ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi

DOCX 31 pages 89.5 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.5 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-6ing-21 guruh talabasi rustamova sevaraning “ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: g.f.xayrullayeva buxoro-2024 mundarija: 1.ingliz va o`zbek tillarida konversiya so`z yasash usuli sifatida 3 2.konversiya zamonaviy ingliz tili leksikasini kengaytirishning samarali usuli sifatida 8 3.o`zbek tilida sifat so`z turkumida konversiya hodisasi 14 4.toponimlarda konversiya hodisasi 19 5.ingliz tlida fe’llarning konversiya usulida yasalishi 24 xulosa 29 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 30 1.ingliz va o`zbek tillarida konversiya so`z yasash usuli sifatida o`zbek va ingliz tillarida turli so`z yasash usullari mavjud. shulardan biri bu konversiya hodisasidir, ya`ni bunda bir turkumdagi so`z boshqa bir turkumga ko`chadi va o`z ma`nosini o`zgartiradi. so`z yasalishi, umuman, qanday usul, qanday vosita bilan bo`lmasin yangi leksik ma`noli so`z hosil qilishdir.konversiya ingliz tilida so'z yasashning eng samarali turlaridan biridir. bu jarayon “zero derivation” …

2 / 31

oteref:1]. u ilk bor konversiya atamasini ingliz gramatikasiga olib kirgan deya e`tirof etiladi. boshqa tomondan u so`zlarning sintaktik ko`p funksionallik góyasini ham rad qilmaydi. konversiya atamasi ilmiy bilimlarning turli sohalarida qo`llaniladi.ammo tilshunoslikda konversiya atamasi so`z yasalishining turlaridan biri sifatida talqin etiladi. hatto buyuk ingliz yozuvchisi shekspir ijodida ham ushbu so`z yasash usuliga guvoh bo`lishimiz mumkin. hattoki, inson ismi ham fe`lga aylanganini ko`rish mumkin. misol: “petruchio is kated”. [1: sweet.h.a. new english grammar logical and historical. part i introduction, phonology and accidence, part ii syntax. oxford:at the clarendon press, 1900-1930. ] konversiya (lot.conversio-aylanish) so`z yasashning semantik-grammatik usulining alohida ko`rinishini tashkil qiladi. bunda bir turkumdagi so`z ikkinchi bir turkumga o`tadi. uning leksik va grammatik ma`nosi o`zgaradi. konversiyaning asosiy ko`rinishlari: substantivatsiya, adyektivatsiya, verbikatsiya va adverbializatsiya. bunda boshqa so`z turkumlaridagi so`z ot, sifat, fe`l va ravishga o`tadi. masalan, “o`qish”, “qurilish” kabi so`zlar ot deya tahlil qilinsada aslida fe`llarning harakat nomi shakli hisoblanadi. konversiya hodisasi …

3 / 31

tahlil qilsak, ushbu gapda mard so`zi ot so`z turkumi vazifasida keltirilgan. ammo “mard” so`zi morfologik jihatdan aniqki, sifat so`z turkumi hisoblanadi. otga ko„chgan o`rnida “odam” ma`nosini anglatib kelmoqda. bu holatlarni sifatdoshlarda ham kuzatilishi mumkin. misol uchun: o`qigan o`zar. bu gapda ham “o`qigan” so`zi ot vazifasida keltirilgan. biroq bu so`z sifatdoshga mansub so`z. [2: hamroyeva l.z., “ingliz tilida fe`llarning konversiya usulida yasalishi”, ucheniy xxi veka, 2022, 3(84) ] ingliz tilida esa fe`ldan ot yasash yoki otdan fe`l yasash mumkin. misol uchun: a book (n)-kitob, book(v)-buyurtma qilmoq; face (n)-yuz, to face (v)-duch kelmoq. ushbu misollar orqali so`z o`zagida hech qanday o`zgarish kuzatilmasdan, boshqa kategoriyaga ko`chayotganligini kuzatish mumkin. bu turdagi so`zlar bir vaqtning o`zida ham ot ham fe`l so`z turkumida ishlatilishi mumkin. bundan tashqari sifatdan ham fe`l yasalishi mumkin. masalan, dry-quruq (sifat), to dry- quritmoq, qurimoq (fe`l); slow-sekin (sifat), to slow-sekinlashtirmoq (fe`l); open-ochiq (sifat), to open-ochmoq (fe`l). qadimgi ingliz tili grammatikasida konversiya usulida …

4 / 31

ning ko`pchiligi ko`p ma`noli bo`lib ketadi. konversiya usuli yordamida hosil bo`lgan yangi so`zlar konversiyaning ko`p marta takrorlanishiga bog`liq. ya`ni o`zak so`z qancha ma`noga ega bo`lsa, konversiyaga shuncha ko`p to`g`ri keladi. ushbu fikrga xulosa o`rnida shuni aytish mumkinki, konversiya usuli bilan faqat yangi so`zlarni hosil qilish bilan chegaralanib qolmasdan, yangi-yangi ma`noli so`zlar ham hosil qilish mumkinligini aytish joiz. konversiya zamonaviy ingliz tilida fe'llarni shakllantirishning asosiy usuli hisoblanadi. fe'llar turli semantik guruhlarning otlaridan yasalishi mumkin va shuning uchun turli xil ma'nolarga ega bo'lishi mumkin, masalan: a) fe'llar inson tanasining qismlarini bildiruvchi otlardan yasalsa, vositali ma'noga ega bo'ladi, masalan. to eye, to finger, to elbow, to shoulder. agar asboblar, mashinalar, asboblar, qurol-yarog‘larni bildiruvchi otlardan yasalsa, asbob ma’nosiga ega bo‘ladi, masalan. to hammer, to machine-gun, to rifle, to nail. b) fe'llar jonli mavjudotga xos bo'lgan harakat xususiyatini o'zlari aylantirilgan ot bilan ifodalashi mumkin, masalan. to crowd, to wolf, to ape; v) predmetni bildiruvchi otlardan …

5 / 31

n fe'l bilan ifodalangan ish-harakatning vakili, masalan. a help, a flirt, a scold; d) ot aylantirilgan fe'l bilan ifodalangan ish-harakatning predmeti yoki natijasi, masalan. a burn, a find, a purchase; e) ot aylantirilgan fe'l bilan ifodalangan harakat joyi, masalan a drive, a stop, a walk. fe'llardan o'zgartirilgan ko'plab otlar faqat birlik shaklida qo'llanilishi mumkin va momentli harakatlarni bildiradi. bunday hollarda biz qisman konversiya qilamiz. bunday so‘zlovchi otlar ko‘pincha kabi fe’llar bilan qo‘llaniladi: to have, to get, to take etc., e.g. to have a try, to give a push, to take a swim . demak, konversiya hodisasi har ikki tilda ham so`z yasash usullaridan biri hisoblanadi va so`z bir turkumdan boshqa so`z turkumiga o`zgarishsiz ko`chadi. ingliz tilida bu unumli so`z yasash usuli hisoblansa, o`zbek tilida u unumli emas. konversiyaning har ikki tilda ham keng tarqalgan ko`rinishlari otlashish, sifatlashish, fe`llashish hisoblanadi. 2.konversiya zamonaviy ingliz tili leksikasini kengaytirishning samarali usuli sifatida har qanday …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-6ing-21 guruh talabasi rustamova sevaraning “ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: g.f.xayrullayeva buxoro-2024 mundarija: 1.ingliz va o`zbek tillarida konversiya so`z yasash usuli sifatida 3 2.konversiya zamonaviy ingliz tili leksikasini kengaytirishning samarali usuli sifatida 8 3.o`zbek tilida sifat so`z turkumida konversiya hodisasi 14 4.toponimlarda konversiya hodisasi 19 5.ingliz tlida fe’llarning konversiya usulida yasalishi 24 xulosa 29 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 30 1.ingliz va o`zbek tillarida konversiya so`z yasash usu...

This file contains 31 pages in DOCX format (89.5 KB). To download "ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz va o`zbek tillarida konv… DOCX 31 pages Free download Telegram

ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ingliz va o`zbek tillarida konversiya hodisasi"

Similar files