falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g’arb falsafasi

PPT 43 стр. 45,9 МБ Бесплатная загрузка

43 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 45,9 МБ

Тип файла PPT

Страницы 43

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 43

powerpoint presentation 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g’arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunon-rim falsafiy maktablari. 2. ilk o’rta asr g’arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. uyg’onish davri falsafaiy tafakkuri rivojlanishining asosiy xususiyatlari. 4. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo’nalishlari. qadimgi yunon va rim falsafasi qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy — ilmiy, ijtimoiy — ahloqiy ta’limotlari o‘rganiladi. * қадимги юнон (антик) фалсафасининг ривожланиш даврлари суқротгача бўлган давр (эра. vii-v аср) уларнинг асосий муаммоси табиат ҳодиса-ларини тушунтириш, космос моҳияти, теварак-атроф, борлиқнинг келиб чиқиши эди, фалсафа услуби – ўз дунеқарашини баён қилиш ва уларни догмага айлантириш «суқротгача бўлган файласуфлар, бу даврнинг вакиллари» милет мактаби – «физиклар» фалес, анаксимандр, анаксимен эфеслик гераклит элей мктаби атомчилар (демокрит, левкипп) барча бошқа файласуфлар классик (мумтоз) …

2 / 43

иалектиканинг асосий қонуни (гераклитнинг муҳим фалсафий кашфиётларидан); бутун олам доимий ҳаракат ва ўзгаришда деб ҳисоблаган (ариқдан оққан сувга икки марта оёқ босиб бўлмайди); табиатдаги моддаларнинг алмашинуви ва тарихнинг даврийлиги тарафдори бўлган; оламнинг нисбийлигини тан олган. (денгиз суви инсон учун ифлос, балиқ учун эса тоза, турли вазиятларда инсоннинг айнан бир хил хатти ҳаракати ҳам яхши ҳам ёмон бўлиши мумкин); барча нарсалар дунёвий ақл билан эгалланади; инсон ва олам руҳининг моддийлигини тан олган; ҳар қандай жараёнларнинг харакатлантирувчи кучи «кураш»; «уриш (кураш) барча нарсанинг отаси ва онасидир». * пифогор – (милоддан аввалги v аср)-катта софистларнинг таниқли вакили хусусиятлари пифогор фалсафасининг асосий ғоялари ўзининг фалсафий қарашини пифогор шундай ифодалайди «инсон барча мавжуд нарсаларнинг мавжуд бўлганлиги, мавжуд бўлмаган нарсаларнинг мавжуд бўлмаганлиги учун меёридир». инсон онгидан ташқарида ҳеч нарсанинг бўлиши мумкин эмас; пифогор замондошларидан бири борлиқ ва билишнинг нисбийлиги ҳақидаги фикрни баён этувчи «иккиёқламали нутқ» асарининг муаллифи деб эътироф қилинади. («касаллик касал учун ёмон, шифокор эса …

3 / 43

ёндалари, эрамиздан аввалги vi-v асрларда қадимги элей ҳозирги даврдаги италия ҳудудида яшаганлар. бу мактабнинг машҳур файласуфлари асосий қарашлари парменид; элейлик зенон; самослик мелисс билиш муаммоларини ўрганганлар; ҳиссий билиш ва олий руҳий билишни ажратадилар (фикр); монизм тарафдори бўлганлар-турли ҳодисаларнинг ягона бошланғич асосдан пайдо бўлганлигини тан оладилар; барча нарсалар ғояларнинг моддий ифодаси деб ҳисоблаганлар (идеализмнинг бошловчилари бўлганлар). * суқрот (милоддан аввалги 469-399 й). софистикага алоқадор файласуфлардан бири. хусусиятлари суқрот фаолиятининг тарихий аҳамияти суқрот йирик фалсафий асарларни яратмаган бўлсада, тарихга буюк колемист, (баҳсга чорловчи) донишманд, файласуф-педагог сифатида ном қолдирган. билимни тарқатишга, фуқароларнинг маърифатли бўлишга хайриҳоҳ бўлган; суқрот яратган ва қўллаган асосий метод «майевтика» номини олди. унинг моҳияти шундаки, мантиқий усуллар, қарши саволлар ёрдамида суҳбатдошни ҳақиқатни мустақил топишга йўналтириш. инсониятнинг азалий муаммолари яхшилик ва ёмонлик, муҳаббат, ҳалоллик ва шу кабиларга жавоб излаган; суқрот ўз фалсафасини ва маърифий ишларини майдонларда халқ орасида очиқ мулоқот тарзида олиб борган диалог мавзулари ўз даврининг долзарб муаммолари ҳатто ҳозирги …

