turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi

PPTX 25 стр. 6,5 МБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

termiz iqtisodiyot va servis universiteti ijtimoiy gumanitar fanlar fakulteti filologiya o'zbek tili yo'nalishi 10.24 guruh talabasi qurbonova shohsanamning o‘zbek adabiyoti tarixi fanidan " turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi " mavzusida tayyorlagan taqdimoti turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi reja: shoirning hayoti va ijodiy yo‘li turdi farog‘iyning adabiy merosi turdi farog‘iyning adabiy merosining ahamiyati va uning o‘rganilish tarixi xulosa turdi farog‘iy — xvii asr o‘zbek adabiyotida xalq ovozini dadil va aniq ifoda qilgan noyob shaxs. uning she’rlari kitob sahifalarida qolib ketgan muzey namunasidek emas, balki jamiyatning og‘riqli nuqtalariga bevosita tekkizilgan, halollik va adolatga da’vat etuvchi tirik so‘zdir. farog‘iy o‘z zamonasidagi mansabparastlik, poraxo‘rlik va adolatsizlikni chetlab o‘tmagan; satira va hajv orqali u hokimga ham, oddiy kishiga ham birday haqiqatni aytgan. shu bois uning satrlari nafaqat badiiy mahorati, balki fuqarolik jasorati bilan ham ajralib turadi. ushbu taqdimotda biz turdi farog‘iy hayoti va ijodiy yo‘lini qisqa, ammo puxta manzarada …

2 / 25

oralar o‘rniga, u ko‘chadagi so‘z, bozordagi ohang, xalqning dardi va quvonchidan badiiy kuch yasadi. farog‘iy hayoti haqida aniq sanalar kam: lekin aynan mana shu kamlik uning shaxsini afsonaviy tusga kiritadi — bizga to‘liq tarjimai hol emas, balki keskin nigoh va dadil qalb meros bo‘lib yetib kelgan. shoirning hayot yo‘li ijtimoiy hushyorlik bilan belgilanadi. u zamonasidagi mansabparastlik, urug‘-aymoqchilik va adolatsizlikni ko‘rib, sukutni tanlamadi. hajv va satirani o‘tkir qilichdek ishlatib, “kim bo‘lishidan qat’i nazar, haqiqatdan balandroq kuch yo‘q” degan pozitsiyani hayoti va ijodi bilan tasdiqladi. aytishlaricha, farog‘iy saroy a’yonlarini ham ayab o‘tmagan — hokimning nomi tilga olingan satrlar ham shoirning jasoratini yorqin ko‘rsatadi. bu jasorat unga xushomad emas, balki xalq ishonchini olib keldi: farog‘iy odamlar dardini gapira oldi, odamlar esa uning satrlarida o‘zini ko‘ra oldi. turdi farog‘iy hayotining eng ta’sirli tomoni — badiiy iste’dodning fuqarolik pozitsiyasi bilan qo‘shilib ketganidir. u she’riyatni nafaqat go‘zallikni tarannum etish, balki jamiyatni uyg‘otish vositasi deb bildi. shu …

3 / 25

odonning da’vosi, oddiy mehnatkashning sokin iztirobi uning satrlarida ixcham, ammo jonli tasvirga aylanadi. bunda tazod, kinoya, istehzo, mubolag‘a, parodiya, hatto so‘z o‘yinlari kabi vositalar maqsadga muvofiq va tejamkor qo‘llanadi; ortiqcha bezak yo‘q, zarb bor. shu bois farog‘iy hajvlarida “kuldirib turib o‘ylatish” usuli kuchli: o‘quvchi avval kuladi, so‘ng esa kulgining achchiq sababini ko‘radi. tor ko’ngullik beklar tor ko’ngullik beklar, man-man demang, kenglik qiling to’qson ikki bori o’zbak yurtidir, tenglik qiling. birni qipchoqu xitoyu, birni yuz,nayman demang, qirqu yuz ming son bo’lub, bir xon oyinlik qiling. bir yaqodin bosh chiqorib, barcha bir to’ng’a kirib, bir o’ngurlik, bir tirizlik, bir yaqo, yenglik qiling. kim qo’yubdur, uhdai o’z mulkungizdin chiqmayin, ikki, uch, to’rt da’vosin etmakni, ko’tahlik qiling. mardlar maydon chekib, rangin ko’torib zaxmlar, sizga yo’q ul javhare, yuzga upo-englik qiling. shoirning eng ta’sirchan qatlamlaridan biri — ijtimoiy adolat g‘oyasining izchil himoyasi. u halollikni yuksak fazilat, ilm va ma’rifatni jamiyat taraqqiyotining yagona yo‘li deb biladi. …

