drammatik asarlarni tahlil qilish metodikasi

DOC 9 sahifa 60,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 60,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

drammatik asarlarni tahlil qilish metodikasi reja: 1. dramatik asarlarning asosiy belgilari. 2. dramatik asarlar teatr va adabiyotga xos xususiyatlarning uygunlashuvi. 3. dramatik asarlarni taxlillashda suzning aloxida urnini kuzda tutish. 4. drama asarlari taxlilida saxnaviylikni xisobga olish. dramatik turdagi asarda kaxramon nutki xal kiluvchi axamiyat kasb etadi. negaki, muallif bayonkilishi xam, munosabat bildirishga xam, tasvirlashga xam xakli bulmagan ushbu adabiy turdanutk deyarli barcha vazifani uz zimmasiga oladi. monolog shakli bilan tomoshabinlarga, dialogtarzida saxnadosh sheriklarga murojaat kilishning, vokealar rivojining, xarakterlar ochilishiningvositasi buladi. shuning uchun xam dramada nutk aloxida bir badiiy kuvvatga ega buladi. taxlilmobaynida shu xolat xisobga olinishi lozim. dramatik nutkka doir yana bir jixat shundaki,dramatik asar tili, albatta, bir kadar kutarinki, aytilishi jarangli, eshitilishi anik bulishi lozim.chunki u saxnada kuyilishi zarurligi, tomoshaxonaning turli burchaklarida utirganlargaeshitilishi uchun shunday xususiyatlarga ega bulishi joiz. dunyodagi barcha dramatic kaxramonlarning bir kadar sun'iyrok tilda suzlashi va l.tolstoy tomonidan tankid kilinganligisababi shunda. drama kaxramonlari kuyuk tuygular, xissiyotlar …

2 / 9

. chunonchi, b.yuldoshev rejissyorligidakuyilgan "otello" spektaklida afzal rafikov uynagan yago roli bosh kaxramonga vaspektaklning uzi yovuz ruxning iztiroblari va kiynalishlari namoyishiga aylanib ketgan. ijromobaynida drama matnidagi barcha nozikliklar yukolib ketishi mumkin bulganidek, kuchli ijrotufayli urtamiyona bir asar tomoshabinda yuksak taassurot koldirishi xam mumkin.agar dramatik turdagi asarlarning shu jixatlarini xisobga olgan xolda ish yuritilsa, juda ta'sirchantaxlil kilishga erishiladi. fakat, bizning nazarimizda, drama matni bilan tanishishdan oldindramatik asarga xos saxna, parda, kurinish, monolog, dialog, lukma, remarka, prolog, epilogsingari saxnaviy tushunchalar tugrisida tulik nazariy ma'lumotga ega bulish kerak. negaki, shuxildagi nazariy ma'lumotsiz saxna asarini tushunib xam, taxlil kilib xam bulmaydi.dramatik asarning yana bir uziga xos jixati shundaki, drama badiiy xodisa xayot xodisasigaaylangan, kishining sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etish kudratiga ega bulgan yagona adabiyturdir. dramada kaxramonlar xarakteri vokelik tarzida, tomoshachining kuz oldida namoyonbuladi va kuchli ta'sir utkazadi. shuning uchun xam drama asarlarini taxlil kilish anchaginamurakkab yumushdir. kuchli insoniy xarakterlar, tuknashuvlaridan ut chaknaydigan xayotiyziddiyatlarning asosini …

3 / 9

u xildagi"mexribonlik" odamni nafakat aklan, balki ma'nan xam yalkov, tanbal kilib kuyadi. agar odamuz vaktida xissiy tarbiya kurmasa, tuygulari kamol toptirilmasa, un turt yoshida xam, kirk turtyoshida xam insoniy tuygulardan, murakkab kechinmalardan bexabar yashab utaverishi mumkin.fikr kilish, xis etish, tuyish xam boshka xar kanday insoniy kunikma va malakalar singariyoshlikdan shakllantirilishi lozim.masalan: "shox edip" tragediyasi vokealar tragediyasi emas, insoniy xarakterlar fojeasidir.muallif asarda nima buladi degandan kura, kanday buladi degan savolga javob berishga kuprok e'tibor bergan. tragediya boshdan-oyok kismatning kudratini, takdirning inson ustidan cheksizxukmronligini namoyish etuvchi vokealar asosiga kurilgan bulsa-da, sofoklning bemisl maxoratitufayli asarda katnashgan xar bir kaxramon pesa davomida uzining chinakam kiyofasini tulikkursata oladi. jaxon adabiyotida edip singari iztiroblar kiynogini tortgan, uziga boglik bulmaganxolda gunoxlar batkogiga botgan va shu bois kechirgan azoblarining darajasi yanada balandbulgan boshka kaxramonni uchratish kiyin. fojiadagi iztiroblar silsilasining daxshatli tomonishundaki, asardagi kaxramonlar bilib kilgan gunoxlari uchun emas, balki kismatlari shundokligiuchun azoblarga giriftor etiladilar. sofokl uchun gunoxning kim …

