bakteriyalar fiziologiyasi

PPT 46 pages 5.4 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

лекция №4 bakteriyalar fiziologiyasi. metabolizm jarayoni mikroorganizmlarda modda almashinish yaʼni metabolizm jarayoni 2-ta bir-biriga bogʼlangan holda oʼtadi: 1)аssimilyatsiya (anabolizm)-oʼzlashtirilgan oziq moddalar hujayraning oʼz tuzilishi uchun sarf boʼladi; 2)dissimilyatsiya (katabolizm)-oziq moddalar parchalanadi, oqsidlanadi va hujayraning hayoti uchun kerak boʼlgan energiya ajratib chiqaradi. oziqlanish tiplari uglerodni hazm qilishiga qarab: аutotroflar (litotroflar)-bakteriyalar uglerod manbai qilib co2dan foydalanadi va ular oddiy moddalardan murakkab birikmalar sintezlay oladi; geterotroflar (organotroflar)- uglerod manbai qilib har xil uglerod tutuvchi birikmalar-geksozalar (glyukoza), koʼp atomli spirtlar, aminokislotalar, organik kislotalar qoʼllaydi; аuksotroflar-oʼzlarini oʼsishi uchun kerakli boʼlgan komponentlarni oʼzlari sintezlay olmaydi; prototroflar-maʼlum bir omilga muhtoj boʼlmagan bakteriyalar, ular o’ziga kerakli boʼlgan organik birikmalarni (uglevod, aminokislotalar va boshq.) glyukoza va ammon tuzlardan sintezlay oladi geterotroflar 2 gruppaga boʼlinadi: -saprofitlar-(chiritish bakteriyalari)-tayyor organik birikmalarni oʼlik organizmdan oladi; -parazitlar-(viruslar, rikketsiyalar)-odam, hayvon va oʼsimlik tirik xujayrasining organik moddalari hisobiga yashaydi va koʼpayadi. аzot hazm qilishiga qarab: - аminoautotroflar - hujayra oqsilining sintezi uchun havodagi molekulyar azotdan foydalanadi …

2 / 46

uzlar vitaminlar va boshqalar kiradi bakteriya xayotida kerakli boʼlgan elementlarga quyidagilar kiradi: c, h, o, n, p, s, k, ca, mg, fe oziq moddalar transporti oziq moddalar hujayra ichiga bir necha yoʼl bilan kiradi: 1) passiv diffuziya - bunda oziq muxit bilan mikrob hujayrasi oʼrtasidagi osmotik bosim va moddalar kontsentratsiyasi tenglashadi yoki mikrob hujayrasidagi moddaning kontsentratsiyasidan yuqori boʼladi ; 2) yengillashgan diffuziya - asosan permeaza fermenti yordamida boʼladi, bu ferment hujayraning sitoplazmatik membranasida joylashgan, spetsifik xususiyatga ega, energiya sarflanmaydi; 3) аktiv transport- permeazalar yordamida boʼladi, lekin energiya sarflanadi; 4)kimiyoviy gruppalar translokatsiyasi-baʼzi kimiyoviy moddalar radikallar holida oʼtadi oziq moddalar bakteriya hujayrasidan ikki xil yoʼl bilan chiqadi: passiv diffuziya yoʼli bilan yengillashgan diffuziya yoʼli bilan permeaza fermenti ishtirokida boʼladi oziq muhitlar oziq muhitlar tarkibida oddiy va murakkab birikmalar tutadi, shu birikmalarda bakteriyalar laboratoriya sharoitida koʼpaytirib olinadi oziq muhitlar bakteriya uchun quyidagi talablarga javob berishi kerak: bakteriyalarni koʼpayishi uchun zarur moddalar boʼlishi kerak …

3 / 46

qo’llanilishiga ko’ra: saqlab turuvchi –patogen bakteriyalarni saqlanishini ta’minlaydi (tiga, gipertonik eritma va b) ko’paytiruvch –ma’lum bir bakteriyalarni ko’paytirib olishda qo’llaniladi (myuller, kitta-tarotsi, selenitli bul’on va b) boyitilgan muhitlar –ular tarkibi qon, gemin, zardob kabilar bilan boyitilib, oziqli muhitga talabchan bakteriyalar o’stiriladi (qonli agar, zardobli agar, qandli bul’on va b) endo muhitidagi ichak tayoqchasi koloniyalari mikroorganizmlarning oʼsishi oʼsish – bu mikrob xujayrasining kattalashishi va yetilishidir 4 ta oʼsish davrlari tafovut qilinadi: 1) latent davri - adaptatsiya; 2) logarifmik davr - mikroorganizmlar tez oʼsib kattalashib, boʼlinadi; 3) statsionar davr - paydo boʼlayotgan bakteriyalar soni oʼlgan bakteriyalar soniga teng boʼladi ; 4) oʼlish davri - hujayralar soni oʼlishi tufayli kamayib boradi, oxirida oʼlganlar soni tirigidan oshib ketadi oʼsish faktorlari mikroorganizmlar oʼzining oʼsishi va koʼpayishi uchun maʼlum bir moddalarni sintez qilmasdan tayyo’r qabul qiladi oʼsish faktorlariga quyidagilar kiradi: аminokislotalar purin va pirimidin asoslari lipidlar vitaminlar va boshqalar mikroorganizmlarning koʼpayishi koʼpayishi – bu mikroorganizmlar sonining …

4 / 46

stensiyasiga ko’ra – quruq, nam, cho’ziluvchan, yumshoq, pastasimon; yuzasi –tekis, silliq, ko’tarilgan,qabariq, burishgan,chizilgan, yassi, bir oz ko’tarilgan, botgan; qirrasi – tekis, butun, to’lqinsimon, shokillasimon, emirilgan, tolali, buralgan koloniya turlari suyuq oziqli muhitda bakteriyalar quyidagicha oʼsadi: diffuz loyqalanib choʼkma hosil qilib yuzasida parda hosil qilib probirka devoriga yopishib bulonda paxtaga oʼxshab bulutsimon loyqalanib o’sadi. suyuq oziqli muhitda bakteriyalarni o’sishi bakteriyalarni oziqli muhitda sof xolatda ajratib olish kerak. sof hosila (kultura) – bitta mikrobdan tashkil topgan kulturaga aytiladi. buning uchun tekshiriluvchi material oziqli muhitlarda qayta – qayta ekiladi. sof hosilani xususiyatlarini oʼrganishga identifikatsiya deyiladi b. anthracis sof hosilasi identifikatsiyada bakteriyalarning quyidagi xususiyatlari oʼrganiladi: morfologiyasi (shakli) tinktorial xususiyati (boʼyalishi) kultural xususiyati (oziqli muhitda oʼsishi) biokimyoviy xususiyati (saxarolitik va proteolitik fermentlar) аntigenlik xususiyati patogenlik xususiyati va boshqalar. sof hosilani ajratib olish usullari drigalskiy usuli. qizdirish usuli (sporali bakteriyalarda) shukevich usuli (qiyshiq agarda) baktetiostatik usul (haroratga bog’liq) boyituvchi usul (elektiv oziqli muhitlarda) laboratoriya hayvonlariga yuqtirish …

5 / 46

fas olishi obligat aeroblar fakultativ aeroblar mikroaerofillar aerotolerantlar obligat anaeroblar kislorodga to’yingan qatlam oz miqdorda kislorod tutuvchi qatlam bakteruyalarni muhitda taqsimlanishi termostat anaerostat mikroorganizmlarning hayot faoliyatida hosil boʼladigan mahsulotlari mikroorganizmlar hayot faoliyatida koʼpgina mahsulotlar ishlab chiqaradi. ularga: - fermentlar - pigmentlar - vitaminlar - zaharli moddalar - yorugʼlik - issiqlik - аntibiotiklar - аromatik moddalar kiradi fermentlar mikroorganizmlar oziqlanishi va nafas olishida ishtirok etadi. klassifikatsiyasi: - tashqi muhitga nisbatan ikki guruhga bo’linadi: ekzofermentlar endofermentlar - bakteriya hujayrasiga uchrashiga qarab ikkita gruppaga boʼlinadi: konstitutiv fermentlar (doimiy uchraydigan) аdaptiv (induktiv) fermentlar (yashash sharoitiga bogʼliq, ularda shu fermentga talab boʼlganda ajralib chiqadi) konstitutiv fermentlarga kiradi: gidrolazalar transferazalar oksidoreduktazalar izomerazalar liazalar ligazalar induktiv fermentlarga: gialuronidaza plazmokoagulaza neyraminidaza letsitinaza rnkaza dnkaza penitsillinaza fosfataza bu fermentlar bakteriyaning patogenligini oshirib beradi, shuning uchun agressiv fermentlar deb ham ataladi qonli agarda eritrotsitlar gemolizi bakteriyalarning lеtsitinaza faolligi 1-probirka qon plazmasi koagulatsiyasi (yuqoridagi) 2-probirka qon quyqasining suyilishi (pastki) bakteriyalarni fermentlarini …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriyalar fiziologiyasi"

лекция №4 bakteriyalar fiziologiyasi. metabolizm jarayoni mikroorganizmlarda modda almashinish yaʼni metabolizm jarayoni 2-ta bir-biriga bogʼlangan holda oʼtadi: 1)аssimilyatsiya (anabolizm)-oʼzlashtirilgan oziq moddalar hujayraning oʼz tuzilishi uchun sarf boʼladi; 2)dissimilyatsiya (katabolizm)-oziq moddalar parchalanadi, oqsidlanadi va hujayraning hayoti uchun kerak boʼlgan energiya ajratib chiqaradi. oziqlanish tiplari uglerodni hazm qilishiga qarab: аutotroflar (litotroflar)-bakteriyalar uglerod manbai qilib co2dan foydalanadi va ular oddiy moddalardan murakkab birikmalar sintezlay oladi; geterotroflar (organotroflar)- uglerod manbai qilib har xil uglerod tutuvchi birikmalar-geksozalar (glyukoza), koʼp atomli spirtlar, aminokislotalar, organik kislotalar qoʼllaydi; аuksotroflar-oʼzlar...

This file contains 46 pages in PPT format (5.4 MB). To download "bakteriyalar fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriyalar fiziologiyasi PPT 46 pages Free download Telegram