4 / 43

илган. моддий нарсалар ўзгарувчан ва аслида умуман мавжуд эмас; олам (нарсалар олами) вақтинча ўзгарувчан ва аслида умуман мавжуд эмас; фақат соф ғоягина реал мавжуд (эйдос); соф (танасиз) ғоялар ҳақиқий, абадий ва доимий; ҳар қандай мавжуд, шунчаки нарса ҳақидаги бошланғич ғоя (эйдос)нинг моддий инъикосидир (масалан отлар туғиладилар ва ҳалок бўладилар, бироқ улар абадий ва ўзгармас от ғоясининг намоён бўлишигина халос); * атомистлар –ушбу фалсафа мактаби намоёндалари (демокрит, левкипп) оламнинг бошланғич асоси майда заррачалар-атомлардир деб ҳисоблаганлар. (фалсафада демокрит йўналиши платоннинг йўналишига қарама - қаршидир). демокрит таълимотининг асоси бутун моддий олам атомлардан ташкил топган; атом-майда зарра, «оламнинг бошланғич асоси»; атом бўлинмас (бу ғоя фақат бизнинг замондошларимиз томонидан инкор қилинган); атомлар турли ҳажмга (энг майда, энг йирик) турли шаклга эга (эгри, қалқонсимон, айлана, узунчоқ ва ҳ.к.). атомлар орасида бўшлиқ билан тўлдирилган макон мавжуд; атомлар абадий ҳаракатда; атомлар хаосда ҳаракат қилади; нарсалар, тирик организмларда мавжуд бўлади, бўлинади, сўнгра бу атомлардан янги тирик организмлар ва моддий …

5 / 43

онлар хукумронлиги ва искандар зулқайнар ва унинг авлодлари бошчилигидаги осиё ва африкада йирик давлатчиликнинг ташкил қилиниши даври киникларнинг анти-ижтимоий фалсафасининг тарқалиши; асосий йўналишлар хусусиятлари антик ахлоқнинг ва фалсафий қадриятлари инқирози. фалсафада стоиклар йўналишининг пайдо бўлиши; худолар ва шунга ўхшаш ғайритабиий кучларга нисбатан қўрқувнинг нисбийлиги; сократ мактаблари-нинг фаолияти платон академияси, аристотель ликея киреклар мактаби ва х.к.; ўз-ўзида жисмоний ва руҳий мадад излаш; эпикур фалсафаси ва х.к.; воқеликдан воз кечишга интилиш; шахсни бахт ва лаззатнинг олий неъмати эканлигини тан олиш. (жисмоний-киренаиклар, ахлоқий-эпикур). * қадимги юнон (антик давр) фалсафасининг ривожланиш даврлари рим даври милоддан аввалги i аср ва милодий v аср машҳур файласуфлар хусусиятлари сенека қадимги юнон ва қадимги рим фалсафасининг ўзаро таъсири. (қадимги юнон фалсафаси рим давлатчилиги доирасида ривожланган ва ўзида унинг таъсирини сезган, айни пайтда қадимги рим фалсафаси қидимги юнон ғоялари ва анъаналари заминида шаклланган); марк аврелий (рим императори 161-180 йиллар) қадимги юнон ва қадимги рим фалсафаси-антик фалсафада ўз ифодасини топади; …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 43 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g’arb falsafasi"

powerpoint presentation 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g’arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunon-rim falsafiy maktablari. 2. ilk o’rta asr g’arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. uyg’onish davri falsafaiy tafakkuri rivojlanishining asosiy xususiyatlari. 4. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo’nalishlari. qadimgi yunon va rim falsafasi qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy — ilmiy, ijtimoiy — ahloqiy ta’limotlari o‘rganiladi. * қадимги юнон (антик) фалсафасининг ривожланиш даврлари суқротгача бўлган давр (эра. vii-v аср) ...

Этот файл содержит 43 стр. в формате PPT (45,9 МБ). Чтобы скачать "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g’arb falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPT 43 стр. Бесплатная загрузка Telegram