qadimgi sparta davlati

DOCX 17 sahifa 42,9 KB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 42,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

qadimgi sparta davlati reja: 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi 2. yunon-eron urushlari 3. miloddan avvalgi v–iv asrlarda afinaning kuchayishi 4. afina quldorlik demokratiyasi va yunon manzilgohlari 5. peloponnes-afina urushlari 6. yunon-makedon davlati 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi. sparta qadimgi yunonistondagi quldorlikka asoslangan shahar-davlatlardan biri bo`lgan. bu davlatning hududi peloponnes yarimorolining markaziy, janubiy va janubi-sharqiy qismlarini o`z ichiga olgan edi. mamlakatningy er yuzasi tekislik va tog`liklardan iborat bo`lgan. uning katta qismini lakonika viloyati ishg`ol qiladi. lakonika viloyat peloponnes yarimorolining janubi-sharqiy qismida joylashgan. viloyat o`rtasidagi yevfrot daryosi oqib o`tib, lakon qo`ltig`iga borib quyiladi. daryo vodiysini uch tomondan baland va o`tish qiyin bo`lgan tog`lar o`rab turadi. tog`larda temir va har turli ma`danlar serob. lakon qo`ltig`i qirg`oqlari kemalar to`xtashi uchun noqulay. daryo vodiysining tuprog`i serunum, sero`t, yaylovlari esa chorva mollarini boqish uchun qulay bo`lgan. mamlakat iqlimi yumshoq, qishi u qadar sovuq emas, yozi esa o`rtacha issiqlikka ega edi. …

2 / 17

so`ng lakonikani bosib oladilar. istilochilar lakonikani bosib olganlaridan so`ng, doriylar lakonikadan oqib o`tuvchi yevfrot daryosining o`ng sohilida bir shahar barpo qilib, uni sparta, o`zlarini esa spartaliklar deb ataydilar. istilochilar lakonikadan so`ng messeniyani ham bosib oladilar. spartalik doriylar itoat ettirilgan aholining bir qismini ilotlarga – qulga aylantiradilar. ilot so`zining asl ma`nosi «asir olinganlar» demakdir. istilochi quldorlar – hukmdorlar tabaqasini tashkil etganlar. doriylar lakonika va messeniyadagi unumdor yerlarni o`zaro bo`lishib olib, unda ilot-qullarni ishlatganlar. o`sha zaraonda yashagan bir kishining so`zlariga qaraganda «... ilotlar o`zlari og`ir ahvolda yashashlariga qaramay; yerdan olinadigan noz-ne`matlarning yarmini spartalik xo`jayinlarga eltib berishar edi». spartalik zo`ravonlar ilotlarga ko`p jabr-zulm o`tkazganlar. ular ilotlarni qo`rquvda saqlash uchun ilotlar orasidagi jasur va fidokor kishilarni tez-tez o`ldirib turganlar. shuning uchun ilotlar doriylarga nafrat bilan qarab, ko`p marta qo`zg`olonlar ko`targanlar. 3. ilotlar qo`zg`oloni. spartalik doriylarning ilotlar va ozod kishilarga o`tkazgan jabr-zulmlari ularning sabr kosasini to`ldirib yuborgan. miloddan avvalgi vii asrda messeniyada juda katta qo`zg`olon …

3 / 17

rning dushmanga qul bo`lganlaridan ko`ra erkaklar bilan birgalikda o`lishni afzal bilishlarini ko`rdilar». tog` tepasidagi bu ayovsiz jang uch kecha-yu uch kunduz davom etgan. jangda har ikki tomondan juda ko`p odam halok bo`lgan. spartaliklar sardori og`ir ahvolga tushib qolgan. ular qo`zg`olonchilarga qarata: «agar siz messeniyani abadiy tashlab ketsangiz ozodlik beramiz», – deb va`da berganlar. messeniyaliklarning bir qismi qul bo`lishni xohlamay, o`z vatanlarini tashlab ketganlar. ularning bir qismi messeniyada qolib spartaliklarga qaram bo`lib qolganlar. shu tariqa messeniya ham spartaliklar tomonidan istilo qilingan. 4. spartada tarbiya. spartaliklar o`g`il bolalarni yoshlik chog`idanoq boiajak jangchilar va hukmron efoiralarning sodiq xizmatchilari etib tarbiyalaganlar. qadimgi yunon faylasufi plutarxning yozishicha ota o`zining go`dak o`g`lini oqsoqollar huzuriga olib kelgan. agarbola sog`lom va baquvvat ko`rinsa, uni tarbiyalash uchun otasiga qaytarib berilgan. agar bola nimjon, mayib-majruh bo`lsa tubsiz jarga uloqtirib yuborganlar. yetti yoshga to`lgan hamma o`g`il bolalarni to`plab, alohida guruhlar tashkil etganlar. dovyurak, epchil va farosatli bola guruh boshlig`i qilib qo`yilgan. …

