engqadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmushtari

PPTX 17 pages 2.6 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi mavzu: eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi reja : 1.eng qadimgi odamlarning paydo bo’lishi va yashash muhitining shakllanishi 2. dastlabki mehnat qurollari va ularning turlari eng qadimgi odamlarning paydo bo‘lishi va yashash muhitining shakllanishi eng qadimgi odamlar (hominidlar) taxminan 2,5–3 million yil avval afrikada paydo bo‘lgan. ular dastlab "odamsimon maymunlar"dan ajralib chiqqan bo‘lib, asta-sekin ong va mehnat qurollari yasash qobiliyatiga ega bo‘la boshlaganlar. ilk odamlar qatoriga australopitek, keyin esa homo habilis (mo‘ljallangan odam), homo erectus (tik yurgan odam) va nihoyat homo sapiens (aqlli odam) kiradi. yashash muhiti: eng qadimgi odamlar asosan daryo bo‘ylarida, o‘rmonzorlarda yoki ochiq tekisliklarda yashaganlar. ular tabiiy g‘orlar, daraxt ostlari yoki qoyalar tagida vaqtincha boshpana topganlar. bunday joylar ularni yirtqichlardan himoya qilishga, ob-havo sharoitidan saqlanishga yordam bergan. iqlim sharoiti: dastlabki odamlar yashagan davrda yer yuzida iqlim o‘ta o‘zgaruvchan bo‘lgan — muzlik davrlari va ularning oralig‘idagi issiq …

2 / 17

an: iqlim: muzlik davrlarida odamlar sovuqdan saqlanish uchun g‘orlarga kirgan, iliqroq joylarga ko‘chgan. suv manbalariga yaqinlik: daryo, soy va buloqlar yaqinida yashash ov va termachilikni yengillashtirgan. oziq-ovqat resurslari: hayvonlar va yovvoyi o‘simliklarga boy hududlar afzal ko‘rilgan. yirtqichlardan himoya: himoyalangan joylar, balandliklar yoki g‘orlar xavfsizroq bo‘lgan. asta-sekin odamlar doimiy yashash joylari qurishni o‘rganib, urug‘ yoki qabila bo‘lib yashashni boshladilar. bu esa mehnat faoliyati va ijtimoiy hayot rivojlanishiga turtki bo‘ldi. qadimgi odamlarning mehnat faoliyati ularning yashash sharoitlari, iqlimi, resurslari va texnologik imkoniyatlariga qarab o‘zgarib turardi. quyida umumiy ma'lumot:paleolit davri (ovchilik va yig‘uvchilik):qadimgi odamlar (homo habilis, homo erectus, homo sapiens) asosan ovchilik va yovvoyi o‘simliklarni yig‘ish bilan shug‘ullangan.o‘tkinchi hayot kechirganlar, hayvonlarni (mamont, bug‘u, yovvoyi ot) ovlash uchun tosh, suyak va yog‘ochdan qurol-asboblar (nayza, o‘q-yoy, tosh bolta) yasaganlar.mehnat taqsimoti soddalashtirilgan: erkaklar ov bilan, ayollar esa yig‘uvchilik va bolalar tarbiyasi bilan shug‘ullangan.mezolit va neolit davri (dehqonchilik va chorvachilik):iqlimning yumshashi va texnologik yutuqlar (silliqlangan tosh asboblar) …

