xxasrdapsixologiyaning rivojlanishi

PPTX 17 pages 96.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.9 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

m a v z u : xx asrd a psixologiyaning rivojlanishi. m a v z u : xx asrd a psixologiyaning rivojlanishi. r eja: 1. psixologiyada metodologik inqiroz. 2. bixeviorizmga umumiy tavsifnoma. neobixeviorizmning yuzaga kelishi va rivojlanishi. 3. psixoanaliz va uning rivojlanishi. 4. k. yungning analitik psixologiyasi. 5. adleming individual psixologiyasi. psixologiyada metodologik inqiroz. ochiq inqiroz davrida horij psixologiyasi (xx asming 10—30-yillari). xx asrning 10-yillari boshida psixologiya ochiq inqiroz davriga yuz tutdi. bu davr xx asming 30-yillari o‘rtalarigacha davom etdi. bu o‘z navbatida ilm-fanning o’sishini ko‘rsatar ekan, avvalgi tasavvurlani yangilari bilan o‘zgartirishi zaruriyatini ko‘rsatar edi. l.s.vigotskiy baho berishicha, bu psixologiyaning metodologik asoslari inqirozi bo‘lib namoyon bo’ldi. inqirozning pozitiv mazmuni xorijiy yevropa mamlakatlarida rossiyada ham keng yoyilgan yangi psixologik nazariyalami yaratishni tashkil etdi. xorij psixologiyasi inqirozi iqtisodiy va burjua jamiyatidagi ijtimoiy-psixologik qarama-qarshiliklar kuchaygan davriga to‘g ‘ri keladi. barcha qarama-qarshiliklar burjua ideologiyasi va falsafasida o ‘z aksini topdi. adabiyot va san’atni turli-tuman …

2 / 17

a umumiy tavsifnoma. neobixeviorizmning yuzaga kelishi va rivojlanishi. xix asrning oxirida bir qancha amerika psixolog va fiziologlari, jumladan, e. tomdayk (1874-1949-y.), dj. uotson (1878-1958-y.) va boshqalar empirik psixologiyani tanqid qilib chiqdilar. ular, avvalo, bu psixologiyadan foydalanib kelayotgan o‘z-o‘zini kuzatish metodi haqiqiy ilmiy bilimlar bera olmaydi, chunki uning xulosalari sub’ektiv harakterga egadir. haqiqiy ilmiy bilimlar ob’ektiv va aniq bo‘lmog‘i kerak. dj. uotson va e. torndayk uotson o‘zining psixologiya sohasidagi asosiy asarini «psixologiya xulq haqidagigi fan» deb nomladi. «bixevior» degan so‘z inglizcha «xulq degan so‘z» amerika psixologiyasidagi bu yo‘nalish shuning uchun ham «bixeviorizm» «xulq psixologiyasi» deb atadi. xix asming oxirlarida bugun ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan bixeviorizm oqimi paydo bo‘ldi. bixeviorizm oqimining asoschilari amerikalik psixologlar dj. uotson va e. torndayklardir. «s-r» formulasi ma’lum davrgacha mazkur oqim psixologiya olamida dominantlik rolini o‘ynadi. hozirgi davrda bu oqim bir necha mustaqil psixologik maktablarga ajralib ketgan. ushbu yo‘nalish vakillarining asosiy g‘oyalari shundan iborat bo‘ldi-ki, ular psixologiyaning predmeti …

3 / 17

r» formulasi bixeviorizmning asoschisi tomdayk kuzatish metodi va maxsus eksperimentlar o‘tkazish bilan hayvonlarda (asosan, kalamushlarda) malaka hosil qilish jarayonini o‘rgangan. tomdayk hayvonlar psixikasini o‘rganishdagi xuddi shu ob’ektiv metodlarni inson psixik hayotini o'rganishga ham ko‘chirish (tatbiq qilish) mumkin, deb hisoblaydi. inson xulqi reaksiyalar yig‘indisi sifatida bitta emas, balki butun bir qo‘zg‘ovchilar sistemasi bilan vujudga keladi. organizmning javob ha rakatlari yig‘indisini, harakatlari yig‘indisini (xulqini) ro‘yobga chiqaruvchi barcha qo‘zg‘ovchilaming murakkab yig‘indisini bixevioristlar situatsiya (tashqi sharoit) deb ataydilar. bixeviorizm nuqtai nazardan, inson xulqi ong faoliyati bilan emas, balki tashqi qo‘zg‘ovchilaming yig‘indisi bo‘lgan situatsiya bilan belgilanadi. v. m.bexterev (1857-1927-y.) amerika bixeviorizmi bilan deyarli bir vaqtda rossiyada ham psixologiyada alohida ob’ektiv yo‘nalish paydo bo‘lib, uning tashki- lotchisi professor v. m.bexterev (1857-1927-y.) edi. bexterov ham, bixevioristlar singari, o‘z-o'zini kuzatish metodini va empirik psixologiyani sub’ektiv hamda ilmiy emas deb qattiq tanqid qildi. u ilmiy psixologiya tashqi kuzatish va eksperimentga asoslanmog’i kerak, deb hisobladi. sirtdan turib psixika - ongni …

