badiiy adabiyotda zamonaviylik

DOCX 20 pages 80.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.6 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

kurs ishi mavzu: badiiy adabiyotda zamonaviylik reja: i. kirish: kurs ishining umumiy tavsifi ii. asosiy qism: 1. badiiy adabiyotda milliylikning o‘rni 2. badiiy adabiyotda tipiklahtirish 3. badiiy adabiyotda modernizm ii. xulosa. badiiy adabiyot o‘zining vujudga kelish, shakllanish va rivojlanish tarixi davomida turli vazifalarni o‘z oldiga qo‘yib keldi. shu kecha va kunduzda turli oqimlar va yo‘nalishlardan iborat jahon adabiyotida yaratilayotgan asarlarda ham mualliflar o‘z oldilariga turlicha vazifa va maqsadlarni qo‘ymoqdalar. hatto shunday yozuvchilar ham borki, ular nazarida adabiyot biror muayyan vazifani bajarishi shart emas. ammo biz badiiy adabiyot deganimizda, ilg‘or va taraqqiyparvar yozuvchilarning asarlaridan iborat badiiy olamni nazarda tutamiz. antik davrdan to hozirga qadar davom etib kelayotgan sharq va g‘arb adabiyotining ilg‘or namoyandalari uchun adabiyotning birinchi vazifasi hayotning haqqoniy badiiy in’ikosini yaratishdir. biz hayot deganda mamlakat, jamiyat, xalq va ayrim shaxslar hayotini nazarda tutamiz. badiiy adabiyot hayotni badiiy aks ettirish jarayonida shu hayotdagi go‘zallik va ezgulikni tasdiqlaydi, jamiyat va kishilar hayotidagi …

2 / 20

ashqi olam ta’sirida g‘uncha tugishi va gullashi jarayonini ko‘rsatishdir. to‘g‘ri, kishilar tabiati va ruhiyatidagi ichki belgilar tashqi omillar ta’sirida har doim ham porlab yubormasligi, aksincha, salbiy xislatlar, xuddi gulzordagi yovvoyi o‘tlar singari, bo‘y cho‘zishi mumkin. lekin badiiy adabiyot, ibrat maktabi sifatida, kishilarda yaxshi fazilatlarning chaman bo‘lib ochilishiga xizmat qilishi lozim. badiiy adabiyotning ikkinchi muhim vazifasi inson obrazini yaratish, uning ichki olamini tasvirlash, tabiati va ruhiyatidagi go‘zallik kurtaklarining tashqi olam ta’sirida g‘uncha tugishi va gullashi jarayonini ko‘rsatishdir. to‘g‘ri, kishilar tabiati va ruhiyatidagi ichki belgilar tashqi omillar ta’sirida har doim ham porlab yubormasligi, aksincha, salbiy xislatlar, xuddi gulzordagi yovvoyi o‘tlar singari, bo‘y cho‘zishi mumkin. lekin badiiy adabiyot, ibrat maktabi sifatida, kishilarda yaxshi fazilatlarning chaman bo‘lib ochilishiga xizmat qilishi lozim. badiiy adabiyotning uchinchi muhim vazifasi shundaki, u hayotni, insonni va uning ruhiy olamini aks ettiribgina qolmay, tabiatdagi va kishilar ruhiyatidagi go‘zallikni tasvirlash, tarixiy o‘tmishdagi, shuningdek, hozirgi davrdagi ibratli voqealar va ajoyib kishilar hayotini …

3 / 20

abiat va jamiyat go‘zalliklaridan yanada ko‘proq bahramand bo‘ladi. badiiy asarni tushunish, uning mazmun mohiyatini anglash jarayonida tahlil va talqin amallari har vaqt hozirdir. tahlil atamasi odatda ilmda "analiz" deb yuritiladigan istilohning sinonimi sifatida tushuniladi. analiz esa, ma'lumki, butunni anglash uchun uni qismlarga ajratishni, qismning butun tarkibidagi mohiyatini, uning boshqa qismlar bilan aloqasi va butunlikning yuzaga chiqishidagi o`rnini o`rganishni ko`zda tutadi. ayrimlar badiiy asarni tirik organizmga qiyos etishadi-da, "uni qismlarga ajratish jonsiz tanaga aylantirishdan boshqa narsa emas" degan qarashga tayanib, tahlilga qarshi chiqadilar. biroq bu xil qarash asossizdir. zero, adabiyotshunoslikdagi tahlil ham — o`qish, faqat bunda badiiy asarni tadqiqotchi sifatida o`qish tushuniladi. badiiy asarni tushunish, uning mazmun mohiyatini anglash jarayonida tahlil va talqin amallari har vaqt hozirdir. tahlil atamasi odatda ilmda "analiz" deb yuritiladigan istilohning sinonimi sifatida tushuniladi. analiz esa, ma'lumki, butunni anglash uchun uni qismlarga ajratishni, qismning butun tarkibidagi mohiyatini, uning boshqa qismlar bilan aloqasi va butunlikning yuzaga chiqishidagi o`rnini …

