dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro

DOCX 13 pages 32.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li reja: 1. dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li 2.dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li 2. din sohasidagi davlat siyosati insoniyat tarixidan yaxshi bilamizki, dunyoning hech bir mintaqasi xalqi ma’lum bir din va e’tiqodlar tizimisiz o‘z shaxsiy va ijtimoiy hayotini tasavvur qila olmagan. tarixiy davrning barcha bosqichlarida jamiyatning asosiy bo‘g‘inlari o‘z faoliyatlarini yuritish uchun u yoki bu diniy e’tiqod tamoyillariga tayanganlar. mazkur holat barcha xalq va millatlarga xosdir. ijtimoiy hayot shakl va mazmunining o‘zgarishi jamiyat a’zolarining dinga bo‘lgan munosabatlarining ham tobora o‘zgarib borishiga o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. din va uning arkonlari, avvalambor, ijtimoiy ko‘makka muhtoj kishilarni himoya qilishga xizmat qilgan. shuning uchun ham jamiyatning zodagonlar tabaqasi uni darhol qabul qilmaganliklarini tarixdan bilamiz. keyinchalik esa ba’zi hukmron doiralar dindan o‘z ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy mavqelarini mustahkamlash maqsadlarida foydalanishga intildilar. bunda g‘ayriinsoniy xatti-harakatlarni amalga oshirishdan ham toymadilar. jumladan, g‘arbda ulkan ilmiy kashfyotlarni amal ga oshirayotgan olimlar cherkov hukmronligiga xatar tug‘dirishi mumkin, degan …

2 / 13

islomda katta ajr-savobga erishiladi» degan fatvoni bergandek epizodlar mavjud. tarixiy haqiqatga ko‘ra xo‘ja ahror valiy mirzo ulug‘bek qatl qilinganda umuman samarqandda bo‘lmagan. aksincha, u kishi temuriyzodalar o‘rtasidagi toj-taxt uchun kechayotgan urushlarning oldini olishga astoydil harakat qilgan. xx asrda sobiq ittifoq hududida boshqa dinlar qatori islom diniga oid bilimlarning ham tanazzulga uchrashi jaholatning kuchayishiga sabab bo‘ldi. ateizm g‘oyasi ustuvorlik qilishga harakat qildi. natijada, islom dini ta’limotiga yot bo‘lgan unsurlar ijtimoiy hayotga kirib kela boshladi. lekin, islom dini ta’limotida ustoz-shogird an’anasi shakllangan bo‘lib, diniy bilimlar ustoz dan-shogirdlarga o‘tib kelgan. shu yo‘l bilan diniy qadriyatlar bugungi kunga qadar saqlanib qoldi. yuqoridagi tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, din va jamiyat o‘zaro chambarchas bog‘liqdir. dinni to‘g‘ri talqin qilish tinchlikni saqlash, bag‘rikenglik muhitini shakllantirish, ilm-fanning taraqqiy etishiga xizmat qiladi. undan g‘arazli maqsadlarda foydalanish esa ijtimoiy hayotning izdan chiqishiga, jamiyatda notinchlik yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. har qanday dinga e’tiqodning asoslari, qonun-qoidalari, ibodat va marosimlari uning muqaddas manbalarida aks etadi. …

3 / 13

oy uydagi altar (mehrob) vazifasini bajaradi. oila a’zolari bu joyga kelib, ibodatlarini amalga oshiradilar. altar juda toza saqlangan. muqaddas manbalarda diniy ko‘rsatmalar bilan birga, odob-axloq, insonparvarlik, halollik, atrof-muhitni asrashga doir ko‘rsatmalar ham o‘rin olgan. shuni unutmaslik lozimki, hech qaysi dinning muqaddas manbasi begunoh insonlar, jonivorlarning qonini to‘kish, o‘g‘rilik, vayronagarchilikka buyurmaydi. buddaviylik matnlarida tinchlikparvarlik eng yuksak fazilat hisoblanib, g‘azab va qahri qattiqlik eng katta gunohlar sifatida e’tirof etiladi. jumladan, tripitakaning «dxammapada» kitobida shunday deyiladi: «illoki, bu dunyoda hech qachon nafrat nafrat bilan yengilmaydi, balki nafratning yo‘qligi bilan u ham barham topadi». mustaqillik ijtimoiy hayotning barcha sohalarida, jumladan, ma’naviy hayotdagi yangilanish jarayoni va tub o‘zgarishlar davrini boshlab berdi. dinga bo‘lgan munosabat ijobiy tomonga o‘zgardi: sobiq sovet tizimining dinga ateistik hujumkorlik siyosatiga barham berildi, vijdon erkinligi qonun orqali kafolatlandi. din kishilarni hamisha yaxshilikka, ezgu ishlarga chorlab kelgan. jumladan, otabobolarimizning muqaddas e’tiqodi bo‘lgan islom dini ham yuksak insoniy fazilatlarning shakllanishiga xizmat qilgan. u tufayli …

