abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari

PPTX 10 стр. 53,8 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 53,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unvesiteti kechki 201-guruh talabasi mo’minov sobirning umimiy pedagogikadan tayorlagan mustaliq ishi abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari reja abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari eng qadimgi davrlarda yo’lga qo’yilgan talim-tarbiya avesto- eng qadimgi yozma yodigorlik abu rayhon beruniyning pedagogik qarashlari. o‘rta asr sharqining jahonga mashhur yana bir qomusiy olimlaridan biri abu rayxon beruniy bo‘lib, uning olim sifatida shakllanishida o‘sha davrning allomalari al-xorazimiy, al-forobiylarning ta‘siri katta bo‘ldi. abu ali ibn sino, firdavsiy va daqiqiylar u bilan bir davrda ijod qildilar. uning qalamiga mansub bo‘lgan asarlar soni 150 dan ortiq bo‘lib, deyarli barcha fan sohalariga bag‘ishlab yozilgan. olimiing "o‘tmish yodgorliklari", "geodeziya", "yulduzlar haqida ilm", ―hindiston", ―qonuni mas‘udiy", "menerologiya", "farmakognoziya" kabi asarlari o‘zbek va rus tillariga tarjima qilingan. u ijtimoiy soxaga bag‘ishlab maxsus asarlar yozmagan, biroq uning barcha asarlarida ta‘lim-tarbiya, odob va axloq, masalalariga doir butun bir pedagogik qarashlar sistemasiga duch kelamiz. beruniyning o‘zi tibbiyot tadqiqotchisi sifatida mashxur bo‘lishiga qaramay, …

2 / 10

qliy umumlashtirishdan nazariya hosil qilish kabi ilmiy operatsiyalarni, usul va metodlarni ko‘rsatib o‘tadi. beruniy milodning 1000 yilida "o‘tmish xalqlardan qolgan yodgorliklar" asarini yozadi va unda qadimiy sharq xalqlari, arablar, suriyaliklar, yahudiylar, eroniylar, sug‘dlar, xorazmliklar va boshqa xalqlarning urf odatlarini ilmiy asosda tekshirib, bu bilan sharq xalqlari etnografiyasiga asos soladi. bu asar sharq xalqlari etnografiyasi tarixiga doir qimmatli ma‘lumotlar asosida yozilgan. uning mazkur asari a.rasulov tomonidan o‘zbek tiliga tarjima qilingan bo‘lib, qisqacha mazmuni prof.a.qayumovning abu rayxon beruniy va ibn sinoga bag‘ishlangan kitobida keltirilgan. asarda kecha va kunduzning almashinishi, quyosh va yer harakati, yil va oy haqida, eroniylar, sug‘diylar, xorazmiylarning qarashlari to‘grisida shaxsiy ma‘lumotlar bayon qilingan. sharq mamlakatlari, rimliklar, yahudiylar, arablar yil hisobi haqida xabar berilgan. unda inson yashay boshlagan payt hisobiga doir jadval mavjud, unda turli xalqlar orasidagi inson paydo bo‘lishiga doir tasavvurlar qaqida ham ma‘lumotlar mavjud. masalan eronliklar tarixining boshlanishini qayumarsdan aleksandr makadonskiyning doro ustidan g‘alaba qozonganigacha, bu davrdan sosoniylar …

