o‘rganilayotgan mintaqa (mamlakat) ijtimoiy antropologiyasi faniga kirish, fanning maqsad va vazifalari

DOCX 11 pages 30.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: o‘rganilayotgan mintaqa (mamlakat) ijtimoiy antropologiyasi faniga kirish, fanning maqsad va vazifalari 1. antropologiya tushunchasi 2. ijtimoiy antropologiyaning fanlar tizimidagi o'rni 3. antropologiya fanining tarmoqlari 4. ijtimoiy va madaniy antropologiya, etnologiya va etnografiyaning xususiyatlari fanning maqsadi – talabalarga ijtimoiy antropologiya fani va uning rivojlanish bosqichlari, maktablari, tadqiqot uslublari haqida tushuncha berish, markaziy osiyo xalqlarining antropologik tasniflanishi, ijtimoiylashuv jarayoni jamiyatning ijtimoiy tuzilishi bilan o'zaro bog'liqligi, ijtimoiy psixologiya, turli submadaniyatlarni, tashkilotlarni va boshqalarni ijtimoilashuvga ta'sirini tushuntiradi, shuningdek, sohaga oid tadqiqotlarni olib borish va o‘quv amaliyotiga tayyorlashdan iborat. fanning vazifasi - nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, ijtimoiy antropologik tadqiqotlarning paydo bo‘lishi va rivojlanish bosqichlari, tadqiqotlarning tashkil etish, dolzarb yo‘nalishlarni belgilash, antropologik tadqiqotlarning dolzarb muammolari va ahamiyatini ochib berish. antropologiya - (qad. yun. - odam va fan) - odamning kelib chiqishi va evolyutsiyasi, odamzod irqlarining paydo bo‘lishi, odamning tana tuzilishidagi normal farq-tafovut, o‘zgaruvchanlik haqidagi fan. antropologiya ijtimoiy fanlarga juda yaqin turadigan biologiya sohasidir. antropologiyaga doir …

2 / 11

as bog‘langan. antropologiyaning fan bo‘lib rivojlanishida tabiat va jamiyat to‘g‘risidagi fanlar ijobiy rol o‘ynadi. zamonaviy fan nuqtai nazaridan aytganda, antropologiya quyidagi uchta katta bo‘limdan iborat: 1. odam morfologiyasi; 2. antropogenez; 3. irqshunoslik (etnik antropologiya). morfologiya odamning jismoniy tuzilishidagi belgilarning yosh, jins, kasb va tashqi sharoitga qarab o‘zgarishini tushuntirib beradi. irqshunoslik odamzod irqlarining kelib chiqish davri va sabablarini, ularning yer yuziga tarqalishini izohlab, etnogenez muammolarini yechishga ham o‘z hissasini qo‘shadi. antropologiya o‘zining turlicha tekshirish usullariga (antropometriya, osteometriya, kraniometriya) va ko‘p xil asboblariga ega. antropologiya biologiya fanining faqat nazariy sohasi bo‘libgina qolmay, amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan sohasi hamdir. uning dalillaridan ko‘p sohalarda, jumladan tibbiyotning har xil sohalarida (masalan odamning jismoniy o‘sishini o‘rganishda), shuningdek sud ekspertizasida foydalaniladi. turkiston o‘zining geografik o‘rniga ko‘ra uzoq o‘tmishda murakkab irqiy va etnik jarayonlarni boshidan kechirgan, shuningdek qo‘shni xalqlarning ham ta-rixiy taqdirlarini belgilab berishda rol o‘ynagan. bu o‘lka, xususan o‘zbekiston xalqlarini antropologik jihatdan o‘rganish sovet davrining 20-yillarida rivojlandi. …

3 / 11

rg‘ona vodiysidagi selungur va surxondaryodagi teshiktosh g‘orlaridan topilgan qadimgi ajdodlarimiz qoldiqlari tufayli o‘zbekiston afrika va old osiyo hududlari bilan bir qatorda, hozirgi zamon odamlarining paydo bo‘lishi jarayoni yuz bergan hududlar tarkibiga kiritildi va bu xulosa fanda uzil-kesil isbotlangan. o‘zbek xalqiga xos „o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi“ning shakllanish davri, makoni va tarixi masalalarida fanda yaqingacha yagona fikr yo‘q edi. bir guruh olimlar bu irqiy tip bundan 6 - 8 ming yil ilgari shakllandi desa, boshqa bir guruh mutaxassislar bu voqea bundan 3 ming yil ilgari sodir bo‘ldi deyishdi. uchinchi guruh olimlari esa uni 16-asrda shakllandi deb hisoblar edilar. o‘zbek antropologlari (t. xo‘jayev)ning uzoq yillik izlanishlari natijasida, juda boy antropologik materiallar asosida bu tip bundan 2200 - 2300 yil ilgari shakllana boshlaganligini isbotladilar. antropologiya tushunchasi antropologiya tushunchasi ikkita yunoncha so'zdan kelib chiqqan: antropos - odam va logos - ta'limot. "antropologiya" atamasining o'zi faqat 16 -asr boshlarida paydo bo'lgan. germaniyada birinchi bo'lib …

