o’zbekistonda xonliklar davrida fan-texnika

PPTX 18 стр. 4,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5.1 tar 2023 guruh talabasi halimov azizbekning fan va texnika tarixi fanidan mustaqil ish taqdimoti mavzu: o’zbekistonda xonliklar davrida fan- texnika ilm-fanning tarixiy tahlili asosida 2. ilmiy bilimlarning ta’lim va amaliy hayotdagi o‘rni reja: xonliklar davri – umumiy siyosiy va madaniy fon o‘zbekistonda xonliklar davri 16-asrdan 19-asr oxirigacha davom etgan bo‘lib, buxoro, xiva va qo‘qon xonliklari bu davrda asosiy siyosiy kuchlar edi. har bir xonlik o‘z hududida madaniy-ma’naviy hayotni rivojlantirishga harakat qilgan, ammo ilm-fan ko‘proq diniy ta’lim doirasida rivojlangan. ilm-fan sohalarining saqlanishi va rivoji a) tibbiyot: • ibn sino merosi asosiy o‘quv manba bo‘lib qolgan. • xalq tabobati rivojlangan, mahalliy shifobaxsh o‘simliklardan foydalanilgan. b) astronomiya: ulug‘bek rasadxonasi asarlari hanuz mashhur bo‘lgan, ammo yangi kashfiyotlar deyarli yo‘q edi. yulduzlar holati asosida dehqonchilik ishlarini rejalashtirish amaliyoti davom etgan c) matematika va geometriya: qurilish va hunarmandchilikda geometriyaga asoslangan uslublar qo‘llangan. arifmetika diniy maktablarda dars sifatida o‘rgatilgan. …
2 / 18
bu asarlar hozirgacha tarixchilar uchun qimmatli manba ahmad donish (ahmad makhdum donish) • faoliyat davri: 19-asr, buxoro xonligi. • yo‘nalishi: falsafa, siyosatshunoslik, islohotchilik. • asari: “navodir ul-vaqoe” – ijtimoiy va siyosiy tanqidiy qarashlar bilan mashhur. • hissasi: buxoroda islohot g‘oyalarini ilgari surgan , ilmiy tafakkurni yangilashga chaqirgan . o‘z davrida ilg‘or fikrlovchi sifatida tanilgan. gulxaniy (muhammad sharif gulxaniy) 18–19-asr, qo‘qon xonligi. shoir, ma’rifatparvar, nasrnavis. asari: “zarbulmasal” – hayvonlar timsolida ijtimoiy tanqid. xalq og‘zaki ijodi bilan yozma adabiyotni bog‘lagan. sodda va ravon tilda yozgan, ma’rifatga chorlagan. hofiz tanish buxoriy • 16-asr, shayboniylar davri, buxoro. • tarixchi, saroy muarrixi. • asari: “abdullanoma” – abdullaxon ii davrining tarixiy surati. • tarixiy voqealarni faktlar va badiiyat bilan yozgan. • shayboniylar tarixini yozgan asosiy manba muallifi. amaliy fanlar va ularning xalq hayotidagi roli a) dehqonchilik va sug‘orish texnikasi: yer haydash, sug‘orish tizimlari (ariq, sardoba, koriz)ni yaratishda ilmiy tajriba qo‘llanilgan. suv bilan ta’minlash uchun maxsus muhandislar …
3 / 18
hiligi – ko‘p gumbazli inshootlar, ko‘k koshinli bezaklar. xiva uslubi – minoralar va ochiq hovlili madrasa-masjidlar, sirkorlik (nafis yog‘och o‘ymakorligi). qo‘qon me’morchiligi – chiroyli peshtoq va ravoq ishlari, rang-barang naqshlar. bezatishda yangi elementlar paydo bo‘ldi • koshinlar yanada murakkab kompozitsiyada ishlatilgan. • yog‘och va ganch o‘ymakorligi takomillashdi (ayniqsa xiva va qo‘qonda). • muqarnas (stalaktitga o‘xshash dekor) keng qo‘llanilgan. jamoat va diniy inshootlar ko‘paydi • qurilish asosan madrasa, masjid, sardoba, xonaqoh, bozor va darvozalarga qaratilgan. • suv inshootlari (ariqlar, sardobalar, korizlar) texnik jihatdan takomillashgan. qurilgan muhim inshootlar buxoro xonligi (16–18 asrlar) mir arab madrasasi (16-asr): ulug‘ diniy ta’lim maskani , ubaydullaxon davrida qurilgan. abdulazizxon madrasasi (17-asr): bezaklari juda nafis ganchkori va koshin ishlari juda boy. kalon minorasi va masjidi ta’mirlangan va yangidan foydalanishga topshirilgan. xiva xonligi (17–19 asrlar) • pahlavon mahmud maqbarasi: juda nafis koshinkorlik namunasi. • muhammad aminxon madrasasi (1851–1854): xivadagi eng yirik madrasa, ikki qavatli. • kalta minor: qurilishi …
4 / 18
ng image11.png image16.svg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 18
o’zbekistonda xonliklar davrida fan-texnika - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbekistonda xonliklar davrida fan-texnika"

buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5.1 tar 2023 guruh talabasi halimov azizbekning fan va texnika tarixi fanidan mustaqil ish taqdimoti mavzu: o’zbekistonda xonliklar davrida fan- texnika ilm-fanning tarixiy tahlili asosida 2. ilmiy bilimlarning ta’lim va amaliy hayotdagi o‘rni reja: xonliklar davri – umumiy siyosiy va madaniy fon o‘zbekistonda xonliklar davri 16-asrdan 19-asr oxirigacha davom etgan bo‘lib, buxoro, xiva va qo‘qon xonliklari bu davrda asosiy siyosiy kuchlar edi. har bir xonlik o‘z hududida madaniy-ma’naviy hayotni rivojlantirishga harakat qilgan, ammo ilm-fan ko‘proq diniy ta’lim doirasida rivojlangan. ilm-fan sohalarining saqlanishi va rivoji a) tibbiyot: • ibn sino merosi asosiy o‘quv manba bo‘lib qolgan. • xalq tabobati rivojlangan, mahalliy shifobaxsh...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (4,2 МБ). Чтобы скачать "o’zbekistonda xonliklar davrida fan-texnika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbekistonda xonliklar davrida… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram