o’zbekistonda antik davr tarixining o’rganilishi

PPTX 17 pages 157.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 157.4 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

slayd 1 o’zbekistonda antik davr tarixining o’rganilishi reja: yunon tarixchilarining asarlari; o‘zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar tarixshunosligi miloddan avvalgi 329-yilda makedoniyalik iskandar qoʻshinlari ogʻir sharoitlarda hindiqush togʻ tizmalaridan oʻtib, oʻrta osiyo hududlariga etib keldilar. iskandarning bu harbiy yurish-lari uning itsagiga muvofiq shohni kuzatib kelayotgan baʼzi adib-yozuvchilar va muarrixlar tomonidan yozib borilishi koʻzda tutilgan edi. makedoniyalik lashkarboshilardan aristobul, ptolemey lag va dengizchi dargʻa nearx ana shunday dastlabki tarix ezuvchilar edilar. bu adiblarning xotiralari keyinroq oʻtgan arrian, strabon va boshqa muarrixlarning asarlarida keltirilgan. ammo yozma xotiralarining koʻpchilik qismi bizgacha etib kelmagan. iskandarning sharqqa harbiy yurishlari vaqtida qanday voqealar yuz berganligi undan 300-400-yil keyin yashagan 5 tarixchining asarlarida tasvirlangan. ular oʻz asarlarida iskandar zamondoshlarining asarlari va esdaliklaridan foydalanganlar. miloddan avvalgi 329-yilda makedoniyalik iskandar qoʻshinlari ogʻir sharoitlarda hindiqush togʻ tizmalaridan oʻtib, oʻrta osiyo hududlariga etib keldilar. iskandarning bu harbiy yurish-lari uning itsagiga muvofiq shohni kuzatib kelayotgan baʼzi adib-yozuvchilar va muarrixlar tomonidan yozib borilishi koʻzda tutilgan …

2 / 17

eʼtibor beruvchi, turli-tuman latifalarni va badiiy toʻqimalar bilan asarini bezovchi faylasuf-ritorikdir, degan fikr hukm suradi. tarixchi asarini bunday yuzaki baholash haqiqatga toʻgʻri kelmaydi, mamlakatimiz tarixshunosligi ruhiga ham ziddir. kurtsiy rufning juda koʻp maʼlumotlari boshqa tarixiy manbalar bilan taqqoslanganida yuqoridagi fikrlarning toʻgʻri ekanligining guvohi boʻlamiz. ammo kurtsiy ruf asarlariga nisbatan jangchi adib arrian risolasida oʻrta osiyo voqealari bayoni ancha ishonchli hisoblanadi. arrian oʻzi osiyodagi janglarda qatnashgan. uning asari aslida harbiy sanʼatga bagishlansada, u iskandar zamondoshlari aristobul va ptolemey lag esdaliklaridan foydalangan. baʼzi oʻrinlarda ulardan koʻchirmalar keltirilgan. makedoniyalik iskandar va uning davriga bagʻishlangan juda koʻp adabiyotlar boʻlishiga qaramay, bu fotihning oʻrta osiyoga harbiy yurishlari haqida juda kam mualliflar yozganlar. shunday qilib, miloddan avvalgi 331-yilda gretsiya-makedoniya qoʻshinlari soʻgʻdiyona hududlariga bostirib kirdilar. ular bu erda mahalliy aholining juda qattiq qarshiligiga uchradilar. milliy qahramon spitamen rahbarligidagi xalq qoʻzgʻoloni tarixdan maʼlum. iskandarga qarshi oʻrta osiyolik xalqlarning urushlari uzoq davom etdi. tarixiy manbalardan soʻgʻdiyona poytaxti marokanda (samarkand) …

3 / 17

vuziga qarshi uzluksiz kurash olib bordilar. ana shu kurashlarborayotgan bir paytda mil.avv. iii asr boshlarida yarim o‘troq qang‘ davlativujudga keladi. ushbu davlat sirdaryoning o‘rta oqimida yashovchi tub yerliaholini, bir qancha yarim ko‘chmanchi qabilalami va o‘lkalami birlashtiradi. mazkur davlat mil.avv. ii—i asrlarda markaziy osiyoda yirik va kuchli davlatgaaylanadi. bu davrga kelib qang‘ siyosiy birlashmasi sug'diyona va xorazmgao‘z hukmronligini o‘tkazadi. toshkent vohasi vajanubiy qozog‘iston choilarida yashagan xalq hamdadavlat xitoy solnomalarida qang‘uy (kangyuy) deb atalgan. solnomalardagiqang'lar haqidagi dastlabki ma’lumot xitoy tarixining otasi sima syan (mil.avv.145-86-yillar) ning xotiralarida uchraydi. sima syan o‘z asarida qang‘larningjoylashuvi, harbiy kuchi, urf-odati, ularga qarashli yashovchi xalqlar haqidaqisqacha ma’lumot beradi. qang‘uylar haqida batafsil ma’lumotlar to‘ng‘ichxan sulolasining tarixi (mil.avv. 206 - milodiy 25-yillar)ni o‘zida aks ettirgan“tsyan xan shu” (96-bobi) xitoy tarixchisi ban-gu tomonidan yozilgan. ushbutarixiy asarda qanglarning joylashgan hududlari va harbiy kuchlaridan tashqariularning soni, markaziy shaharlari, chorva mollari, ularga bo'ysunadiganviloyatlar hamda qo‘shni xalqlar va davlatlar bilan bo‘lgan munosabatlar haqidama’lumotlar berilgan. g‘arbiy …