4 / 17

un spartaliklarga kuchli davlat kerak edi. mamlakatda butun hokimiyat spartaliklar qo`lida edi. ular o`z yig`inlarida aslzoda spartaliklardan oqsoqollar kengashini sayllar edilar. davlatning ma`muriy va harbiy ishlariga saylangan ikki podsho rahbarlik qilgan. har ikki podsho ham oqsoqollar kengashining a`zosi edi. kengash davlat ahamiyatiga ega bo`lgan masalalarni podsholar rahbarligi ostida hal etganlar va jinoyatchilarni sud qilganlar. qurol-yarog` ko`tarishga kuchi yetgan spartaliklarning hammasi jangchi bo`lib, ular faqatgina harbiy ishlar bilan shu-g`ullanganlar, tinchlik vaqtlarda esa jangchilar harbiy mashq bilan shug`ullanganlar. spartalik jangchi yoniga qurol-yarog`ini qo`yib uxlagan. ular qilich, nayza, kamon, dubulg`a, qalqon va gurzilar bilan qurollanganlar. ular saf tortib, tartib bilan jangga kirganlar. harbiy safning bu turi falanga deyilgan. lekonika va messeniya vodiysi o`zining unumdor yerlari bilan ajralib turgan. vohalarda aholi o`troq yashab, asosan dehqonchilik bilan shug`ullangan. dehqonlar arpa, bug`doy, tariq va boshqa don ekib parvarish qilganlar. sabzavotchilik ham dehqonchilikning muhim tarmog`i hisoblangan. sohibkor dehqonlar bog`dorchilikka ham katta ahamiyat berganlar. mamlakatda katta-katta tokzorlar va …

5 / 17

jang aravalari uchun juda zarur bo`lgan. spartada to`qimachilik, kulolchilik, qurolsozlik, zargarlik, kemasozlik, me`morchilik, temirchilik va hunarmandchilikning boshqa sohalari yaxshi rivojlangan edi. sparta dengizchilik yaxshi rivojlangan davlat bo`lgan. dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilikning rivojlanishi savdo-sotiqning ravnaqi uchun katta imkoniyat ochib bergan. spartaliklar suv va quruqlik yo`uari orqali arkadiya, elida, korinf, attika va yunon daryosining ko`p joylari bilan savdo-sotiq olib borganlar. ayni paytda sparta, misr, kichik osiyo, italiya, shimoliy afrika mamlakatlari bilan ham savdo qilgan. xo`jalikning rivojlanishi tabaqalanishni kuchaytirgan. miloddan avvalgi vii–vi asrga kelib spartada kuchli quldorlik davlati vujudga kelgan. keyinchalik sparta yunon olamida hukmdorlikni qo`lga kiritish uchun afina bilan kurash olib borgan. yunon-eron unishlari 1. urushning boshlanish sabablari. miloddan avvalgi vi asrning oxiri – v asrning boshlarida misrdan hindistongacha, arab dengizidan orol dengizigacha bo`lgan yerlarni bosib olgan eron sharqning eng qudratli davlatiga aylanadi. eron podshosi doro i yunonistondagi shahar-davlatlarning orasidagi kelishmovchilikdan foydalanib yunonistonni ham bosib olish taraddudiga kirishadi. dastlab eroniylar yunonistonning qora, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi sparta davlati" haqida

qadimgi sparta davlati reja: 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi 2. yunon-eron urushlari 3. miloddan avvalgi v–iv asrlarda afinaning kuchayishi 4. afina quldorlik demokratiyasi va yunon manzilgohlari 5. peloponnes-afina urushlari 6. yunon-makedon davlati 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi. sparta qadimgi yunonistondagi quldorlikka asoslangan shahar-davlatlardan biri bo`lgan. bu davlatning hududi peloponnes yarimorolining markaziy, janubiy va janubi-sharqiy qismlarini o`z ichiga olgan edi. mamlakatningy er yuzasi tekislik va tog`liklardan iborat bo`lgan. uning katta qismini lakonika viloyati ishg`ol qiladi. lakonika viloyat peloponnes yarimorolining janubi-sharqiy qismida joylashgan. viloyat o`rtasidagi yevfrot daryosi oqib o`tib,...

Bu fayl DOCX formatida 17 sahifadan iborat (42,9 KB). "qadimgi sparta davlati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi sparta davlati DOCX 17 sahifa Bepul yuklash Telegram