4 / 25

ngini saqlagan holda, so‘zning ma’naviy mas’uliyatini ham yuksak qo‘yadi; hajvlari esa badiiylikdan voz kechmagan holda, ijtimoiy tashxisning aniq va ishonchli vositasiga aylanadi. natijada u o‘zbek she’riyatida realistik nigohni, xalq hayotiga yaqin obraz va tildan foydalanish madaniyatini mustahkamlagan shoir sifatida ko‘rinadi. turdiyman qatrayam nochiz,ammo zoti qulzum turdiyman, kelturan amvojg’a bahri talotum turdiyman. qirq,yuz,ming aqrabolar etdilar mandin nufur, ne balo,baxti qarou tolui shum turdiyman. rishtadek ming pechu tob chashmi so’zandin o’tar, bovujudi e’tibori chashmi mardum turdiyman. farog‘iy merosiga yuz tutgan o‘quvchi faqat badiiy matnni emas, balki davrning tirik hujjatini o‘qiydi. har satrda tarixiy fon, ruhiy kayfiyat va fuqarolik jasorati seziladi. shu jihatlar uni bugun ham muhim qiladi: adolat va halollik haqidagi talabi hozirgi o‘quvchi ongida ham jaranglaydi, xalqona til va ixcham badiiy uslub esa zamonaviy didga mos, ta’sirchan va yodda qoladigan darajada sodda. turdi farog‘iy shoir sifatida nafaqat go‘zallikni, balki haqiqatni ham himoya qilgan — uning adabiy merosi aynan shu haqiqatparvarlik tufayli …

5 / 25

ni shior emas, zarurat sifatida his ettiradi. turdi farog‘iy ijodi avval og‘zaki muomala va qo‘lyozma an’anasi orqali yashab keldi; shu bois dastlabki ma’lumotlar ham tarqoq, she’rlar to‘plami esa ixcham bo‘lgan. xx asrda matnshunoslik va adabiyotshunoslik rivoji bilan uning she’rlari izlab topildi, qiyosiy nusxalar ko‘rildi, ayrim asarlar nashrga tayyorlandi va ilmiy muomalaga kiritildi. keyingi bosqichda — mustaqillik davrida — shoir merosiga yangicha qarash shakllandi: tarixiy kontekst, til-uslub xususiyatlari, satiraning ijtimoiy funksiyasi, xalqona leksika va obrazlar tizimi bo‘yicha tadqiqotlar chuqurlashdi. bugungi izlanishlar ko‘proq matnlarning tanqidiy nashri, poetik tahlil, janr va aruz tizimining xususiyatlari, shuningdek, farog‘iy satirasining keyingi avlod shoirlariga (umuman, o‘zbek tanqidiy lirikasiga) ta’sir doirasini aniqlashga qaratilgan. manba kamligi — bu yo‘ldagi asosiy muammo: qo‘lyozmalarni qidirish, mavjud matnlarni tekshirish, izohli nashrlar tayyorlash, raqamlashtirish va keng ilmiy muhokamaga olib chiqish — yaqin istiqboldagi eng dolzarb vazifalar hisoblanadi. shu tariqa, farog‘iy merosining o‘rganilishi “topish—tasdiqlash—tahlil qilish—tarqatish” bosqichlari orqali tobora puxtalanib bormoqda; natijada uning ijodidagi fuqarolik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi"

termiz iqtisodiyot va servis universiteti ijtimoiy gumanitar fanlar fakulteti filologiya o'zbek tili yo'nalishi 10.24 guruh talabasi qurbonova shohsanamning o‘zbek adabiyoti tarixi fanidan " turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi " mavzusida tayyorlagan taqdimoti turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi reja: shoirning hayoti va ijodiy yo‘li turdi farog‘iyning adabiy merosi turdi farog‘iyning adabiy merosining ahamiyati va uning o‘rganilish tarixi xulosa turdi farog‘iy — xvii asr o‘zbek adabiyotida xalq ovozini dadil va aniq ifoda qilgan noyob shaxs. uning she’rlari kitob sahifalarida qolib ketgan muzey namunasidek emas, balki jamiyatning og‘riqli nuqtalariga bevosita tekkizilgan, halollik va adolatga da’vat etuvchi tirik so‘zdir. farog‘iy o‘z zamo...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (6,5 МБ). Чтобы скачать "turdi farog'iyning adabiy merosi va uning o’rganilish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turdi farog'iyning adabiy meros… PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram