иқтисодий базис тушунчалар

PPT 14 pages 752.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 752.5 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

тема магистерской диссертации. 2-мавзу. иқтисодий базис тушунчалар режа: 1. иқтисодий эҳтиёжлар ва иқтисодий неъматлар. 2. иқтисодиётнинг бош муаммоси: моддий эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги. 3. иқтисодиёт ва самарадорлик: тўла бандлик ва ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми. 4. иқтисодий танлов ва муқобил харажатлар. 5. ишлаб чиқариш имкониятлари ва улардан оқилона фойдаланиш. * таянч иборалар ва тушунчалар: - иқтисодий эҳтиёжлар; - иқтисодий неъматлар; - ўринбосар неъматлар; - тўлдирувчи неъматлар; - иқтисодий ресурслар (ер, капитал, материаллар, ишчи кучи, тадбиркорлик қобилияти, ахборот); - иқтисодий эҳтиёжларнинг чексизлиги; - иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги; -иқтисодий самарадорлик; - тўла бандлик ва ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми; - ишлаб чиқариш имкониятлари; муқобил (альтернатив) вариантлар; иқтисодий танлов; - муқобил (альтернатив) харажатлар. * 1. иқтисодий эҳтиёжлар ва иқтисодий неъматлар. уларнинг мазмуни ва моҳияти. инсоният табиатдан биологик, иқтисодий, ижтимоий, сиёсий, маънавий ва бошқа характердаги турли-туман эҳтиёжлар қуршовида яратилган. бу эҳтиёжлар ичида иқтисодий, яъни моддий эҳтиёжлар муҳим ўрин тутади. моддий эҳтиёжлар - шахснинг, корхоналарнинг ва …

2 / 14

нг мазмуни ва моҳияти. баъзан иқтисодий эҳтиёжларни комплекс қондирадиган неъматлар ҳам мавжуд бўлади. масалан, автомобилга бўлган эҳтиёж ўз навбатида бензин ва гаражларга эҳтиёжни юзага келтиради. бундай неъматларни тўлдирувчи неъматлар деб атаймиз. бизнинг эҳтиёжларимизни қондириш учун талаб этиладиган аксарият иқтисодий неъматларни ишлаб чиқариш зарур бўлади. бунинг учун эса маълум миқдордаги иқтисодий ресурслар, яъни ер, ишчи кучи, тадбиркорлик қобилияти, бошқарув малакаси, капитал, хомашё ва материаллар, ахборот талаб этилади. иқтисодий эҳтиёжларни қондириш мақсадида ресурслардан фойдаланиб моддий неъматлар ишлаб чиқариш жараёнини иқтисодий тизим деб атаймиз. * 2. иқтисодиётнинг бош муаммоси: моддий эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги. жамиятнинг бутун иқтисодий тизими асосан иккита фундаментал муаммо устига қурилган: 1. жамият ва унинг аъзолари бўлмиш индивудиал шахслар, корхоналар ва ташкилотларнинг моддий эҳтиёжлари чексиздир. 2. моддий эҳтиёжларни қондириш воситалари, яъни товарлар ва хизматларни ишлаб чиқариш учун зарур бўладиган иқтисодий ресурслар чекланган ёки тақчил (ноёб). истеъмолчиларнинг эҳтиёжлари турли-туман бўлиб, уларнинг рўйхати жуда кенг ва балки сон-саноқсиздир. бу эҳтиёжларни …

3 / 14

тиёж сезади. агар эътибор билан назар солсак, истеъмолчилар, корхоналар ва давлатнинг (жамиятнинг) моддий эҳтиёжлари чексиз эканлигига амин бўламиз. чунки, бу эҳтиёжлар нафақат сон-саноқсиз, балки вақт ўтиши билан тўхтовсиз янгиланиб, кўпайиб бораётгани маълум бўлади. янги товарлар ва хизматлар турларининг пайдо бўлиши бизнинг эҳтиёжларимиз чегараларини тинимсиз кенгайтириб боради. айрим эҳтиёжлар - масалан, озиқ-овқат, кийим-кечак, уй-жой инсонларнинг биологик эҳтиёжлари туфайли, айримлари уларнинг яшаш манзили, маданияти, ижтимоий статуси, урф-одатлари ва қадриятлари таъсирида, айримлари эса техник тараққиёт ва глобал ривожланиш таъсирида вужудга келади. иқтисодий фаолиятнинг бош мақсади – жамият аъзоларининг турли-туман ва чексиз эҳтиёжларини имконият доирасида максимал қондиришга эришишдир. * 2. иқтисодиётнинг бош муаммоси: моддий эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги энди иккинчи фундаментал муаммо – чексиз эҳтиёжларни қондириш воситалари бўлган иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги масаласини кўриб чиқамиз. “иқтисодий ресурслар” деганда нимани тушунамиз? иқтисодий ресурслар – товарлар ишлаб чиқариш, хизматлар кўрсатиш ва ишлар бажариш учун фойдаланиладиган барча табиий, меҳнат ва инсон томонидан яратилган ресурсларни ўз ичига …

