dinshunoslik faniga kirish

DOCX 212 pages 422.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 212
1-mavzu. dinshunoslik faniga kirish. reja: 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog‘liqligi. 2. din va dinshunoslik atamalarining ta'rifi. 3. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi va tarixiy taraqqiyoti. 4. dinning jamiyatdagi funksiyalari. 5. dinlarni tasniflash. tayanch tushunchalar: din, e'tiqod, yo‘l, mazhab, religiya, «religio», «relegere», transsendent, immanent, kult, dinshunoslik, «al-firaq», «ar-radd», «ad-diyonot», «al-milal», din fenomenologiyasi, din sotsiologiyasi, din psixologiyasi va din falsafasi. mavzu o‘quv maqsadi: talabalarda dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funksiyalari, dinlarning tasnifi haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllantirish. 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog‘liqligi. dunyo xaritasida mavjud mamlakat borki, unda yashovchi xalqlarning o‘z dini, urf-odatlari va an'analari mavjud. ana shu qadriyatlar xalqlarning yurish-turishi, kundalik faoliyati va umuman hayot tarzini belgilashda asosiy omil bo‘lib hisoblanadi. dunyo xalqlari tarixini o‘rganishda ularning diniy qarashlari, e'tiqod va diniy amaliyotlarini e'tibordan chetda qoldirish mumkin emas. «dinshunoslik» fani ana shu muhim omilni …
2 / 212
lan birga shu kunga qadar chet ellarda amalga oshirilgan izlanish va tadqiqotlarning natijalaridan unumli foydalanish zarurati paydo bo‘ldi. «dinshunoslik» fani dinni tanqid qilish yoki ko‘r-ko‘rona maqtash maqsadida emas, balki dinni tarixiylik, xolislik asosida turli xalqlar hayotida tutgan o‘rnini ilmiy jihatdan, ma'naviy hayotning bir bo‘lagi sifatida yondoshib o‘rganadi. «dinshunoslik» fanining vazifasi - talabalarga hozirgi davrdagi dinlarning ma'lum xalq hayotida tutgan o‘rni haqida umumiy nazariy tushunchalar berish, ularning davlat va din munosabatlari, dinlararo bag‘rikenglik g‘oyasi va madaniyati to‘g‘risidagi tasavvurlarini boyitish, shu bilan birga: · dinning jamiyatga ijtimoiy, ma'naviy, ruhiy ta'siri haqida bilimlar berish; · ibtidoiy diniy tasavvurlar, milliy va jahon dinlari ta'limotlari haqida ma'lumot berish; · dinning mohiyati va uning kishilik jamiyati taraqqiyotidagi turli tarixiy bosqichlarda tutgan mavqyei haqida tushuncha berish; · jamiyatni ma'naviy jihatdan kamol toptirishda diniy qadriyatlarning ahamiyatini yoritish; · dunyoviy davlat va dinning o‘zaro munosabatlarini yoritib berish; · diniy aqidaparastlik, ekstremizm va fanatizm kabi salbiy illatlar mohiyatini yoritish va …
3 / 212
menologiya ko‘zga ko‘rinuvchi narsaning sistematik shaklda tadqiq qilinishidir. dinning ko‘zga ko‘rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini o‘rganuvchi ilm sohasiga «din fenomenologiyasi» deyiladi. din fenomenologiyasi, tarixiy shakllanishlarni e'tiborga olmagan holda diniy fakt va voqyelikning bizga namoyon bo‘lgan jihatlarini asosiy o‘ringa ko‘taradi. turli dinlarning ibodat va marosimlarini, muqaddas joy, zamon, narsa va shaxsiyatlarini tadqiq qilib, mushtarak jihatlarini topishga harakat qiladi. din fenomenologiyasi diniy tuyg‘u va bu tuyg‘uning ko‘rinishlari deyarli butun dunyoda bir-biriga o‘xshashiga ishora qiladi; barcha dinlarning asli va g‘oyasining bir ekanligini isbotlashga harakat qiladi. shuning bilan birga diniy ramz (belgi) larda yashirgan ma'nolarni ochish va majoziy so‘zlarning muqaddas mazmunini yoritish kabi ishlar ham uning vazifalariga kiradi. din fenomenologiyasi, materiallarini dinlar tarixidan oladi. lekin u bu materiallarga tarixiylikdan ham ko‘ra ko‘proq sistematik jihatdan yondashadi. shunday qilib diniy asoslar, diniy fenomen va shakllanishlarni muqoyasa qiladi. din fenomenologiyasi boshqa din ilmlarini bilan ba'zi nuqtalarda birlashishiga qaramasdan, mustaqil bir ilm sohasi sifatida, ba'zan farqlangan jihatlari ham …
