimlarini tuzadi. ayniqsa, chakana oldi-sotdi shartnomasi – jamiyat hayotining eng faol, eng ko‘p uchraydigan va iqtisodiy jihatdan muhim shartnomaviy munosabatlardan ...

This file contains 31 pages in DOC format (112.5 KB). To download "chakana oldi-sotdi shartnomasi", click the Telegram button on the left.

Tags: chakana oldi-sotdi shartnomasi DOC 31 pages Free download Telegram