4 / 17

39-y) nomidan olgan bo‘lib, psixologiya va nevropotologiyadagi alohida yo‘nalishdir. freyd ta’limotiga ko‘ra, shaxs psixologik hayotining asosi jinsiy lazzat olishga qaratilgan, tug'ma ongsiz mayl (instinkt)dir. lekin tarixan tarkib topgan odat, axloqiy prinsiplar tufayli, ijtimoiy «senzura»ning mavjudligi tufayli bu mayil to‘g‘ridan-to‘g’ri to‘siladi. shuning uchun ham ba’zi kishilarda bu ongsiz tabiiy mayil bilan anglab turilgan vaziyat o‘rtasida ichki ruhiy konflikt (to‘qnashuv) paydo bo‘ladi, bu to‘qnashuvlar ba’zan barqaror asab kasalligiga (nevrozga) olib keladi. psixoanaliz inson psixikasi (jon) haqidagi fikmi z. freyd illyuziya sifatida talqin qiladi. ongli «men» qudratli ongsiz mental hayotning faqat cho‘qqisi, holos. shunday qilib, z. freyd sub’ekt haqidagi bizning tasvvurlarimizda inqilobni amalga oshirdi. ongli mental hayot insonning umumiy mental hayotida faqat kichkina bo‘lak hisoblanadi. bizning ongimizdagi jarayonlar ongsiz omillar bilan qat’iy determinatsiya qilinadi. bu holatni illyustratsiya qilish uchun ko‘pincha aysberg bilan qiyoslashadi. barcha ongli jarayonlarni aysbergning suv ustidagi qismiga o‘xshatilsa, unda ongsizlik muzning ancha katta, ko‘rinmas suv ostidagi qismiga o‘xshatiladi. aynan mana …

5 / 17

tushunarli bo‘lgan narsalar ongsizlikni psixoanalitik tadqiq qilish natijasida yangi ma’no kasb etishi mumkin. bir qarashda tushunarsiz va ma’nosiz bo‘lgan «alomatlar», ularga ongsiz motivlar va niyatlar ifodasi sifatida qaralsa ma’no kasb etadi psixoanaliz z. freyd aytishicha, (yashirin yoki xavotirli) seksual mayllar ma’nisiz ko‘rinadigan simptomlar yoki tushga aylanishi mumkin. z. freyd fikricha, emotsional kechinmalarni psixikaning xotira yetib bora olmaydigan qismlariga siqib chiqarish mexanizmlari mavjud. namoyon bo‘lishi jihatidan almashtirilgan kechinmalar travma bo‘ladi (travma o‘zbek tilida «uaga» ma’nosini bildiradi). travmaning kelib chiqishi oxir-oqibat ilk bolalikgacha tekshirilishi mumkin. muhokamaning o‘ziga xos (erkin assotsiatsiyalar) usulidan foydalanib, bemor va psixoanalitik travmaning ildizlarini aniqlashadi. demak, psixoanalizning terapevtik maqsadi ong osti va siqib chiqarilgan axborotni qayta tiklash va uni ego tassarrufiga uzatishdan iborat. ongosti (podsoznaniye)ni turli usullar bilan o‘rganish mumkin. jumladan, ana shunday usullardan biri «erkin assotsiatsiyalar» bo‘lsa, ikkinchisi tush va yanglish harakat (ibora)lami chuqur germenevtik talqin qilishdir. z. freydning o‘zi tushlaming ta’biriga markaziy o‘rinni ajratgan edi. 4. k. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xxasrdapsixologiyaning rivojlanishi"

m a v z u : xx asrd a psixologiyaning rivojlanishi. m a v z u : xx asrd a psixologiyaning rivojlanishi. r eja: 1. psixologiyada metodologik inqiroz. 2. bixeviorizmga umumiy tavsifnoma. neobixeviorizmning yuzaga kelishi va rivojlanishi. 3. psixoanaliz va uning rivojlanishi. 4. k. yungning analitik psixologiyasi. 5. adleming individual psixologiyasi. psixologiyada metodologik inqiroz. ochiq inqiroz davrida horij psixologiyasi (xx asming 10—30-yillari). xx asrning 10-yillari boshida psixologiya ochiq inqiroz davriga yuz tutdi. bu davr xx asming 30-yillari o‘rtalarigacha davom etdi. bu o‘z navbatida ilm-fanning o’sishini ko‘rsatar ekan, avvalgi tasavvurlani yangilari bilan o‘zgartirishi zaruriyatini ko‘rsatar edi. l.s.vigotskiy baho berishicha, bu psixologiyaning metodologik asoslari inqirozi ...

This file contains 17 pages in PPTX format (96.9 KB). To download "xxasrdapsixologiyaning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xxasrdapsixologiyaning rivojlan… PPTX 17 pages Free download Telegram