yorug‘likning asosiy tavsiflari va o‘lchov birliklari

DOCX 14 pages 210.4 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 210.4 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

ishlab chiqarishda yoritish va uni me’yorlari. reja: 1. yorug‘likning asosiy tavsiflari va o‘lchov birliklari. 2. yoritilganlik va ularning asosiy turlari. 3. tabiiy yoritilganlikni me’yorlash va hisoblash usullari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati yorug‘lik insonning hayoti faoliyati davomida juda muhim o‘ringa ega hisoblanadi. ko‘rish inson uchun asosiy ma’lumot manbai hisoblanib, umumiy olinadigan ma’lumotning taxminan 90% ko‘z orqali olinadi. ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik ishchilar salomatligiga zarar etkazmasligi uchun u ko‘zni zo‘riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo‘lishi talab qilinadi. yorug‘lik ko‘zni qamashtirmaydigan bo‘lishi, boshqacha qilib aytganda, yorug‘lik nurlari ko‘zga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushmasligi kerak. yorug‘likning spektral tarkibi shunday tanlanishi kerakki, natijada kishi atrofdagi buyumlarning ranglarini to‘g‘ri qabul qilsin. ish joylarida keskin ajralib turuvchi soyalar bo‘lishi va ish joylari bilan atrofdagi muhitning yoritilganligi juda katta farq qilmasligi kerak, aks holda kishi ko‘zini bir sharoitdan ikkinchi sharoitga tez-tez o‘zgartirib turishi natijasida ko‘zining akkomodatsiya xususiyati buzilib, ko‘rish organlarining toliqish holati ro‘y beradi. shuning uchun ham …

2 / 14

ntilari kiradi. yuzaga tushayotgan nur oqimi shu yuzadan qaytsa, bu nur qaytarish koeffitsienti bilan belgilanadi (0,02-0,95 gacha). yoritilganlik va ularning asosiy turlari amaliyotda ish joylarini yoritishda uch xil turdagi yoritilganlikdan foydalaniladi, ya’ni ular tabiiy, sun’iy va aralashgan holda bo‘ladi. a) tabiiy yoritilganlik quyoshdan hamda yeru-samodan qaytayotgan quyosh nuridan hosil bo‘lgan yorug‘lik mahsulidir. · tabiiy yorug‘lik issiqlik va yorug‘lik doimiylariga ega bo‘lib, ular quyoshdan kelayotgan issiqlik uchun 1317 vt/m2 ga, yorug‘lik uchun esa 137000 lk.ga tengdir. · tabiiy yorug‘likning afzalliklari shundaki, uning tarkibida o‘ta foydali ultrabinafsha va infraqizil nurlari mavjud bo‘lib, bu nurlar muhitni sog‘lomlashtirishga xizmat qiladi, ya’ni mikroblarni o‘ldirish xususiyatiga ega. · tabiiy yorug‘likdan uch xil moslamalar yordamida, ya’ni tomdan fonar orqali, devordan deraza orqali va aralash holdagi tizimlardan foydalaniladi. tabiiy yoritilgan tizimlariga qo‘yiladigan talablar quyidagilardan iborat: · yorug‘lik miqdorini binolarning vazifasiga qarab tanlanishi, yo‘naltirilgan yoki tarqoq hollarda bo‘lishligini ta’minlanishi; · izolyasiya va yorug‘lik me’yorlaridan kam bo‘lmasligini ta’minlanishi. b) sun’iy …

3 / 14

avariya va evakuatsiya yoritilganliklari deyiladi hamda miqdorlari 0,5 -2,0 lyuks bo‘ladi. tabiiy yoritilganlikni hisoblash. tabiiy yoritishni hisoblashdan maqsad binolarda yorug‘lik tushadigan (deraza, fonar) yuzalarni hisoblash va ularning tabiiy yoritish koeffitsientining me’yorlangan qiymatlariga mos kelish kelmasligini aniqlashdan iborat. binoning tabiiy yoritilganlik me’yori, tabiiy yoritilganlik koeffitsenti orqali aniqlanadi (tyok). bu koeffitsent binoda belgilangan nuqtadagi yoritilganlikni, shu binoning tashqarisidagi yoritilganlikka nisbati bilan foizlar hisobida aniqlanadi. l = eichki / etashqi × 100% eichki – binoning ichida belgilangan nuqtadagi yoritilganlik. etashqi – binodan tashqaridagi yoritilganlik. s0, sf – deraza va fonarlarnin yuzasi; sn – bino polining yuzasi; en – tabiiy yoritilganlik koeffitsientini me’yorlash qiymatlari (tyok); ho, hf – deraza va fonarlarni yorug‘lik xarakteristikasi; k – qarama - qarshi binolardan derazalarga soya tushishini (qorong‘i-lashuvini) hisobga oluvchi koeffitsient τ - yorug‘lik o‘tkazuvchanlik umumiy koeffitsienti r1 r2 – yon tomondan, yuqoridan yoritilganda yorug‘likni qaytishini hisobga oluvchi koeffitsient. yuqoridan qo‘llanilgan tabiiy yoritish usuli. yon tomondan qo‘llanilgan tabiiy yoritish …

4 / 14

to dag‘al ishlar turkumi, ya’ni faqat jarayonni kuzatish uchun xizmat qiluvchi – viii – razryad 50 lk. gacha bo‘lgan yoritilganlik miqdorlari hisoblanadi. sun’iy yorug‘likni hisoblash uchun odatda nuqtali yoki yorug‘lik oqimi usullaridan foydalaniladi. aslida bu ikki usul ham nuqtali usuldir. bu usul aniq bir yo‘nalishlari mahalliy va bir tekis tarqalgan umumiy yoritilganliklarni aniqlash uchun qo‘llaniladi. bunda nur tarqatuvchi manbaning ko‘rinishi nuqta, chiziq, tekislik, shar hamda silindr shakllarida bo‘lishi mumkin. nuqtali sharsimon yog‘du manbaidan kelayotgan yorug‘likni masofa kvadrati qonuniga asoslanib quyidagi ifoda bilan aniqlanadi. bunda, jα- yorug‘lik kuchi, lm; α - nurning hisob nuqtasiga nisbatan og‘ish burchagi grad; g - manba’dan nuqtagacha bo‘lgan masofa, m; n - nur manbaining poldan balandligi; θ - nuqta o‘rnashgan tekislikni pol sathiga nisbatan og‘ish burchagi, grad; nuqtali manbadan tushayotgan ixtiyoriy yuzadagi yoritilganlikni hisoblash chizmasi astra markali yoritgichdan gorizontal yuzada hosil bo‘lgan izolyukslar chizmasi. hisobni osonlashtirish maqsadida 1000 lm yorug‘lik oqimiga ega bo‘lgan yoritgichdan tarqalayotgan yorug‘likni …

5 / 14

ni bir tekis umumiy yoritilganligini aniqlash uchun qo‘llaniladi, ya’ni bir yuzani yoritish uchun zarur bo‘lgan yoritgichlar sonini quyidagi ifoda bilan aniqlash mumkin. bunda, em - yoritilganlik me’yori, lk; kz - zahira koeffitsient (1,3- 1,5); s - yoritilajak yuza, m2; z – yorug‘likni notekislik koeffitsienti (1,1- 1,15); η - yoritgichlarni foydalanish koeffitsienti. xonaning ko‘rsatkichi fl = a × v / (a+v) ns pol, shift va devorlarni nur qaytarish koeffitsientlarini bilgan holda yoritgichlarni foydalanish koeffitsienti "η" jadvaldan olish mumkin. bu erda, a va v - xonaning bo‘yi va eni, m; ns - yoritgichning yoritilayotgan yuzadan balandligi, m. ishlab chiqarish xonalarida yoritgichlarni o‘rnatilish chizgisi. a) planda; b) kesimda yoritgichlarni yoritish yuzasidan o‘rnatilish balandligi. yoritilganlikka bo‘lgan asosiy talablar va yoritqichlar. ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik, ishchi-xodimlar salomatligiga zarar etkazmasligi uchun u ko‘zni zo‘riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo‘lishi talab qilinadi. korxonalarda yoritishga doir talablar quyidagilardan iborat: yoritish qurilmasi yorug‘ligining spektral tarkibi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug‘likning asosiy tavsiflari va o‘lchov birliklari"

ishlab chiqarishda yoritish va uni me’yorlari. reja: 1. yorug‘likning asosiy tavsiflari va o‘lchov birliklari. 2. yoritilganlik va ularning asosiy turlari. 3. tabiiy yoritilganlikni me’yorlash va hisoblash usullari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati yorug‘lik insonning hayoti faoliyati davomida juda muhim o‘ringa ega hisoblanadi. ko‘rish inson uchun asosiy ma’lumot manbai hisoblanib, umumiy olinadigan ma’lumotning taxminan 90% ko‘z orqali olinadi. ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik ishchilar salomatligiga zarar etkazmasligi uchun u ko‘zni zo‘riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo‘lishi talab qilinadi. yorug‘lik ko‘zni qamashtirmaydigan bo‘lishi, boshqacha qilib aytganda, yorug‘lik nurlari ko‘zga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushmasligi kerak. y...

This file contains 14 pages in DOCX format (210.4 KB). To download "yorug‘likning asosiy tavsiflari va o‘lchov birliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug‘likning asosiy tavsiflari… DOCX 14 pages Free download Telegram