4 / 9

b, takdirning xoxishi va uzining tadbirkorligi tufayli bu yurtgaxukmdor bulgan edip konuniy shox lay ulimda uzining ishtiroki bulishi mumkinligini xayoligaxam keltirmaydi. shuning uchun xam marxum lay tomonidan noma'lum kotilga karshi:"mayliuzim bulay xuntalab ugli",-deydi. shunday odamga avliyo tiresiyning: "yurtga bu ofatnikeltirgan - sensan", degan da'vasi daxshatli adolatsizlik bulib tuyulishi tabiiy, albatta.sofokl badiiy tasvir tarixida birinchi marta peripetiya deb ataluvchi usuldan foydalanadi vayuksak badiiy natijaga erishadi. badiiy asar kaxramonlari xarakatlarining ular istagiga mutlakozid natija berishi tasviri usuli peripetiyadir. edip layning xalokatiga chindan xam alokasiyukligini isbotlashg, uziga nisbatan ayrimlarda paydo bulgan shubxani yukotish uchun kilgan xarbir xarakati, aksincha, uzining xam gumonini kattalashtirib kotilligini ayonlashtirib boraveradi.iokasta tilidan layning chorraxada uldirilganini eshitganda, edip kungliga shubxa urugi tushadi.vokealarning bundan keyingi rivoji mazkur shubxa urugining tez kukarib, mevalar berishigaimkon yaratadi. kutilmaganda, uzining lay kotili ekanini bilib, ayovsiz itirob iskanjasida kolganedip boshiga togdan xam ogir falokat yogiladi: u uz otasini uldirgan padarkush, uz onasigauylangan zinokor va undan farzandlar …

5 / 9

iklik uning yuragiga kadalgan xanjar kabi ta'sir etishi va uningdaxshatli ogrigi juda ishonarli tasvirlangan.edip - uzini ayaydigan kishi emas. u - uzlikni yenggan, manfaatidan ustun tura biladigan buyukinson. ayni vaktda, edip - tirik odam. oddiy banda. shu bois kurkadi, ikkilanadi. shoxningiokastaga karata: "shubxam borki, avliyo kur emas", "kur - kaman, ortikcha gapirvordim",-deyakilgan ikrorlarida uning shu xislatlari namoyon buladi. edip shaxsiyatiga xos yetakchi fazilatlar:xalollik va vijdonlilik. tabiatidagi boshka sifatlar uning shu fazilatlariga tobs. shuning uchunedip shiddat bilan uzini fosh etuvchi xakikatning tagiga yetadi. bu xakikat - ulimdan-da ogir,sharmandalikdan-da kir. edipday inson shu xolat bilan kelishishga majbur. buyuk sanaluvchiinsonning nakadar ojiz ekani mazkur xolat tasvirida butun ayanchli jixatlari bilan namoyonbuladi: tamom, bari ayon! o, yorug jaxon, sunggi bor kurmokda kuzlarim seni, xayot - xarom, nafas - xarom, nikox - xarom menga, konga bulganganman, jirkanchman, jirkanch! xakikat onlarinining butun daxshati uzining nixoyasiz zalvori va cheksiz kulami bilan kishinibosadi. edip - yirik shaxs. shu …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"drammatik asarlarni tahlil qilish metodikasi" haqida

drammatik asarlarni tahlil qilish metodikasi reja: 1. dramatik asarlarning asosiy belgilari. 2. dramatik asarlar teatr va adabiyotga xos xususiyatlarning uygunlashuvi. 3. dramatik asarlarni taxlillashda suzning aloxida urnini kuzda tutish. 4. drama asarlari taxlilida saxnaviylikni xisobga olish. dramatik turdagi asarda kaxramon nutki xal kiluvchi axamiyat kasb etadi. negaki, muallif bayonkilishi xam, munosabat bildirishga xam, tasvirlashga xam xakli bulmagan ushbu adabiy turdanutk deyarli barcha vazifani uz zimmasiga oladi. monolog shakli bilan tomoshabinlarga, dialogtarzida saxnadosh sheriklarga murojaat kilishning, vokealar rivojining, xarakterlar ochilishiningvositasi buladi. shuning uchun xam dramada nutk aloxida bir badiiy kuvvatga ega buladi. taxlilmobaynida shu xolat xisobga olinish...

Bu fayl DOC formatida 9 sahifadan iborat (60,0 KB). "drammatik asarlarni tahlil qilish metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: drammatik asarlarni tahlil qili… DOC 9 sahifa Bepul yuklash Telegram