ғарб фалсафасининг устувор йўналишлари ва уlарнинг фан тараққиётига таъсир

PPT 33 pages 4.1 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

слайд 1 * * мавзу: 3 ҳаққулов меҳриддин юнусович тарих ва филология кафедраси ўқитувчиси « фалсафа » фан: ғарб фалсафасининг устувор йўналишлари ва уларнинг фан тараққиётига таъсири режа: 1. қадимги юнон – рим фалсафий мактаби. 2. милет фалсафий мактаби. 3. антик фалсафа. taянч тушунчалар: фалес, пифагор, гераклит, демокрит, зенон, сократ, афлотун, аристотел, диоген. мавзунинг ўқув мақсади: қадимги юнон-рим фалсафий мактабининг вужудга келиши ҳамда милет мактаби, унинг миср- бобил, ҳинд фалсафаси илдизлари билан боғлиқлиги таҳлил этиш. суқротгача бўлган фалсафий тизим ва суқрот мактаблари ўрганиш. антик фалсафада демокрит, гераклит, афлотун ва арасту таълимотлари ва эллинизм даври фалсафасини билиш. асосий адабиётлар 1. абдулла шер. ахлоқшунослик. дарслик. –т.: ўфмж, 2010. 2. абдулла шер. эстетика. дарслик. – т.:ўзбекистон, 2016. 3. основы философии. учебник. издание 2-е, переработанное, дополн. под ред.м.а.ахмедовой, в.с.хана. – т.: меҳнат. 2004. 4. пўлатова д., иззетова э. философия. -т.: шарқшунослик 2012. 340-б 5. фалсафа. ахмедова м. таҳрири остида.-т.: уфмж, 2006. 6. ҳусанов б. …

2 / 33

бўлган асосий қарашлари оламнинг бошланғич асосини олов деб ҳисоблаган; қарама-қаршиликлар бирлиги ва кураши қонунини яратган-диалектиканинг асосий қонуни (гераклитнинг муҳим фалсафий кашфиётларидан); бутун олам доимий ҳаракат ва ўзгаришда деб ҳисоблаган (ариқдан оққан сувга икки марта оёқ босиб бўлмайди); * оламнинг нисбийлигини тан олган. (денгиз суви инсон учун ифлос, балиқ учун эса тоза, турли вазиятларда инсоннинг айнан бир хил хатти ҳаракати ҳам яхши ҳам ёмон бўлиши мумкин); барча нарсалар дунёвий ақл билан эгалланади; инсон ва олам руҳининг моддийлигини тан олган; ҳар қандай жараёнларнинг харакатлантирувчи кучи «кураш» бўлиб, у барча нарсанинг отаси ва онасидир». * пифогор – (милоддан аввалги v аср)-катта софистларнинг таниқли вакили пифогор замондошларидан бири борлиқ ва билишнинг нисбийлиги ҳақидаги фикрни баён этувчи «иккиёқламали нутқ» асарининг муаллифи деб эътироф қилинади. («касаллик касал учун ёмон, шифокор эса яхши»; «ўлим ўлаётган киши учун ёмон, бироқ гўрков ва мурдашуй учун яхши») инсонни ҳар қандай вазиятда ютуққа эришишга чорлайди. ўз даврига нисбатан пифогорнинг худоларга нисбатан …

3 / 33

ид; билиш муаммоларини ўрганганлар; ҳиссий билиш ва олий руҳий билишни ажратадилар (фикр); монизм тарафдори бўлганлар-турли ҳодисаларнинг ягона бошланғич асосдан пайдо бўлганлигини тан оладилар; барча нарсалар ғояларнинг моддий ифодаси деб ҳисоблаганлар (идеализмнинг бошловчилари бўлганлар). * суқрот (милоддан аввалги 469-399 й). софистикага алоқадор файласуфлардан бири. суқрот йирик фалсафий асарларни яратмаган бўлсада, тарихга буюк колемист, (баҳсга чорловчи) донишманд, файласуф-педагог сифатида ном қолдирган. суқрот яратган ва қўллаган асосий метод «майевтика» номини олди. унинг моҳияти шундаки, мантиқий усуллар, қарши саволлар ёрдамида суҳбатдошни ҳақиқатни мустақил топишга йўналтириш. ҳақиқатга эришишнинг диалектик методини яратди-уни эркин баҳсда эгаллаш мумкинлигини исботлаган; * суқрот фикрича, инсон ёмонликни қилмоқчи бўлса, унда ўзи учун эмас, балки ундан манфаат олиш учун қилади. агар у ёмонликни ўзини тушунганида эди, асло жоҳиллик, нодонлик қурбонига айланиб қолмас эди. суқрот фалсафасининг марказида инсон ахлоқи масаласи турган «навқиронлик чоғларимда табиатни кузатиш менинг энг севимли машғулотим эди, — дейди суқрот. — ҳар бир ҳодиса мени ажаблантирар, ҳайратга соларди: туғилиш, ўлиш, …

