insonborlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari

PPTX 15 pages 2.3 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

hozirgi zamon inson muammosi hozirgi zamon inson muammosi reja: inson borlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. ong va ongsizlik muammosi. antrop tamoyil. sharq va g‘arb falsafasida inson muammosi. falsafiy antropologiyaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, predmeti va vazifalari. hayotning mazmuni va unda insonning vazifasi. suitsid va parasuitsidning oldini olishda tarbiyaning roli. o‘zlikni anglash. inson borlig‘ida faoliyatning tuzilishi va atributlari. inson faoliyatini tartibga solish mexanizmlari va uning ahamiyati. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari inson mohiyati, uning kelib chiqishi, maqsadi, hayot mazmuni muammosi hamma zamon faylasuflarining e'tiborini jalb qilgan va jalb qilmoqda. biologik qonunlarga rioya qilish, ya'ni. aslida u hayvonot dunyosiga tegishli bo'lgan jonzot bo'lib, bir vaqtning o'zida ikkita qarama-qarshi printsipni - ruh va tanani tashuvchisi hisoblanadi. shaxsning shakllanishiga jamiyat juda katta ta'sir ko'rsatishini inkor etishning iloji yo'q, lekin inson har doim atrof-muhitga bog'liq bo'lmagan ba'zi xususiyatlarini saqlab qoladi. falsafaning inson muammolarini ko‘rib chiqishdagi metodologik roli tabiiy fanlar orasida an'anaviy …

2 / 15

adi. inson muammosining falsafaga oid masalalari biz yuqorida aytib o‘tganimizdek, inson ko‘p fanlar tomonidan predmet sifatida qaraladi, shu sababli bizning oldimizda muhim bir vazifa – inson muammosining aynan falsafiy aspektlarini ochib berish turadi. inson muammosining falsafaga oid masalalari deb quyidagilarni hisoblash mumkin: a) inson mohiyati; b) insonda ijtimoiylik va biologik (tabiiylik)ning nisbati; v) shaxsning erkinligi; g) insonning mavjud bo‘lishi (borlig‘i) va mohiyatining dialektikasi; d) inson hayotining maqsad va ma'nosi. inson - eng murakkab borliq aslida falsafa inson muammosini o‘rganar ekan, u eng avvalo, insonni borliqning o‘ziga xos bir shakli sifatida olib, uni eng murakkab borliq sifatida, uning o‘ziga xos eng muhim tomonlari, xususiyatlarini, uni borliqning boshqa shakllari va ko‘rinishlari bilan o‘zaro bog‘lanishlarini, aloqadorlik tomonlarini hamda ulardan tub farqlarini qarab chiqishi lozim. shu sababli faylasuflar qadimdan boshlab insonning o‘ziga xos muhim, boshqa barcha tirik mavjudotlardan farq qildiruvchi xususiyati deb, uning aqlini tushunganlar. shu tufayli ular insonni dastlab o‘z asarlarida «aqlli mavjudot», …

3 / 15

b tushuntiradilar. bunday yondashuv ma'lum darajada to‘g‘ri. biroq inson bilan hayvonlar o‘rtasidagi bu farq ulardagi asosiy va muhim farqlardan faqat bittasidir, xolos. bunda boshqa muhim farqlarni ham hisobga olish zarur. masalan, ko‘pchilik mutafakkirlar va faylasuflar insonni hayvonlardan farq qildiruvchi muhim belgi – bu insonga xos til, nutq tili, degan fikrni ham bildirishgan. ong nima? ong – falsafaning sub'ektiv reallikni ifodalovchi g‘oyat keng kategoriyasidir; odamning, uning miyasi va psixikasining tashqi dunyoni ideal aks ettirishidir; insonning ma'naviy dunyosidir, o‘zining dunyoda borligini anglab etishidir; uning tashqi dunyoga munosabatidir. fan va falsafada ong muammosi fan va falsafada ong muammosi – bu, pirovardida, psixologik, fiziologik va sotsial holatlarning o‘zaro nisbati, munosabati masalasidir: agar inson aqli materiya evolyusiyasining natijasi bo‘lsa, fikr fikrlovchi materiyaning, inson bosh miyasining, miya katta yarim sharining oliy xossasidir. inson ongi til bilan uzviy bog‘liqdir. til fikrning moddiy ko‘rinishidir, shaklidir. odam fikrning mazmunini turli lisoniy tizimlar: og‘zaki nutqlar va yozma matnlar, hozirgi zamon …