4 / 13

hkamlashga xizmat qiladi. din va dunyoviy davlat orasidagi munosabat haqida gap ketar ekan, uning asosida eng avvalo dinning davlatdan ajratilishi tamoyili yotishini ta’kidlash zarur. bu haqda konstitutsiyamizning 61-moddasida shunday deyiladi: “diniy tashkilotlar va birlashmalar davlatdan ajratilgan hamda qonun oldida tengdirlar. davlat diniy birlashmalarning faoliyatiga aralashmaydi”. diniy tashkilotlar davlatdan ajratilgan bo‘lsa-da, bu dinning jamiyatdan ajratilganini anglatmasligini ta’kidlash zarur. zero, biror dinga e’tiqod qiluvchi fuqarolar ham jamiyatning tarkibiy qismi va shu sababli din fuqarolik jamiyatida o‘z mavqeiga ega bo‘ladi. davlatning dinga bo‘lgan munosabatini ifodalovchi yana bir tamoyil shundan iboratki, davlat dinni xalq ma’naviyatining uzviy qismi sifatida tan oladi. shundan kelib chiqib, uning rivoji uchun tegishli shart-sharoit yaratishga harakat qiladi din sohasidagi davlat siyosati dunyoviy davlatning dinga bo‘lgan munosabatida dindorlarning huquqiy maqomi va davlat tomonidan o‘tkazilayotgan tadbirlarda diniy konfessiyalar haqidagi qonunlarning hayotga tatbiq etilishidek ikki muhim jihat ham bor. o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasida bu masalalar o‘z echimini topgan va u dunyodagi rivojlangan mamlakatlardagi huquqiy-me’yoriy …

5 / 13

diniy qarashlarga amal qiluvchi fuqarolarning ham, ularga amal qilmaydigan fuqarolarning ham huquqlarini teng kafolatlash hamda ularni ta’qib qilishga yo‘l qo‘ymaslik; - ma’naviy tiklanish, umuminsoniy axloqiy qadriyatlarni qaror toptirish ishida turli diniy uyushmalarning imkoniyatlaridan foydalanish uchun ular bilan muloqot qilish yo‘llarini izlash zarurati; - dindan buzg‘unchilik maqsadlarida foydalanishga yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini e’tirof etish5. davlatning dinga munosabatidagi asosiy xususiyati – bu dinning siyosatga aralashmasligi. zero, har qanday din, birinchi o‘rinda ma’naviy-axloqiy jihatni o‘z ichiga oladi. ech qaysi din o‘zida xalqning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va madaniy jihatlarining barchasini qamrab olishga da’vogarlik qilmaydi. aks holda u din bo‘lmay qoladi. xuddi shu asosda o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 57-moddasida diniy-siyosiy partiyalar tuzish taqiqlangan6. o‘zbekiston davlatining dunyoviylik, diniy bag‘rikenglik, barcha dinlarga bir xilda munosabat, jamiyat taraqqiyotida din bilan hamkorlik qilish xususiyatlari ushbu tamoyil asosida amalga oshiriladi. chunki, konstitutsiyaviy dunyoviy-ma’rifiy davlatda vijdon erkinligi qonuni diniy e’tiqodi va dunyoqarashidan qat’i nazar, siyosiy xohishlarini bildirishda barcha fuqarolarning teng ishtiroki tamoyiliga rioya qiladi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro"

dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li reja: 1. dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li 2.dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro'li 2. din sohasidagi davlat siyosati insoniyat tarixidan yaxshi bilamizki, dunyoning hech bir mintaqasi xalqi ma’lum bir din va e’tiqodlar tizimisiz o‘z shaxsiy va ijtimoiy hayotini tasavvur qila olmagan. tarixiy davrning barcha bosqichlarida jamiyatning asosiy bo‘g‘inlari o‘z faoliyatlarini yuritish uchun u yoki bu diniy e’tiqod tamoyillariga tayanganlar. mazkur holat barcha xalq va millatlarga xosdir. ijtimoiy hayot shakl va mazmunining o‘zgarishi jamiyat a’zolarining dinga bo‘lgan munosabatlarining ham tobora o‘zgarib borishiga o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. din va uning arkonlari, avvalambor, ijtimoiy ko‘makka muhtoj kishilarni himoya qilishga xizm...

This file contains 13 pages in DOCX format (32.9 KB). To download "dunyo xalqlarining madaniyatida dinning ro", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo xalqlarining madaniyatida… DOCX 13 pages Free download Telegram