4 / 20

tgan shaxsni subyektiv ibtido deb olsak, badiiy matn obyektiv ibtidodir. konkret asar talqinlari nechog`li turfa bo`lmasin, ularning chegaralarini belgilab beruvchi muayyan asos, deylik, yadro (javhar) mavjudki, barcha talqinlar shu yadro atrofida hosil bo`ladi. bu yadro esa — badiiy asarning o`zi, badiiyat hodisasini o`zida moddiylashtirgan badiiy matndir. ayon bo`ldiki, badiiy asarni tushunish jarayoni obyektiv va subyektiv ibtidolardan tarkib topar ekan: agar bu o`rinda talqin qilayotgan shaxsni subyektiv ibtido deb olsak, badiiy matn obyektiv ibtidodir. bundan shunday xulosa kelib chiqadiki, agar talqin qiluvchi shaxs badiiy matnni yetarli darajada bilmasa, asar qismlarini, ularning o`zaro aloqalarini yetarli tasavvur qilolmasa, uning talqini subyektivlik kasb etadi. boshqa tomondan, badiiy adabiyotning obrazlar orqali fikrlashi, obrazning esa assotsiativ tafakkur mahsuli ekanligini e'tiborga olsak, talqinning subyektsiz mavjud emasligi ayon haqiqatdir. chunki ijodkorning assotsiativ fikrlashi mahsuli o`laroq yaratilgan va asarda aksini topgan obrazning mazmun qirralari faqat subyekt ongidagina (ya'ni, uning ham assotsiativ fikrlashi asosida) qayta tiklanishi mumkin bo`ladi. bundan shunday …

5 / 20

tahlilga tayanadi, uning talqini tahlil asosida yuzaga kelgani uchun ham ilmiy sanaladi. shu ma'noda tahlil badiiy asarni tadqiqotchi sifatida o`qish va uqish demakdir. aytilganlar tushunish jarayonida tahlil va talqin har vaqt hozirligining yorqin dalilidir. oddiy o`quvchidan farq qilaroq, adabiyotshunos badiiy asarni talqin qilarkan, tahlilga tayanadi, uning talqini tahlil asosida yuzaga kelgani uchun ham ilmiy sanaladi. shu ma'noda tahlil badiiy asarni tadqiqotchi sifatida o`qish va uqish demakdir. badiiy asarni kontekstual tahlil qilishda unga turli jihatlardan yondashish mumkinki, shu asosda bir qator tahlil metodlari haqida gapirish mumkin bo`ladi. sotsiologik tahlil metodi tadqiqotchini badiiy asar voqeligi bilan real voqelik munosabatlari, uning tarixan haqqoniylik darajasi, hayot haqiqati bilan badiiy haqiqat munosabati kabi masalalarni o`rganishga yo`naltiradi. bu xil yondashuv asarning g`oyaviy-mafkuraviy tomonlarini tahlil qilarkan, qahramonlarning xarakter xususiyatlari, asardagi konfliktlar tabiati, obrazlar tizimi va h. badiiy unsurlarning ijtimoiy ildizlarini ochib beradi. hayot haqiqatining badiiy haqiqatga aylanish jarayoni, xarakter va prototip, tarixiy shaxs obrazi va real tarixiy …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy adabiyotda zamonaviylik"

kurs ishi mavzu: badiiy adabiyotda zamonaviylik reja: i. kirish: kurs ishining umumiy tavsifi ii. asosiy qism: 1. badiiy adabiyotda milliylikning o‘rni 2. badiiy adabiyotda tipiklahtirish 3. badiiy adabiyotda modernizm ii. xulosa. badiiy adabiyot o‘zining vujudga kelish, shakllanish va rivojlanish tarixi davomida turli vazifalarni o‘z oldiga qo‘yib keldi. shu kecha va kunduzda turli oqimlar va yo‘nalishlardan iborat jahon adabiyotida yaratilayotgan asarlarda ham mualliflar o‘z oldilariga turlicha vazifa va maqsadlarni qo‘ymoqdalar. hatto shunday yozuvchilar ham borki, ular nazarida adabiyot biror muayyan vazifani bajarishi shart emas. ammo biz badiiy adabiyot deganimizda, ilg‘or va taraqqiyparvar yozuvchilarning asarlaridan iborat badiiy olamni nazarda tutamiz. antik davrdan to hozirga qad...

This file contains 20 pages in DOCX format (80.6 KB). To download "badiiy adabiyotda zamonaviylik", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy adabiyotda zamonaviylik DOCX 20 pages Free download Telegram