muskul va muskulning qisqarish biokimyosi

PPTX 15 стр. 713,3 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 713,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

muskul va muskulning qisqarish biokimyosi muskul va muskulning qisqarish biokimyosi mavzu rejasi: 1. muskullarning tuzilishi. 2. muskul tolasining strukturasi va funksiyalari. 3. muskullarning kimyoviy tarkibi. 4. miofibrillarning oqsillarini struktura tuzilishi va hususiyatlari. 5. muskul qisqarishining mexanizmi. muskullarning tuzilishi. skelet mushaklari organ sifatida qaralishi mumkin, chunki u bir qator to‘qimalardan, masalan nerv to‘qimasi, birlashtiruvchi to‘qima va boshq., va hujayraning o‘zidan iborat bo‘ladi. bu jihatdan skelet mushaklari odam tanasidagi eng katta organ bo‘lib, umumiy vaznning 40-50% ini tashkil qiladi. tanamizda 600 dan ortiq mushaklar mavjud bo‘lib, barchasi umumiy funksiyalarni bajaradi: tana harakatini ta'minlaydi,qomatni ushlaydi,tana bo‘ylab moddalarni saqlaydi va tashiydi,issiqlik ishlab chiqaradi skelet mushaklarning bunday nomlanishiga sabab ular birlamchi navbatda skelet suyaklarini harakatlantiradi, va mushaklar to‘qimalari pay deb nomlanuvchi birlashtiruvchi to‘qima orqali suyakka bog‘langan. har bir maxsus mushakning uchi suyakka bog‘langan bo‘lib, u mushaklar qisqarishida qo‘zg‘almas (koordinata boshi deb nomlanadi) yoki qo‘zg‘aluvchan (kirish nuqtasi deb nomlanadi) bo‘ladi. misol uchun, mushaklari kurak va nur …

2 / 15

zmlari bilan o‘zaro farqlanadi. muskul tolalari oq tez qisqaradigan (ft) qizil sekin qisqaradigan (st) oraliq (fr) masalan, ft tolalarda asosan anaerob oksidlanish jarayoni fermentlari (glikoliz jarayoni fermentlari, sarkoplazma kreatinkinazasi) ko‘p bo‘ladi, st tolalarda esa – asosan aerob oksidlanish jarayoni fermentlari (uchkarbon kislotalar sikli, oksidlanishli fosforlanish, yog‘ kislotalarining βoksidlanish jarayonlari fermentlari), mioglobin oqsilining miqdori va mitoxondriyalarning soni ko‘p bo‘ladi. mana shu oqsil st tolalarga qizil rang beradi. boshqa tomondan olganda, bu har ikkala tur – ft va st tolalarini har xil motoneyronlar innervatsiya qilganligi sababli ular turli vaqtda ishga kirishadi va tolalarning qisqarish tezligi har xil bo`ladi. har bir muskul bir necha ming muskul tolalaridan tashkil topgan bo‘lib, ularni biriktiruvchi qatlamlar va qobiqlar birlashtirib turadi. muskul ko`p komponentli kompleks hisoblanadi. muskulning tuzulishi haqida elementar tushuncha bo`lishi uchun, uning tarkibiga kiradigan strukturalarni va uni barcha tashkil etish darajalarini o`rganish maqsadga muvofiq bo`ladi. mushak tolalari. skelet mushaklari hujayralari odatda mushak tolalariga kiritiladi, va …

3 / 15

qiladi, bitta mushakdagi tolalar soni yuzdan milliongacha o‘zgarishi mumkin. mushak hujayralari taxminan 75% suvdan, 20% oqsildan va 5% vitaminlar, minerallar, turli ionlar, aminokislotalar, uglevodlar va yog‘lar kabi moddalardan iborat bo‘ladi. mushak tolasining juda kichik o‘lchami sababli bizlar skelet mushagi ultrastruktura darajasi haqida bilish uchun mushak hujayrasini mikroskop ostida ko‘rishimiz lozim sarkolemma.skelet mushakning plazma membranasi ko‘pchilik orasida odatda sakrolemma deb nomlanadi. ammo sakrolemma o‘zi asosan plazma membranasi (lipid ikkitalik qatlami) va bazaviy membranadan iborat. sakrolemma yuzasidan har bir tola ichiga perpendikulyar yo‘nalgan minglab membrana kanalchalari ko‘ndalang kanallar (t-kanallar) deb nomlanadi.bu kanalchalar mushaklar qisqarishi jarayoni uchun juda muhimdir, chunki tola membranasi bo‘ylab yo‘nalgan harakat tola ichiga borib, qisqarish apparatini faollashtiradi (2.2-qismga qarang). sakrolemma va bazaviy membrana orasida joylashgan mononuklear ajralmagan hujayralar yo‘ldosh hujayralar sifatida ma'lum. bu hujayralar skelet mushaklar uchun juda muhim, chunki ular mushaklar shikastlanishida mushaklarning o‘sishi, yoki kuchli mashqlar davomida kattalashishi mumkin. mitoxondriya guruhi ham sakrolemma ostida joylashgan, va shu …

