adabiyotda badiiy obraz xususiyatlari

PPTX 55 sahifa 3,1 MB Bepul yuklash

55 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 55

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 55

badiiy obraz xususiyatlari adabiyotda badiiy obraz xususiyatlari. obrazli tafakkur va badiiy to’qima. epik, liri va dramatik obrazlar gcgel badiiy asar mazmunining bu tomonini quyidagi tarzda tushuntirgan: “dramada qandaydir xatti-harakat mazmuniylik vazifasini bajaradi; drama bu harakatning qanday sodir bolganligini ko‘rsatishi kerak. lekin kishilar juaa ko‘p ish qiladilar, o'zaro gaplashadilar, boshqa vaqtda esa ovqat yeydilar, uxlaydilar, kiyinadilar, qandaydir so'zlarni aytadilar va h.k. biroq kishilaming mazkur ishlaridan dramaning haqiqiy mazmunini tashkil etuvchi xatti- harakatlarga aloqador bolmaganlari asarga kirishi kerak emas, shunday qilib, dramaga kirgan hech bir narsa mazkur xatti-harakatga aloqador bo‘lmasligi mumkin emas badiiy asarlarda voqelikni aks ettirish uch xil usul bilan amalga oshiriladi. bu usullar adabiyotning ko‘p asrlik taraqqiyoti davomida yuzaga kelgan va shaktlangan. mazkur usullar adabiyotning asosiy adabiy turlari bilan bog‘liq bo‘lib, epik, lirik va dramatik ko‘rinishlarga ega. dastlab kelib chiqqan epik tasvir usuli yozuvchiga nisbatan tashqi dunyo hisoblanuvchi borliqni aks ettirishdan iborat. lirik tasvir usuli voqealikdagi hodisalarta’sirida inson qalbida tug‘ilgan …

2 / 55

a lirik bo‘yoqlaiga keng o‘rin beradi. a’zam obrazini esa ko‘plab dramatik vaziyatlardan olib o ‘tadi. epik, lirik va dramatik tasvir usullarining o‘zaro chatishib ketishi bilan badiiy talqin imkoniyatlari doirasi qashshoqlashmaydi, balki u, aksincha. tasvirga yanada yorqin ta’sirchanlik va teranlik baxsh etadi. badiiy adabiyotda tipiklik muammosi. badiiy obraz xususiyatlari to‘g‘risida so‘z borganda, unda alohida o'ziga xos, xususiy, takrorlanmas belgilarda bir qator hodisalarga, kishilarga va ijtimoiy yo‘nalishlarga doir timumiy, xarakterli tomonlar aks etishi aytilgan edi. alohidalik bilan umumiylik orasidagi bunday aloqadorlik badiiy obrazning jonliligini, bir butunligini ta’minlaydi, rr.a’rifiy ahamiyatni belgilaydi va yozuvchi ko‘zda tutgan hayot haqiqatining mohiyati ochilishiga imkon beradi. hayot haqiqati mohiyatini ochish esa adabiyot oldida turgan tarixiy maqsad va vazifalami amalga oshirishning zarurshartidir. mashhur adabiyotshunos del.qayumov “tipiklik-bosh mezon”gan asarida aytishicha, tipiklik ijodning asosiy qonuniyatlaridan biridir. faqat hodisalar, xarakterlar, vaziyatlaming mohiyatini ochish yo‘li bilangina ijtimoiy hayot yoki uning taraqqiyotidagi muayyan bosqich haqida to‘g‘ri tasaw ur hosil qilish mumkin. adabiyotning bosh tasvir …

3 / 55

n. mavzu g‘oya va badiiy asarning shakl va mazmuni uning mavzu va g‘oyasiga muayyan darajada bog‘liq bo‘ladi. mavzu va g‘oya ham badiiy asar qiyofasini, ta’sirchanligini bеlgilashda uning shakl va mazmuni singari muhim ahamiyat kasb etadi. badiiy asarda g‘oya mazmuni mavzu, ya’ni tеma yunoncha so‘z bo‘lib, «narsa - buyum» dеgan ma’nоni bildiradi. birоq badiiy asar mavzusi unda qalamga оlingan vоqеa yoki narsa - buyumlar emas. badiiy asar mavzusi ijоdkоr tanlagan hayotiy voqеalar, u yoritgan asоsiy muammоlarning umumlashmasidir. adabiy asar uchun asоs qilib оlingan fikr va maqsad uning mavzusidir. badiiy asar uchun eng asоsiy narsa - hodisa esa insоndir. insоn hayoti, uning turli vaziyat - holatdagi kayfiyati, kechinmalari, maqsad, intilishlari, borliqqa qarashlari, kishilar bilan muоmala va munosabatlari badiiy asarning vujudi va jоnidir. ijоdkоrning mavzu tanlashi, avvalо, uning hayotiy tajribasiga bоg‘liq. o‘zbеk yozuvchilarining aksariyati qishloq kishilari hayotidagi turli - tuman vоqеalarni ishоnarli yoritib bеradilar. chunki ular qishlоqda tug‘alib o‘sishgan, u еrdagi hayotni yaxshi …