4 / 14

а орзулар уммони сингари чексиз бўлган бир шароитда, бу эҳтиёжларни қондириш воситалари бўлган иқтисодий ресурслар миқдори жамиятда чеклангандир. бу шуни англатадики, жамиятдаги мавжуд барча иқтисодий ресурсларнинг ишлаб чиқариш имкониятлари жамият аъзоларининг эҳтиёжларини қондириш учун етарли эмас. деҳқончилик ва чорвачилик учун зарур ер майдонлари, ер ости қазилма бойликлари, капитал ва хомашё ресурслари, юқори малакали ишчи кучи ва билимли мутахассис-кадрлар, катта капиталга эга тадбиркорлар ва банклар, ҳамма-ҳаммаси ўта чеклангандир. бундай ҳолат жамият аъзоларининг ўз эҳтиёжларини тўлиқ қондиришга бўлган имкониятларини доимо ва муқаррар равишда чегаралаб туради. мана шунинг учун ҳам абсолют моддий фаровонлик ва тўкин-сочинликка эга жамият қуриш ҳақидаги уринишлар амалга ошмайдиган ҳақиқат саналади. * 3. иқтисодиёт ва самарадорлик: тўла бандлик ва ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми жамият аъзоларининг моддий эҳтиёжлари чексиз ва ресурсларимиз чекланган экан, ҳеч қачон чексиз эҳтиёжларимизни тўлиқ қондириш мумкин эмас. шундай экан, иқтисодчилар жамият ихтиёрида мавжуд чекланган (тақчил) ресурслардан оптимал фойдаланган ҳолда чексиз эҳтиёжларини максимал даражада қондириш устида бош қотиришларига …

5 / 14

ва хизматлар ишлаб чиқаришга интилади. бунга эришиш учун тўла бандлик ва тўлиқ ишлаб чиқариш ҳажмига эришиш лозим бўлади. тўла бандлик деганда ишлаб чиқаришга яроқли барча ресурслардан фойдаланиш имкониятига айтилади. иқтисодиёт меҳнат қилиш ёшидаги ишга яроқли барча ишчиларни иш билан таъминлаши зарур. ҳайдаладиган ерлар, фабрика ва заводлар, асбоб-ускуналар бекор туриб қолмаслиги, барча асосий ва айланма капитал ишлаб чиқаришга жалб қилиниши мақсадга мувофиқ. ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми деганда ресурсларни оптимал тақсимлаш ва улардан самарали фойдаланиш эвазига максимал даражада маҳсулот ишлаб чиқариш тушунилади. ишлаб чиқаришга сарфланган ҳар бир ресурс бирлиги жамият учун максимал қайтимни таъминлаши зарур. пахта етиштиришга қулай ерлар чорвачилик учун ишлатилмаслиги, унумдорлиги юқори ерлар эса саноат мақсадлари ёки шахсий уй-жой қуриш учун ишлатилмаслиги мақсадга мувофиқ. * 4. иқтисодий танлов ва муқобил харажатлар. кундалик ҳаётимизда ҳар биримиз ўзимизнинг чекланган вақтимиздан самарали фойдаланиш, ойлик маошимизни озиқ-овқат, кийим-кечак ёки маиший техникалар сотиб олиш учун тўғри тақсимлаш каби ўнлаб масалалар хусусида қарор қабул қилишимизга тўғри …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодий базис тушунчалар"

тема магистерской диссертации. 2-мавзу. иқтисодий базис тушунчалар режа: 1. иқтисодий эҳтиёжлар ва иқтисодий неъматлар. 2. иқтисодиётнинг бош муаммоси: моддий эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги. 3. иқтисодиёт ва самарадорлик: тўла бандлик ва ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми. 4. иқтисодий танлов ва муқобил харажатлар. 5. ишлаб чиқариш имкониятлари ва улардан оқилона фойдаланиш. * таянч иборалар ва тушунчалар: - иқтисодий эҳтиёжлар; - иқтисодий неъматлар; - ўринбосар неъматлар; - тўлдирувчи неъматлар; - иқтисодий ресурслар (ер, капитал, материаллар, ишчи кучи, тадбиркорлик қобилияти, ахборот); - иқтисодий эҳтиёжларнинг чексизлиги; - иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги; -иқтисодий самарадорлик; - тўла бандлик ва ишлаб чиқаришнинг тўлиқ ҳажми; - ишлаб чиқариш имко...

This file contains 14 pages in PPT format (752.5 KB). To download "иқтисодий базис тушунчалар", click the Telegram button on the left.

Tags: иқтисодий базис тушунчалар PPT 14 pages Free download Telegram