4 / 15

chiqarishga zaruriyati tug‘ilgunga qadar kislorod miqdorini saqlaydi.va sarkoplazmaning eng yirik komponenti miofibrilla hisoblanadi. miofibrilla. miofibrilla chiviqsimon strukturaga ega bo‘lib, mushak tolasining butun uzunligi bo‘ylab cho‘zilgan.mushak hujayrasi ichida joylashgan miofibrillalar miqdori o‘zgaruvchan bo‘lishi mumkin, ammo odatda ular 2000 ta atrofida bo‘ladi. miofibrillalar mushak tolalarining qisqarish apparati deb ham qaralishi mumkin, chunki ular qisqarish oqsillari aktin va miozinlarni saqlaydi. umuman, aktin va miozin mushak oqsillarning 85% ini saqlaydi, katta ulush miozinga (60%) to‘g‘ri keladi. aktin oqsilining o‘lchami 45kda ni tashkil qilib, ingichka filament deb qaraladi, miozin esa yo‘g‘on filament deb qaraladi, chunki uning o‘lchami 480kda ni tashkil qiladi. ingichka va yo‘g‘on filamentlarning strukturasi. miozinning unikal strukturasi sababli har bir molekula o‘ralgan ikkita golf klubga o‘xshaydi – miozin dumi (ya'ni golf klubining lunkasi) sakromer (m-chiziq) markaziga qaratilganday ko‘rinadi. miozin boshi (odatda ko‘ndalang ko‘prikka o‘xshatiladi) lunkadan spiral ko‘rinishida ko‘tariladi, va har bir ingichka filament atrofida bo‘lgan oltita yo‘g‘on filamentlar tomon yo‘naltirilgan bo‘ladi. ingichka filamentning …

5 / 15

hosil bo‘lgan.har bir muskul bir necha ming muskul tolalaridan tashkil topgan va uning ishi barcha muskul tolalarining ishini qo‘shilishidan hosil bo‘ladi. muskul tolasi hujayrasi urchuqga o‘xshash ko‘rinishga ega. bu ko‘p yadroli hujayraning uzunligi 0,1 dan to 2-3 sm (boldir muskuli 12 sm)gacha va yo‘g‘onligi 0,01 dan 0,2 millimetrgacha bo‘ladi. muskul tolasi hujayrasining har bir struktura komponentlari o`zining maxsus funksiyalarini bajaradi sarkolemma – bu ikki qavatli oqsil – lipid membranasi bo`lib uning qalinligi taxminan 10 nm atrofida bo`ladi. yarim o`tkazuvchan membran hisoblanadi, chunki u turli moddalarning hujayraga kirishi va undan tashqariga hujayralararo bo`shliqqa chiqishini boshqarib turadi. dielektriklik vazifasini bajaradi, ya`ni ikkita ion havzasini bir-biridan ajratib (izolyatsiya qilib) turadi. boshqa membranalarga o`xshab turli anorganik va organik kation hamda anionlarni tanlab o`tkazish xususiyatiga ega. u orqali yuqori molekulali moddalar o`tmaydi( oqsillar, polisaxaridlar va boshqalar), lekin glyukoza, sut va pirouzum kislotalari, keton tanachalari, amino kislotalar, qisqa peptidlar va boshqa kichik molekulali moddalar o`tadi . …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muskul va muskulning qisqarish biokimyosi"

muskul va muskulning qisqarish biokimyosi muskul va muskulning qisqarish biokimyosi mavzu rejasi: 1. muskullarning tuzilishi. 2. muskul tolasining strukturasi va funksiyalari. 3. muskullarning kimyoviy tarkibi. 4. miofibrillarning oqsillarini struktura tuzilishi va hususiyatlari. 5. muskul qisqarishining mexanizmi. muskullarning tuzilishi. skelet mushaklari organ sifatida qaralishi mumkin, chunki u bir qator to‘qimalardan, masalan nerv to‘qimasi, birlashtiruvchi to‘qima va boshq., va hujayraning o‘zidan iborat bo‘ladi. bu jihatdan skelet mushaklari odam tanasidagi eng katta organ bo‘lib, umumiy vaznning 40-50% ini tashkil qiladi. tanamizda 600 dan ortiq mushaklar mavjud bo‘lib, barchasi umumiy funksiyalarni bajaradi: tana harakatini ta'minlaydi,qomatni ushlaydi,tana bo‘ylab moddalarni saql...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (713,3 КБ). Чтобы скачать "muskul va muskulning qisqarish biokimyosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muskul va muskulning qisqarish … PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram