to‘qimachilik maxsulotlarini kimyoviy texnologiyasi

DOCX 191 pages 5.2 MB Free download

191 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type DOCX

Pages 191

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 191

to‘qimachilik maxsulotlarini kimyoviy texnologiyasi o‘quv materiallari 1-modul. toʻqimachilik mahsulotlarini boʻyashga va gul bosishga tayyorlash 1-mavzu. tolalarni sinflanishi 1. fanga kirish. pardozlash korxonalariga umumiy tavsif. 2. tabiiy va kimyoviy tolalar, ularning tarkibi va tuzilishi. 3. tolalarning sinflanishi. kishilik jamiyati oʻzining moddiy farovonligini oshirish uchun tabiat bilan kurashda turli-tuman yangiliklar yaratib, undan ustunlik qilmoqda. kimyo fanining eng so‘nggi kashfiyotlari va ishlab chiqarish texnologiyasini rivojlantirish sohasida erishilgan muvaffaqiyatlar yangi-yangi sun’iy va sintetik materiallami vujudga keltirishga imkon bergan. bu materiallardan tayyorlangan sun’iy va sintetik gazlamalar, trikotaj, mo‘yna, poyabzal va boshqalar pishiqligi, mustahkamligi, arzonligi bilan ajralib turadi. inson ming yillardan beri o‘zi uchun kerakli barcha buyumlami, ya’ni gazlama va kiyimlami tabiiy tolalar: jut, paxta, kanop, jun va zigʻirdan tayyorlagan va ularga turli-tuman pardoz bergan. to‘qimachilik materiallarini kimyoviy texnologiyasi fani, maqsad va masalalari xalq iste’mol mahsulotlarini sifatini yaxshilish, raqobatbardoshligini ta’minlash, dunyo namunalari darajasida ishlab chiqarish oʻzbekiston respublikasning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishining asosiy yoʻnalishi hisoblanadi. bu maqsadga …

2 / 191

berish va boshqalar misol boʻla oladi. toʻqimachilik korxonalaridagi kimyoviy-texnologik jarayonlarning asosiy vazifasi mahsulotlarga ma’lum xossalar berishdan iboratdir. bular: kapillyarlik, oqlik, kamkirishuvchanlik, kamgʻijimlanuvchanlik, namga chidamlilik, koʻrkamlik va boshqalardir. toʻqimachilik materillarini pardozlashning kimyoviy jarayonlari bilan bir qatorda mexanik jarayonlar ham bajariladi (tuk qirqish, paxmoqlash, dazmollash, en kengaytirish va boshqalar). toʻqimachilik materiallarini pardozlash qadimdan ma’lum boʻlib, hozirgi kunda u ogʻir qoʻl mehnatidan to uzluksiz tez sur’atlarda olib boriladigan jarayonlargacha rivojlanib kelmoqda. xviii asrgacha zigʻir tolali matolarni oqartirishga butun yoz mavsumida erishilgan boʻlsa, xix asrga kelib ba’zi kimyoviy materiallarni qoʻllanilishisababli bu jarayonga ikki oy mobaynida erishishga muvaffaq boʻlganlar. hozirgi kunda yuqori harorat, bosim hamda turli faol kimyoviy moddalarni ishlatish orqali matolarni oqartirishga bir necha soat sarflanadi xolos. xix asr oʻrtalarigacha boʻyash va gul bosishda faqat tabiiy boʻyovchilardan foydalanilgan. 1842 yili qozon universiteti professori n.n.zinin tomonidan kashf etilgan anilinni olish texnologiyasi sanoat miqyosida koʻpgina boʻyovchi moddalarni ishlab chiqarishga asos boʻldi. matolarni badiiy bezash uchun boʻyovchi …

3 / 191

ʻlishi ularni tozalash jarayonini qiyinlashtiradi. hindiston, xitoy va misr matolarga gul bosishning vatani hisoblanadi. ilgari matolarga qoʻlda gullar chizilgan, soʻng maxsus qoliplar orqali, keyinchalik esa gul bosish jihozlarida matolarda turli gullar hosil qilingan. matolarga yakuniy pardoz berish hamma jarayonlardan soʻng kashf etilgan. xviii-xix asrlarda matolarga kraxmal bilan ishlov berib, uni sifatini oshirish ma’lum boʻlgan. bu jarayonda mato oʻziga olgan yangi xususiyatlar birinchi yuvishdanoq chiqib ketgan. xxasr oʻrtalariga kelibmatolarga yakuniypardoz berishningyangiturlarikashf etildi (kam kirishuvchan, kam gʻijimlanuvchan, suv oʻtkazmaydigan, olovbardosh, bakteriyalardan himoyalanuvchan). turli ishlab chiqarishdagi pardozlash jarayonlarining iqtisodiy baholash va oʻrganish, bu jarayonlarni olib borishning eng maqbul sharoitini tanlash, yordamchi materiallar va jihozlar tanlash, ishlab chiqarish jarayonlarni nazorat qilish muammolarini hal qilish, gigienik va xavfsiz mexnat qilish sharoitini ta’minlash toʻqimachilik materillarini pardozlash texnologiyasi vazifasini tashkil etadi. toʻqimachilik materiallarini pardozlash jarayonlarini effektiv olib borish kimyo va fizika qonuniyatlarini muhandis, iqtisod va boshqa fanlarni amalda qoʻllashni oʻrganuvchi bilimlar majmuasiga asoslanadi. pardozlash korxonalari umumiy tavsif. …

4 / 191

i boshlangan. ipakni tayyorlnsh (qaynatish, yuvish) vabo'yash jarayonlari, turli rangdagi boʻyovchi moddalami o'simlik va hayvonlardan tayyorlash qadimdan ma lum bo lgan. oʻtmishda hunarmandlar xonaki usulda ishlab chiqargan gazlamalar oʻlka ehtiyojini qondiribgina qolmasdan, balki bir qismi chet ellarga ham olib chiqilgan. turli-tuman boyliklarga ega oʻzbekiston hududida toʻqimachilik sanoati 1927 yildan rivojlanish sari qadam qoʻydi. katta shaxarlarda toʻqimachilik, trikotaj, notoʻqima materiallar, shoxi gazlamalar ishlab chiqariladigan korxonalar qurila boshladi hamda ulaming shoxobchalari kengaydi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng mazkur tarmoqlami boshqarishm takomillashtirish maqsadida yengil sanoat va oʻzbek ipagi assotsatsiyalari tashkil etildi. respublikamizning deyarli barcha viloyatlarida toʻqimachilik, trikotaj va shoyi maxsulotlaiini sifat koʻrsatkichlari boʻyicha jahon andazalariga mos qilib ishlab chiqara oladigan, ilgʻor texnologiya va jihozlarga ega boʻlgan qoʻshma korxonalar ishga tushirildi. chunonchi, “qobul-oʻzbek”, “qobul-fargʻona”, “chinoz-toʻqimachi”, “kosonsoy-tekmen”, ”asnamtekstil”, “oqsaroy toʻqimachi”, namangan “silk road” shular jmnlasidandir. pardozlash korxonalari tarkibida quyidagi asosiy bo‘limlar faoliyat ko‘rsatadi: oqartirish, bo'yash, gul bosish va yakuniy pardoz berish. asosiy bo‘limlar bilan bir qatorda …

5 / 191

qali pardozlash jarayonlarini jadallashtirish. 3. kichik modulli, koʻpik, azotrop, yuqori konsentratsiyali, yuqori haroratli, suyuq ammiakli va shu kabi yangi progressiv texnologiyalarni qoʻllash. 4. kompyuter texnologiyalarini qoʻllab texnlogik jarayonlarni avtomatik nazorat qilishni keng qoʻllash va kimyoviy modda miqdorini avtomatik boshqarish. 5. tolali materillar yuqorida koʻrsatilgan jarayonlarni amalga oshiruvchi obyekt boʻlib, xossalari va strukturasi boʻyicha juda murakkab sistemalardir. mavzularning dolzarbligi. tolali mahsulotlami kimyoviy texnologiyasi о quv kursitollamingsinflanishi, ulaminghossalaridanboshlab, toʻqimachilikmahsulotlarini boʻyash va gul bosishga tayyorlash, boʻyash, gul bosish va yakunlovchi pardozlashgacha boʻlgan jarayonlar, ulami olib boʻrish texnologiyasiga doir mavzularini oʻz ichiga qamrab olgan. toʻqimachilik sanoatida tolali mahsulotlar ishlab chiqarish uchun xomashyo sifatida tabiiy, kimyoviy tolalar va iplar ishlatiladi. tola va iplar bir-biridan kimyoviy, fizik-kimyoviy, fizik-mehanik, texnologikva boshqaxossalaribilanfarqqiladi. ammo tolalaming ayrim xossalari bir-biriga yaqinligi va oʻzshashligini hisobga olgan holda ulami sinflash mumkin. toʻquv stanoklaridan olingan gazlamalar xom gazlama deb ataladi. xom gazlamalar pardoz qilinmagan holda deyarli ishlatilmaydi. odatda, ulami pardozlab, oqartirilgan (masalan, ip gazlama), …

Want to read more?

Download all 191 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘qimachilik maxsulotlarini kimyoviy texnologiyasi"

to‘qimachilik maxsulotlarini kimyoviy texnologiyasi o‘quv materiallari 1-modul. toʻqimachilik mahsulotlarini boʻyashga va gul bosishga tayyorlash 1-mavzu. tolalarni sinflanishi 1. fanga kirish. pardozlash korxonalariga umumiy tavsif. 2. tabiiy va kimyoviy tolalar, ularning tarkibi va tuzilishi. 3. tolalarning sinflanishi. kishilik jamiyati oʻzining moddiy farovonligini oshirish uchun tabiat bilan kurashda turli-tuman yangiliklar yaratib, undan ustunlik qilmoqda. kimyo fanining eng so‘nggi kashfiyotlari va ishlab chiqarish texnologiyasini rivojlantirish sohasida erishilgan muvaffaqiyatlar yangi-yangi sun’iy va sintetik materiallami vujudga keltirishga imkon bergan. bu materiallardan tayyorlangan sun’iy va sintetik gazlamalar, trikotaj, mo‘yna, poyabzal va boshqalar pishiqligi, mustahkamligi...

This file contains 191 pages in DOCX format (5.2 MB). To download "to‘qimachilik maxsulotlarini kimyoviy texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘qimachilik maxsulotlarini ki… DOCX 191 pages Free download Telegram