4 / 17

ning tadqiqotlarida qang‘davlati, uning aholisi, qo‘shni davlatlar bilan aloqasi, iqtisodiy va madaniyhayoti batafsil yoritilgan. sirdaryoning o‘rta oqimida yashovchixalqlar haqida ma’lumot beruvchi eng qadimgi manba “avesto” hisoblanadi.uning ilk qismlari (yasht va gotlar)da “tur” yoki “danay turlari” deb ataluvchietnonimlar eslatiladi. v. v. bartold turlarni markaziy osiyoda yashovchieron tilida so'zlovchi xalqlar, deb izoh beradi. v. i. abaev “avestoda tilgaolingan turlarni markaziy osiyo saklari bilan, danay turlarini esa sirdaryobo‘ylarida yashovchi saklar bilan tenglashtiradi. “avesto’’da qanqa, qang‘ayoki qang‘dez toponimlari ham qayd etiladi. qadimgi eron tilida yozilganmanbalarda “sak” va “skif” etnik nomlari uchraydi. sirdaryoning o'rta oqimi vauning shimolidagi hududlarda yashovchi saklar antik davrning tarixchi vageograflariga ham ma’lum bo‘lgan. gerodotning “tarix” asari. galikaniaslik gerodot — mil. avv.v asrda yashagan yunon tarixchisi bo‘iib, garchi o‘zi bayon qilayotgan voqealarustida chuqur mulohaza yuritmasa ham, ularni to‘g‘ri ifodalashi, o‘zga xalqlarva mamlakatlar tarixiga hurmat nuqtai nazaridan qarashi bilan ba’zitarixchilardan ajralib turadi. gerodotning asarida markaziy osiyoning qadimiyxalqlari bo‘lmish agrippiylar, issedonlar, massagetlar, skiflar, daylar …

5 / 17

i asrgacha bo‘lgan davr sifatidako‘rsatiladi. ushbu davming boshlarida o‘rta osiyodagi eng qadimgi davlatlar -xorazm va baqtriya vujudga kelgan. avesto”dama’lumot berilgan. mazkur ma’lumotlar arxeologik tadqiqotlar natijasidatasdiqiandi. arxeologlar afrosiyob (samarqand), yerqo‘rg‘on va uzunqir(qashqadaryo), ko‘zaliqir (xorazm) va qiziltepa (surxondaryo) kabi qadimiyshaharlami topib o‘rgandilar. mil. avv. i-ming yillikning ikkinchi yarmida o‘rta osiyo hududidaxorazm, qang‘ va dovon kabi davlatlar vujudga keladi. sirdaryoning o‘rtaoqimlarida yashovchi sak qabilalari makedoniyalik aleksandr qo‘shiniari vasalavkiylar tajovuziga qarshi uzluksiz kurash olib bordilar. ana shu kurashlarborayotgan bir paytda mil.avv. iii asr boshlarida yarim o‘troq qang‘ davlativujudga keladi. ushbu davlat sirdaryoning o‘rta oqimida yashovchi tub yerliaholini, bir qancha yarim ko‘chmanchi qabilalami va o‘lkalami birlashtiradi. mazkur davlat mil.avv. ii—i asrlarda markaziy osiyoda yirik va kuchli davlatgaaylanadi. bu davrga kelib qang‘ siyosiy birlashmasi sug'diyona va xorazmgao‘z hukmronligini o‘tkazadi. ushbu davlatning asosiy markazi sirdaryoning o‘rta oqimida yashovchixalqlar haqida ma’lumot beruvchi eng qadimgi manba “avesto” hisoblanadi.uning ilk qismlari (yasht va gotlar)da “tur” yoki “danay turlari” deb ataluvchietnonimlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonda antik davr tarixining o’rganilishi"

slayd 1 o’zbekistonda antik davr tarixining o’rganilishi reja: yunon tarixchilarining asarlari; o‘zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar tarixshunosligi miloddan avvalgi 329-yilda makedoniyalik iskandar qoʻshinlari ogʻir sharoitlarda hindiqush togʻ tizmalaridan oʻtib, oʻrta osiyo hududlariga etib keldilar. iskandarning bu harbiy yurish-lari uning itsagiga muvofiq shohni kuzatib kelayotgan baʼzi adib-yozuvchilar va muarrixlar tomonidan yozib borilishi koʻzda tutilgan edi. makedoniyalik lashkarboshilardan aristobul, ptolemey lag va dengizchi dargʻa nearx ana shunday dastlabki tarix ezuvchilar edilar. bu adiblarning xotiralari keyinroq oʻtgan arrian, strabon va boshqa muarrixlarning asarlarida keltirilgan. ammo yozma xotiralarining koʻpchilik qismi bizgacha etib kelmagan. iskandarning sharqqa...

This file contains 17 pages in PPTX format (157.4 KB). To download "o’zbekistonda antik davr tarixining o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonda antik davr tarixi… PPTX 17 pages Free download Telegram