4 / 11

zishga yordam berish uchun mavjud. ijtimoiy antropologiyaning fan sohasi-bu turli xil ijtimoiy guruhlar, jamiyatlar va madaniyatlardagi odamlarning hayotiy tajribasining madaniyatlararo xilma-xilligi. madaniy amaliyotlar, ijtimoiy o'zaro ta'sirlar va ramziy aloqa vositalari ma'lum bir madaniy tizim ta'sirida shakllanayotgan va o'z navbatida, ijtimoiy munosabatlar shakllari, ijtimoiy tartib qoidalari va institutlari o'zgarib turadigan madaniy guruhlar o'rtasida sezilarli darajada farq qilishi mumkin. fanlar tizimida ijtimoiy antropologiyaning o'rni keng ma'noda, antropologiya - bu inson tabiati va uning faoliyati haqidagi ilmiy bilimlarning yig'indisi. ijtimoiy antropologiyaning boshqa fanlar tizimidagi o'rnini uning boshqa gumanitar fanlar: falsafa, tarix, sotsiologiya, madaniyatshunoslik, ijtimoiy psixologiya fanlari bilan munosabatlarida ko'rib chiqish mumkin. zamonaviy antropologiyaning intellektual o'tmishi 18-19-asrlardagi falsafiy antropologizm edi, unga ko'ra, faqat inson mohiyatidan kelib chiqib, tabiat, jamiyat, bilish haqidagi g'oyalar tizimini ishlab chiqish mumkin (l. feyerbax, m. scheler, f. nitsshe, n. chernishevskiy va boshqalar.). xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab. antropologiya haqidagi tushuncha o'zgardi. ilmiy ma'lumotlarning to'planishi muqarrar ravishda gumanitar bilimlarning farqlanishiga, uning …

5 / 11

o'rganadi. ikkinchisi - bu ma'lum bir xalqning madaniyatini yaxlit deb hisoblaydigan mustaqil fanlarning (arxeologiya, tilshunoslik, folklor, etnografiya va nihoyat, madaniy yoki ijtimoiy antropologiya) bloki. ijtimoiy antropologlarning ilmiy e'tiborining asosiy ob'ekti madaniyat kontekstidagi shaxsdir. "shaxs" tushunchasi bilan bir qatorda "shaxs", "individual", "individuallik" atamalari ishlatiladi. umuman olganda, bu tushunchalar bir -biri bilan chambarchas bog'liq. inson - bu mavjudotning inson zoti bilan bog'liqligini ko'rsatuvchi umumiy tushuncha. "inson" kontseptsiyasida insonning tegishli xususiyatlari va fazilatlari rivojlanishining genetik oldindan belgilanishi tasdiqlanadi. individ - "homosapiens" turining yagona vakili. shaxs sifatida odamlar bir -biridan nafaqat morfologik (balandlik, ko'z rangi), balki psixologik xususiyatlar (qobiliyat, temperament, emotsionallik) bilan ham farq qiladi. individuallik - bu ma'lum bir shaxsning o'ziga xos shaxsiy xususiyatlarining birligi, uning psixofiziologik tuzilishining o'ziga xosligi (temperament turi, jismoniy va ruhiy xususiyatlari, aql -idrok, dunyoqarash, hayotiy tajriba). shaxsning shakllanishi - bu shaxsning ijtimoiylashuv jarayoni bo'lib, u shaxsning jamiyatda ishlab chiqilgan, ijtimoiy me'yorlar va xulq -atvor qoidalari madaniyatida qabul qilingan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rganilayotgan mintaqa (mamlakat) ijtimoiy antropologiyasi faniga kirish, fanning maqsad va vazifalari"

mavzu: o‘rganilayotgan mintaqa (mamlakat) ijtimoiy antropologiyasi faniga kirish, fanning maqsad va vazifalari 1. antropologiya tushunchasi 2. ijtimoiy antropologiyaning fanlar tizimidagi o'rni 3. antropologiya fanining tarmoqlari 4. ijtimoiy va madaniy antropologiya, etnologiya va etnografiyaning xususiyatlari fanning maqsadi – talabalarga ijtimoiy antropologiya fani va uning rivojlanish bosqichlari, maktablari, tadqiqot uslublari haqida tushuncha berish, markaziy osiyo xalqlarining antropologik tasniflanishi, ijtimoiylashuv jarayoni jamiyatning ijtimoiy tuzilishi bilan o'zaro bog'liqligi, ijtimoiy psixologiya, turli submadaniyatlarni, tashkilotlarni va boshqalarni ijtimoilashuvga ta'sirini tushuntiradi, shuningdek, sohaga oid tadqiqotlarni olib borish va o‘quv amaliyotiga tayyorlashdan i...

This file contains 11 pages in DOCX format (30.9 KB). To download "o‘rganilayotgan mintaqa (mamlakat) ijtimoiy antropologiyasi faniga kirish, fanning maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rganilayotgan mintaqa (mamlak… DOCX 11 pages Free download Telegram