4 / 15

moiy tabiati, u kamol topgan, ta'lim-tarbiya olgan, madaniy va axloqiy qadriyatlar va mo‘ljallarni o‘zlashtirgan ijtimoiy muhit bilan belgilanishi ham shak-shubhasizdir. inson ham biologik, ham ijtimoiy mavjudotdir tavsiflangan muammo inson o‘z tabiatiga ko‘ra faqat biologik mavjudotmi yoki faqat ijtimoiy mavjudotmi, degan masala bilan bog‘lanmaydi. u, hech shubhasiz, ham biologik, ham ijtimoiy mavjudotdir. ammo bu ikki asosning o‘zaro nisbati qanday, ularning biri ikkinchisidan ustunroqmi va inson mohiyatini nima belgilaydi – bu endi qizg‘in bahs-munozaralar predmetidir. mazkur masalalar hanuzgacha o‘zining uzil-kesil echimini topgani yo‘q, hozirda mavjud turli biologik, psixologik va falsafiy maktablar bu savollarga har xil javoblar beradi. yuqorida zikr etilgan muammoning echimiga nisbatan mavjud yondashuvlar orasida insonning bioijtimoiy tabiatini tushunishga nisbatan qarama-qarshi nuqtai nazarlar ifodasi sanalgan biologizatorlik va sotsiologizatorlik konsepsiyalari alohida o‘rin egallaydi. bunda ularning har biri boshqasini butunlay rad etmaydi, ammo insonning muayyan bir (biologik yoki ijtimoiy) tabiatini ustunroq qo‘yadi yoki hatto mutlaqlashtiradi. biologizatorlik konsepsiyalarining biologizatorlik konsepsiyalarining tarafdorlari insonni uning tabiiy, …

5 / 15

qolishini ta'minlovchi ijtimoiy munosabatlarning «tabiiy», muqarrar va hatto zarur tartibga solish vositalari sifatida qaraydi. demografik muammolarning echilmagani, shuningdek ular xx asrda yanada keskinroq tus olishi shunga sabab bo‘ldiki, maltus g‘oyalari neomaltuzchilar deb nomlangan o‘z davomchilarini topdi va topishda davom etmoqda. biologizatorlik yondashuvlari xix va xx asrlar chegarasida darvinning tabiiy tanlanish haqidagi ta'limotini mutlaqlashtirib, nafaqat insonning kelib chiqishi, balki uning mohiyatini, pirovard natijada esa – butun ijtimoiy munosabatlar tabiatini tushuntirishga harakat qilgan sotsial-darvinistlarga ham xosdir. hozirgi vaqtda bu yo‘nalishni odamlarga ham, hayvonlarga ham teng darajada xos bo‘lgan irsiyatga urg‘u beruvchi sotsiobiologiya davom ettirmoqda. hozirgi zamon fanida o‘lish jarayonining to‘rt bosqichi farqlanadi. bu bosqichlarga organizmda yuz beradigan va uning qarishini tavsiflaydigan orqaga qaytarib bo‘lmaydigan biologik o‘zgarishlar sabab bo‘ladi. xususan, 25 yoshdan boshlab va ayniqsa 45 yoshdan keyin insonda har kuni u tug‘ilgan paytga qadar «jamlangan» va boshqa hech qachon yangilanmaydigan o‘n minglab nerv hujayralari (neyronlar) halok bo‘ladi. ammo bosh miya qobig‘ida bunday …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "insonborlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari"

hozirgi zamon inson muammosi hozirgi zamon inson muammosi reja: inson borlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. ong va ongsizlik muammosi. antrop tamoyil. sharq va g‘arb falsafasida inson muammosi. falsafiy antropologiyaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, predmeti va vazifalari. hayotning mazmuni va unda insonning vazifasi. suitsid va parasuitsidning oldini olishda tarbiyaning roli. o‘zlikni anglash. inson borlig‘ida faoliyatning tuzilishi va atributlari. inson faoliyatini tartibga solish mexanizmlari va uning ahamiyati. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari inson mohiyati, uning kelib chiqishi, maqsadi, hayot mazmuni muammosi hamma zamon faylasuflarining e'tiborini jalb qilgan va jalb qilmoqda. biologik qonunlarga rioya qilish, ya'ni. asli...

This file contains 15 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "insonborlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: insonborlig‘ining o‘ziga xos xu… PPTX 15 pages Free download Telegram