yozuvning maxsus turlari

PPTX 13 pages 1.8 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

powerpoint presentation a b d k yozuv yozuv – muayyan bir tilda qabul etilgan va kishilar o'rtasidagi muloqotga xizmat qiladigan yozma belgilar yoki tasvirlar tizimi. ma’lumki, insoniyat dahosi erishgan eng buyuk va muhim yutuqlardan biri yozuvning kashf etilishidir. yozuv kishilik jamiyati madaniy taraqqiyotining tom ma’nodagi ibtidosi, bashariyatning uzoq va murakkab tadrijiy takomili jarayonidagi omillarning eng asosiylaridan biridir. ma’lumotlarga ko'ra, yozuvning paydo bo'lganiga 4-5 ming yillar bo'lgan. piktografik yoki rasmli yozuv yozuvning eng dastlabkisi sifatida piktografik (lotincha pictus – rasm, surat; grapho - yozaman) yoki rasmli yozuvni ko'rsatish mumkin. bu yozuv turining o'ziga xos tomoni uning og'zaki til bilan bevosita bog'liq emasligi va uni har qanday til vakili tushuna olishidadir. piktografik yozuvda bildirilmoqchi bo'lgan fikrlar inson, hayvon, qayiq kabilarning sxematik tarzdagi rasmlarini tushirish orqali ifodalangan. masalan, ovchining ovga chiqqanligi kishi siymosi ov quroli tutgan holda tasvirlangan, uning biron-bir hayvonni tutib olganligi shu hayvonning tasviri bilan, qayiqda dengiz yoki daryoda suzganligi qayiq …

2 / 13

orqali berish mumkin bo'lgan. bunda piktografik yozuvda ko'z rasmi berilganda ko'zning o'zi tushunilgan, ideografik yozuvda esa, «o'tkir ko'zlik», «ziyraklik», «hushyorlik» tushunilgan. qadimgi misr yozuvi ierogliflar – bu qadimiy misr (va b.) yozuvining belgilari bo‘lib, ular bir so‘z yoki bir nechta tovushni bildirgan. 7 . 7 fonografik yozuv fonografik (grekcha phone - tovush, grapho - yozaman) yozuv turi jamiyat taraqqiyoti natijasida shakllandi. bunday fonografik yozuv tilni nafaqat grammatik tuzilishini, balki uning fonetik tuzilishini, ya’ni so'zning tovush tarkibini ham aks ettirar edi. fonografik yozuv ikki turga bo'linadi: bo'g'in yozuvi hamda harf-tovush yozuvi. bo'g'in yozuvi qo'shma so'zlarni mayda qismlarga ajratish yo'li bilan paydo bo'ldi. bu mayda qismlar hozirgi vaqtdagi bo'g'inlarga to'g'ri keladi. bu yozuv turiga qadimgi hind yozuvi hisoblangan devanagari misol bo'la oladi. devanagarida 50 ta belgi mavjud bo'lib, uning 13 tasi so'z yoki bo'g'in boshidagi unli tovushlarni ifodalagan, 33 tasi bo'g'inlarga tegishli belgilar, 4 tasi yordamchi belgilardan iborat edi. finikiy yozuvi harf-tovush …

3 / 13

o‘lib, har bir harf alohida nutq tovushini ifoda etgan. bu yozuvda bironta ham boshqa sistemadagi belgi – logografik (so‘z yozuvi), sillabografik (bo‘g‘inli yozuv) elementlar qo‘llangan emas. yozuvda faqat undoshlargina ifodalangan, unlilar mutlaqo ifodalanmagan, ya’ni finikiy yozuvi sof konsonant yozuv bo‘lgan. harflar juda sodda, eslab qolish va yozish uchun qulay shaklga ega bo‘lgan. ular muayyan qat’iy ketma-ketlikdagi alifbodan iborat bo‘lgan. har bir harfning atalish nomi bo‘lgan. bu nomlar akrofonik tamoyil asosida, ya’ni harf ifodalaydigan tovush harf nomining birinchi tovushiga to‘g‘ri keladi. masalan, b – «bet», d – «dolet», g – «gimel», v – «vov», z – «zayn» kabilar. harflarning nomi ular ifodalagan tovushdan tashqari harflarning shakli bilan ham ma’lum darajada bog‘liq bo‘lgan. o'rta osiyo xalqlari, jumladan, o'zbek xalqi foydalangan yozuvlar o'rta osiyodagi xalqlar, jumladan, o'zbek xalqi o'tmishda turli yozuvlardan foydalangan. bu yozuvlar o'z sistemasiga ko'ra fonografik - harf-tovush yozuvidan iborat bo'lgan. masalan, so'g'd, pahlaviy, o'rxun-yenisey (runik), uyg'ur, arab kabi yozuvlar shular …

4 / 13

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yozuvning maxsus turlari"

powerpoint presentation a b d k yozuv yozuv – muayyan bir tilda qabul etilgan va kishilar o'rtasidagi muloqotga xizmat qiladigan yozma belgilar yoki tasvirlar tizimi. ma’lumki, insoniyat dahosi erishgan eng buyuk va muhim yutuqlardan biri yozuvning kashf etilishidir. yozuv kishilik jamiyati madaniy taraqqiyotining tom ma’nodagi ibtidosi, bashariyatning uzoq va murakkab tadrijiy takomili jarayonidagi omillarning eng asosiylaridan biridir. ma’lumotlarga ko'ra, yozuvning paydo bo'lganiga 4-5 ming yillar bo'lgan. piktografik yoki rasmli yozuv yozuvning eng dastlabkisi sifatida piktografik (lotincha pictus – rasm, surat; grapho - yozaman) yoki rasmli yozuvni ko'rsatish mumkin. bu yozuv turining o'ziga xos tomoni uning og'zaki til bilan bevosita bog'liq emasligi va uni har qanday til vakili tush...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "yozuvning maxsus turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yozuvning maxsus turlari PPTX 13 pages Free download Telegram