4 / 55

atish tizimi kamroq a'zolik, kamroq tez-tez ularning ritmi, ko'proq muhim, kuchli muhit ko'rinadi tizim, qanchalik ko'p bo'lsa, u kichikroq bo'ladi. mavzu: personajlar nutqi tasviri va tarjima personajlar nutqi tasviri va tarjima tilning lug’at tarkibi, grammatik qurilishi va fonetik tuzilishi uning barcha sohiblari uchun umumiy bo’lsa-da, har hir shaxs fikrini o’ziga xos tarzda ifoda etishi bilan ajralib turadi . badiiy asar personajlari turli –tuman sharoit va muhitlarda yashab faoliyat ko’rsatishlari tufayli ularning umumxalq tili imkoniyatlaridan foydalanishlarida sezilarli farq ko’zga tashlanadi: har bir personaj o’z ilmi va madaniy saviyasi, dunyo-qarashi, ijtimoiy sharoiti va nutq muhitini, kasb- kori doirasida so’zlaydi, fikr- mulohaza yuritadi. tarjimada personajlar nutqi tasviri o’z aksini topmas ekan, badiiy ijod sohibining bu boradagi xizmatlari ko’rinmay qoladi. adabiy asar muallifidan personajlari nutqi tasvirini yaratish talab qilinadi, aks xolda u hayotni xaqqoniy aks ettirilmaganlikda tanqid qilinadi. xatto buyuk shekspirni ham personajlari nutqi tasviriga kam e’tibor berganligi uchun ayblashadi. personajlar nutqi tasvirining tarjimada …

5 / 55

ining tegishli shaklida talqin etilsagina asliyatga vazifaviy monand tasvir vujudga keladi. ayrim shaxslar ba’zi tovushlarga tillari kelishmay, ularni soqovlanib talaffuz etadilar. yozuvchilar odamlar lafzidagi bunday xususiyatdan goho personajlari nutqi tasvirini yaratish maqsadida foydalaniladi. tarjima tilida asliyatdagi ifoda mazmun va shakil birligiga mos lisoniy vositaning topilmasligi adekvatlikka erishish yo’llarining yo’qligini bildirmaydi. muallif nazarda tutgan uslubiy maqsad tarjima muqobil ta’sirchanlikni yuzaga keltiradigan turli-tuman vositalari yordamida vazifaviy aks ettiriladi. badiiy tasvir va ifoda vositalari badiiy tasvir va ifoda vositalari reja: 1. kirish 2. badiiy tasvir va ifoda vositalari 3. lug‘atdagi eskirgan sо‘zlar — arxaizm va istorizmlar badiiy tilning eng muhim spetsifik xususiyatlari sifatida obrazlilik va emotsionallikni kо‘rsatdik. badiiy asarda tasvirlanayotgan narsani jonli tasvirlash, his-tuyg‘u va kechinmalarni yorqin ifodalashga xizmat qiluvchi vositalarni umumlashtirib "badiiy tasvir va ifoda vositalari" deb ataladi. avvalgi faslda aytilganidek, badiiy tasvir va ifoda vositalari badiiy tilning belgilovchi xususiyati emas, balki belgilovchi xususiyat bо‘lmish obrazlilik(tasviriylik) va emotsionallikni kuchaytiruvchi unsurlardir. aytish kerakki, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 55 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"adabiyotda badiiy obraz xususiyatlari" haqida

badiiy obraz xususiyatlari adabiyotda badiiy obraz xususiyatlari. obrazli tafakkur va badiiy to’qima. epik, liri va dramatik obrazlar gcgel badiiy asar mazmunining bu tomonini quyidagi tarzda tushuntirgan: “dramada qandaydir xatti-harakat mazmuniylik vazifasini bajaradi; drama bu harakatning qanday sodir bolganligini ko‘rsatishi kerak. lekin kishilar juaa ko‘p ish qiladilar, o'zaro gaplashadilar, boshqa vaqtda esa ovqat yeydilar, uxlaydilar, kiyinadilar, qandaydir so'zlarni aytadilar va h.k. biroq kishilaming mazkur ishlaridan dramaning haqiqiy mazmunini tashkil etuvchi xatti- harakatlarga aloqador bolmaganlari asarga kirishi kerak emas, shunday qilib, dramaga kirgan hech bir narsa mazkur xatti-harakatga aloqador bo‘lmasligi mumkin emas badiiy asarlarda voqelikni aks ettirish uch xil usul ...

Bu fayl PPTX formatida 55 sahifadan iborat (3,1 MB). "adabiyotda badiiy obraz xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: adabiyotda badiiy obraz xususiy… PPTX 55 sahifa Bepul yuklash Telegram