4 / 33

ан фақат бир қисмигина мавжуддир. лекин қандай сифатларимиз бунга хос деб жавоб бериш беъманиликдир * суқрот фикрича, ҳақиқий билим ҳаммага эмас, балки айрим кишиларга, яъни донишмандларга насиб этади. бироқ улар ҳам ҳақиқатни билолмайдилар. одам ҳамма нарсага оқил, доно бўлолмайди, демак ниманибилса, шу соҳага оқил, донишманддир. одамнинг донишмандлиги, оқиллиги худонинг донишмандлигига тенг эмас, уни идрок қилишга қодир эмас. – шунинг учун фалсафа донишмандликни севишдир худо ақли ўткирга эмас, қалби очиққа ўзини намоён этади; чунки улар худони кўрадилар фақат худо ҳақиқий билим эгасидир, ҳақиқий донишманддир сократ мантиғи билимларнинг моҳиятини билиб бўлмайди билим умумийлик тўғрисидаги тушунчадир ҳақиқатни англашда ўзига хос усул керак индукция дефиниция “майевтика” 2 ўткир ақл ва теран, ҳалол фикрлар эгаси бахтиёрдир. * афиналиклар, ҳозир ўлимдан вақтинча қочиб қутилиш қийин эмас аммо маънавий бузуқликдан ва туҳматдан қочиб қутулиш мушкул, у ўлимдан ҳам тез маҳв этади бу оламдан кетиш пайти етди, - дейди у судяларга мен ўлимга кетяпман, сиз яшаб қоляпсиз, аммо …

5 / 33

удо.) ғоя ва материя қоришмасидан дунёвий руҳни, жонни яратди. инсон руҳи, аввал юлдузларда яшаган, кейин эса одам вужудига жо этилган. инсон руҳи, жонини, ҳатто, ҳайвонлар ва паррандаларга ҳам кўчиши мумкин. киши руҳи унинг ахлоқий сифатлари даражасига мувофиқ у ёки бу ҳайвонга, махлуқотга ўтади ва шу тарзда у айланиб яна ўз юлдузига қайтади. шунинг учун киши руҳининг мақсади асл ҳолатига қайтишдир. платоннинг дунё яралиши тўғрисида * платоннинг фалсафий таълимоти хусусиятлари платон-ўзидан кейин бири «суқрот апологияси», «парменид», «горгий», «федон», «давлат» қонунлар каби йирик фалсафий асарларини қолдирган биринчи қадимги юнон файласуфи. платоннинг аксарият асарлари диалог баҳс шаклида ёзилган. олам (нарсалар олами) вақтинча ўзгарувчан ва аслида умуман мавжуд эмас; фақат соф ғоягина реал мавжуд (эйдос); соф (танасиз) ғоялар ҳақиқий, абадий ва доимий; ҳар қандай мавжудот, шунчаки нарса ҳақидаги бошланғич ғоя (эйдос)нинг моддий инъикосидир (масалан отлар туғиладилар ва ҳалок бўладилар, бироқ улар абадий ва ўзгармас от ғоясининг намоён бўлишигина халос); * платон гносеологияси мадомики модий …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ғарб фалсафасининг устувор йўналишлари ва уlарнинг фан тараққиётига таъсир"

слайд 1 * * мавзу: 3 ҳаққулов меҳриддин юнусович тарих ва филология кафедраси ўқитувчиси « фалсафа » фан: ғарб фалсафасининг устувор йўналишлари ва уларнинг фан тараққиётига таъсири режа: 1. қадимги юнон – рим фалсафий мактаби. 2. милет фалсафий мактаби. 3. антик фалсафа. taянч тушунчалар: фалес, пифагор, гераклит, демокрит, зенон, сократ, афлотун, аристотел, диоген. мавзунинг ўқув мақсади: қадимги юнон-рим фалсафий мактабининг вужудга келиши ҳамда милет мактаби, унинг миср- бобил, ҳинд фалсафаси илдизлари билан боғлиқлиги таҳлил этиш. суқротгача бўлган фалсафий тизим ва суқрот мактаблари ўрганиш. антик фалсафада демокрит, гераклит, афлотун ва арасту таълимотлари ва эллинизм даври фалсафасини билиш. асосий адабиётлар 1. абдулла шер. ахлоқшунослик. дарслик. –т.: ўфмж, 2010. 2. абдулла шер. ...

This file contains 33 pages in PPT format (4.1 MB). To download "ғарб фалсафасининг устувор йўналишлари ва уlарнинг фан тараққиётига таъсир", click the Telegram button on the left.

Tags: ғарб фалсафасининг устувор йўна… PPT 33 pages Free download Telegram