4 / 212
ini o‘rganadi. din sotsiologiyasi, bir tomondan jamiyat, bir tomondan diniy ilmlarga tayanadi; bu ikki asos ustida yakdillikni keltirib chiqarishga harakat qiladi. din psixologiyasi. bu ilm sohasi, zamonaviy psixologiya bilan birgalikda shakllangan va uning bir tarmog‘i holiga aylangan. din psixologiyasi, avvalo insonga oid bo‘lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi. ya'ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu tajribaning turli ko‘rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. natijada u dinning inson ruhidagi asosiy xususiyatlari xatti-harakatlarga bo‘lgan ta'siri to‘g‘risida atroflicha to‘xtaladi. ruh-jasad aloqasi bilan atrof-madaniyat ta'sirlarining barchasini ichida o‘rganuvchi diniy e'tiqod, shaxslarning ichki olamidagi turli rivojlanishlarni ko‘rsatib beradi. shu sababli din psixologiyasi diniy tajribadan boshlagan holda inson turlarini atroflicha o‘rganib, xos tipologiyalarni kashf qiladi; buyuk diniy shaxsiyatlarning ichki hayotlari bilan qiziqqan holda ularning ruhiy holatlari bilan shug‘ullanadi. kishining diniy his, tushuncha va yashash tarzi din psixologiyasining asosiy mavzusidir. u shaxsda din tuyg‘usi va hissining qanday qilib kelib chiqqanligi va shakllanishini, …
5 / 212
bir asos topishga harakat qiladi. shu tufayli ham din falsafasi sohasida faoliyat ko‘rsatuvchilarning maqsadi dinning haq yoki botil ekanligi masalasi bilan mashg‘ul bo‘lish emas, diniy hukmlarning mantig‘i va mohiyatini ochib berishdir. bu maqsad bilan ular, eng avvalo xudoning mavjudligi bilan bog‘liq dalillarning tanqid yoki tahlilini qiladi, bu dalillarning qanchalik asosli yoki asossiz ekanligi masalasini ko‘rib chiqadi. din falsafasini boshqa din ilmlaridan ajratib turuvchi jihat bu, undagi hukm berish, xulosa yasash xususiyatidir. boshqa din ilmlari, baho berish, munosabat bildirish metodiga suyangan holda diniy masalalarni hal qilishsa; din falsafasi, ular yasagan xulosa va erishgan natijalardan keng miqyosda foydalanadi va bu natijalar sababli bir qancha hukmlarni chiqaradi. hatto din falsafasi, dinni maqsad qilib olgan ilm turlari qo‘lga kiritgan natijalar va bu natijalarga erishish uchun ular qo‘llagan metodlar haqida ham hukm chiqarishi mumkin. din falsafasi, dinning mohiyati, insonning diniy haqiqatlar bilan bo‘lgan bog‘liqligini o‘rganadi. bu ilm turining e'tiborida bo‘lgan mavzularning boshida xudoning borligi, sifatlari, …

Want to read more?

Download all 212 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik faniga kirish"

1-mavzu. dinshunoslik faniga kirish. reja: 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog‘liqligi. 2. din va dinshunoslik atamalarining ta'rifi. 3. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi va tarixiy taraqqiyoti. 4. dinning jamiyatdagi funksiyalari. 5. dinlarni tasniflash. tayanch tushunchalar: din, e'tiqod, yo‘l, mazhab, religiya, «religio», «relegere», transsendent, immanent, kult, dinshunoslik, «al-firaq», «ar-radd», «ad-diyonot», «al-milal», din fenomenologiyasi, din sotsiologiyasi, din psixologiyasi va din falsafasi. mavzu o‘quv maqsadi: talabalarda dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funksiyalari, dinlarning tasnifi haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllantirish. 1. dinshunoslik fan...

This file contains 212 pages in DOCX format (422.4 KB). To download "dinshunoslik faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik faniga kirish DOCX 212 pages Free download Telegram