3 / 17

hlandi, tovar ayirboshlash (barter) keng tarqaldi.mehnat vositalari va texnologiyalar:dastlab oddiy tosh asboblardan foydalanilgan, keyin silliqlangan tosh, suyak va metall asboblar qo‘llanilgan.g‘ildirak ixtiro qilinishi transport va dehqonchilikda inqilob yasadi.qadimgi odamlarning mehnat faoliyati ularning omon qolishi, ijtimoiy tuzilmalarni rivojlantirishi va madaniyatni shakllantirishida asosiy rol o‘ynadi. eng qadimgi odamlarning dastlabki mehnat qurollari tosh, yog‘och va suyakdan yasalgan bo‘lib, ular odamzodning hayotini yengillashtirish va omon qolishiga yordam bergan. quyidagilar shular jumlasidandir: to‘mtoq tosh (chakka tosh) – odamlar dastlab o'tkirlanmagan toshlardan yirtqichlardan himoyalanish, mevalarni ezish yoki suyaklarni sindirish uchun o‘tkir toshlar (cho‘qqili toshlar) – bu toshlar hayvon terisini yirtish, go‘shtni ajratish yoki yog‘ochni kesish uchun ishlatilgan.yog‘och tayoq – qazish, o‘simlik ildizlarini chiqarish va oddiy qurol sifatida ishlatilgan.suyakdan yasalgan qurollar – baliq ovlash uchun tirgaklar, ignalar yoki kichik teshalar kabi buyumlar suyaklardan tayyorlangan. chakka bilan bog‘langan toshlar (bolta prototiplari) – toshni tayoqqa bog‘lab mustahkam mehnat quroli sifatida ishlatilgan. bu qurollar paleolit davriga, ya'ni taxminan 2,5 million …

4 / 17

chdan mehnat qurollari yasashni o‘rgandilar. bu qurollar yordamida ov qilish, himoyalanish va boshqa yumushlarni bajarish ancha yengillashtirildi. aynan mehnat qurollari insoniyat tarixidagi birinchi texnologik taraqqiyot bo‘ldi. keyinchalik neolit davriga kelib, odamlar ishlab chiqaruvchi xo‘jalikka o‘tdilar. ular yerni haydab, don ekinlarini yetishtirish, chorva hayvonlarini qo‘lga o‘rgatish orqali oziq-ovqat zaxiralarini hosil qila boshladilar. bu esa ularning tabiatga qaramligini kamaytirib, mustaqil ravishda yashash imkonini berdi. shu bilan birga, doimiy yashash joylari, ilk qishloqlar paydo bo‘ldi. mehnat mahsulotlari ko‘paygani sari ortiqcha mahsulot paydo bo‘lib, almashinuv (savdo) munosabatlari yuzaga keldi. jamiyatda mehnat taqsimoti shakllana boshladi. ayollar asosan uy-ro‘zg‘or va dehqonchilik ishlarini, erkaklar esa og‘irroq mehnat turlarini — ovchilik, yer haydash, qurol yasash kabi ishlarni bajardilar. ixtisoslashuv — kimdir hunarmand, boshqasi chorvador, yana biri dehqon bo‘lib ajralib chiqdi. bu esa jamiyatda kasblarning shakllanishiga asos soldi. xulosa qilib aytganda, eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati — insoniyat taraqqiyotining boshlang‘ich nuqtasi bo‘lib, u orqali odamlar atrof-muhitga moslashdilar, tabiat bilan …

5 / 17

niknovenie i razvitie // yuriy semyonov“. foydalanilgan adabiyotlar : e`tiboringiz uchun rahmat! image2.jpeg image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.png image13.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "engqadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmushtari"

mavzu: eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi mavzu: eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi reja : 1.eng qadimgi odamlarning paydo bo’lishi va yashash muhitining shakllanishi 2. dastlabki mehnat qurollari va ularning turlari eng qadimgi odamlarning paydo bo‘lishi va yashash muhitining shakllanishi eng qadimgi odamlar (hominidlar) taxminan 2,5–3 million yil avval afrikada paydo bo‘lgan. ular dastlab "odamsimon maymunlar"dan ajralib chiqqan bo‘lib, asta-sekin ong va mehnat qurollari yasash qobiliyatiga ega bo‘la boshlaganlar. ilk odamlar qatoriga australopitek, keyin esa homo habilis (mo‘ljallangan odam), homo erectus (tik yurgan odam) va nihoyat homo sapiens (aqlli odam) kiradi. yashash muhiti: eng qadimgi odamlar asosan daryo bo‘ylarida, o‘rmonzorlarda...

This file contains 17 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "engqadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmushtari", click the Telegram button on the left.

Tags: engqadimgi odamlarning mehnat f… PPTX 17 pages Free download Telegram