3 / 10

madaniy taraqqiyotda erishilgan yutuqlari o'z ichiga olgan davrgacha bo'lgan tariximiz ota- bobolarimizning boy qadimiy madaniyatga ega bo'lganligidan dalolat beradi;' ( eramizdan avvalgi birinchi ming yillikda baqtriya, xorazm, so'g'diyona, marg'iyona, parfiya hamda parkana kabi davlatlarda turli qabila va elatlar yashaganlar. ular soqlar, masog'utlar, so'g'dlar, xorazmiylar, boxtarlar, chochliklar, parkanaliklar kabi qabila va urug'lardan iborat bo'lib, hozirgi markaziy osiyo hududida yashovchi xalqlarning ajdodlari hisoblanadilar. turkiy va forsiyzabon xalqlarning hayot kechirish san’ati, donolik majmuasi sifatida yuzaga kelib, borliqqa amaliy munosabatda bo'lishning namunasi tarzida e’tirof etilgan ma’naviy madaniyat yodgorliklari qadimgi grek tarixchisi gerodotning «tarix», strabonning "geografiya" hamda mahmud koshg'ariyning «devonu lug'atit-turk» kabi asarlari, urxun-enasoy bitiklari kabi adabiy-tarixiy manbalarda saqlangan. ushbu yodgorliklar mohiyatini o'rganish insonning shakllanishida moddiy va ma’naviy madaniyat qay darajada katta o'rin tutganidan dalolat beradi. eramizdan oldin, taxminan 484(480)— 431(425) -yillari yashagan yunon tarixchisi herodotning «tarix» kitobida qadimgi forslar, soqlar, masog'utlarning ta’lim-tarbiya tarziga oid muhim ma’lumotlar berilgan. plutarxning qayd etishicha, aleksandr maqduniy yerli xalqlarga …

4 / 10

roq, suv, havo hamda quyosh muqaddasdir. odamlar ularni e’zozlash, quyoshga sajda qilishga da’vat etiladi. zardusht ta’limotida shaxsiy va turmush gigienasiga qat’iy amal qilish kishilar o'rtasida turh xil kasalliklar kelib chiqishining oldini oluvchi tadbir ekanhgi alohida uqtiriladi. ularda madrasalar, maktablar va qoriqxonalar mavjud edi. madrasalar musulmon oliy o'quv yurtlari hisoblangan. maktablar masjidlar qoshida va xususiy uylarda tashkil etilgan. xonlar o'rtasida xonzoda va zodagonlarning bolalarini o'qitish uchun maxsus maktab bor edi. masalan, «ansob as-solatin va tavorixi al-havoqin» nom-li asarda yozilishcha, «musulmonqul mingboshining buyrug'i bilan yosh xudoyorxon va qipchoqlar bolalarini o'qitish uchun o'rdada maktab qurilib, unga maktabdor etib mullo so-diq tayinlangan» lekin bu maktab hozir qo'qonda mavjud bo'lgan xudoyorxon o'rdasida emas, balki 1845-yilda bo'lgan xon o'rdasida joy-lashgan edi. keyinchalik bu o'rda buzilib ketgan. odatda, maktablarda asosan o'qish va yozish, arifmetika va adabiyot o'qitilar edi. qorixonalarda esa asosan ko'zi ojizlar o'qib, qur'on, doston va she'r-u g'azallar yodlar edilar. maktablar qizlar uchun alohida, o'g'il bolalar …

5 / 10

tomonidan xayriya qilingan vaqflardan tushadigan daromad hisobiga ishlar edi. ularning odatida masjidlar birinchi o'rinda turardi, chunki deyarli barcha masjidlarda maktablar ochilgan. /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari"

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unvesiteti kechki 201-guruh talabasi mo’minov sobirning umimiy pedagogikadan tayorlagan mustaliq ishi abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari reja abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari eng qadimgi davrlarda yo’lga qo’yilgan talim-tarbiya avesto- eng qadimgi yozma yodigorlik abu rayhon beruniyning pedagogik qarashlari. o‘rta asr sharqining jahonga mashhur yana bir qomusiy olimlaridan biri abu rayxon beruniy bo‘lib, uning olim sifatida shakllanishida o‘sha davrning allomalari al-xorazimiy, al-forobiylarning ta‘siri katta bo‘ldi. abu ali ibn sino, firdavsiy va daqiqiylar u bilan bir davrda ijod qildilar. uning qalamiga mansub bo‘lgan asarlar soni 150 dan ortiq bo‘lib, deyarli barcha fan sohalariga bag‘ishlab yozilgan. olimiing "o‘tmish yod...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (53,8 КБ). Чтобы скачать "abu rayhon beruniyning pedagagik qarashlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abu rayhon beruniyning pedagagi… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram