diqqat va faoliyat diqqatning o'rganishning amaliy jihatlari

DOCX 14 стр. 31,9 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 31,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

diqqat va faoliyat diqqatning o'rganishning amaliy jihatlari reja: 1. diqqatni o'rganishning amaliy jabhalari 2. diqqat turlari. 3. diqqatning asosiy xususiyatlari diqqat deb ongimizni bir nuqtaga to’plab, ma’lum narsa va hodisalarga faol yo’naltirilishiga aytiladi. diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, hayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. demak, diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo’ldoshidir. diqqat inson faoliyatining barcha turlarini muvaffaqiyatli amalga oshirishning va ularni samaradorligini ta’minlovchi muhim shartlardan biridir. kishi faoliyati qanchalik murakkab, serzahmat, davomiylik jihatdan uzoq muddatli, mas’uliyat hissini taqozo qilsa, u diqqatga shunchalik yuksak shartlar va talablar qo’yadi. inson ziyrakligi, farosatliligi, tez payqashi, sinchkovligi, dilkashligi uningturmush sharoitida, shaxslararo munosabatida muhim omil sifatida xizmat qiladi. diqqat aqliy faoliyatning barcha turlarida ishtirok etadi, insonning xattiharakatlari ham uning ishtirokida sodir bo’ladi. psixologiya fanida diqqatga har xil ta’rif beriladi, uni yoritishda psixologlar turli nazariyaga asoslanib yondashadilar. diqqat deb ongni bir nuqgaga to’plab, muayyan bir ob’yektga aktiv (faol) qaratilishi aytiladi (p. i. …

2 / 14

iqqat ma’lum nerv markazlarining qo’zg’alishi va miyadagi boshqa nerv markazlarining tormozlanishi bilan bog’liqdir. bu esa sub’yekt ahamiyatli bo’lgan qo’zg’atuvchilarni ajratishni, ya’ni psixik faoliyatning yo’naltirilishini ta’minlaydi. bunday yo’naltirilishning sodda misoli sifatida oriyentatsiya refleksini ko’rsatish mumkin. xar qanday yangidan yuzaga kelgan qo’zg’atuvchi, agar u yetarli darajada intensiv(kuchlanishga ega) bo’lsa, tegishli qo’zg’alish jarayonini yuzaga keltiradi, bu refleks, i.p.pavlov aytganidek «nima u» degan refleks bilan ifodalanadi, bu esa sodda turdagi diqqatning fiziologik asosidir. i.p.pavlov ta’limoti bilan akademik a.a.uxtomskiy olib borgan tekshirishlari bir–biriga to’g’ri keladi. agar nerv sistemasiga bir qancha qo’zg’ovchilar bir vaqtda ta’sir qilsa bosh miya po’stida shu ongning o’zida bir necha qo’zg’alish o’choqlari paydo bo’ladi. shu bilan birga, xar bir qo’zg’alish o’chog’i bosh miya po’stining hamma yog’iga tarqalishga iradiatsiyalanishga moyildir. shuning uchun ayrim qo’zg’alish o’choqlari o’rtasida to’qnashish va «kurash» sodir bo’ladi. bu kurash natijasida qo’zg’alish o’choqlaridan biri hukmron (dominanta) bo’lib oladi mana shu hukmron bo’lib olgan qo’zg’alish o’chog’ini akademik uxtomskiy «dominanta» deb ataydi. …

3 / 14

farq qiladi. ulardan biri ixtiyorsiz diqqat bo’lsa, ikkinchisi- ixtiyoriy diqqatdir. ixtiyorsiz diqqat deb to’satdan ta’sir qilgan biror sabab tufayli bizning xohishimizdan tashqari hosil bo’ladigan diqqatga aytiladi. ixtiyorsiz diqqat odamning har turli ehtiyojlari va qiziqishi bilan bevosita bog’liq bo’lgan diqqatdir. ixtiyorsiz diqqatning nerv-fiziologik asosini oriyentirovka yoki tekshirish refleksi tashkil qiladi. ixtiyoriy diqqat deb oldindan belgilangan qat’iy bir maqsad asosida va ongli ravishda diqqatimizni ma’lum narsa hamda hodisalarga qaratilishiga aytiladi. ixtiyoriy diqqatning nerv-fiziologik asosida miya yarim sharlarining po’stida vujulga keladigan optimal qo’zg’alish manbai bilan ikkinchi signallar sistemasining faoliyati yotadi. ixtiyoriy diqqatning yuzaga kelishida nutqning roli g’oyat kattadir. ixtiyoriy diqqat har doim ixtiyorsiz diqqat bilanalmashinib turadi. ixtiyoriy diqqat paytida odam tez charchaydi, chunki ixtiyoriy diqqat odamdan hamma vaqt iroda kuchini sarflashni talab etadi. diqqatning asosiy turlari ixtiyyoriy va ixtiyorsiz diqqatdir. diqqatni bunday turlarga bulish xissiyot yoki irodaning ustunligiga asoslanadi. shu sababli, ba’zan diqqatning bu turlari irodaviy va emotsional diqqat deb xam ataladi. diqqatning …

4 / 14

tni jalb qilish va saklash jarayonida zur berish bilan bog’liq bo’lgan kuch sarflash xos. nixoyat, turtinchidan, u faoliyat jarayonidagi uta barqarorligi bilan fark qiladi. shuning uchun uni irodaviy diqqat deyiladi. faoliyat jarayonida, ko’pincha, diqqatning ixtiyorsiz ravishda asosiy ishdan bo’lak narsalarga ko’chib turishi uchraydi. bunday xodisani diqqatning chalg’ishi deb ataladi. ixtiyorsiz diqqatni ham va ixtiyoriy diqqat ham o’zining yo’nalishiga ko’ra tashqi va ichki bo’lishi mumkin. manbai bizning ongimizda tashqarida bo’lgan diqqatga tashqi diqqat deb ataladi. tashqi diqqat dastavval bizning idroklarimiz jarayonida namoyon bo’ladi. shafyor, vagon haydovchisi, tikuvchining ishida sodir bo’ladigan diqqat tashqi diqqatga misol bo’la oladi. manbai bizning tasavvurlarimiz, fikrlarimiz, hissiyotlarimiz va mayllarimizdan iborat bo’lgan diqqatga ichki diqqat deb ataladi. biz ongimizning uzida sodir bo’layotgan jarayonlarni kuzatayotganimizda, ya’ni o’z xissiyotlarimizni, fikrlarimizni, istaklarimizni va shuning kabilarni kuzatayotganimizda ichki diqqat namoyon bo’ladi. odamning diqqati bir qancha xususiyatlariga ega bo’lib, ulardan asosiylari-diqqatning bo’linuvchanligi va diqqatning ko’chuvchanligidan iboratdir. diqqatning kuchi va barqarorligi deb odam o’z …

5 / 14

hi har kimda har xil bo’ladi. buning sababi shundaki, diqqatning yengillik bilan bo’linishi diqqatimiz qaratilgan narsalarning ilgaridan bizga qanchalik tanishligi bilan bog’liqdir. diqqatning ko’chuvchanligi. odamning diqqati har doim bir narsada ikkinchi bir narsaga, bir faoliyatidan boshqa bir faoliyatiga ko’chib turadi. diqqatning ana shunday xususiyatini diqqatning ko’chuvchanligi deb yuritiladi. diqqatning ana shu yuqorida ko’rib o’tgan asosiy xususiyatlari odamning (shu jumladan bolalarning ham) barcha turdagi faoliyatlari uchun juda kerakli xususiyatlardir. diqqatning ana shu xususiyatlari tufayli odam atrofidagi muhitga, undagi turli-tuman o’zgarishlarga tez moslasha oladi. diqqatning bu asosiy xususiyatlari odamga tug’ma ravishda, ya’ni irsiy yo’l bilan berilmaydi. bu xususiyatlar odamning yoshlik chog’idan boshlab turli faoliyatlar- o’yin, o’qish va mehnat faoliyatlari jarayonida tarkib topib boradi. diqqatning ko’lami. odamlar o’z diqqatlarining ko’lami jihatidan ham bir-birlaridan farq qiladilar. ayrim odamlar diqqatining ko’lami keng bo’lsa, boshqa bir odamlar diqqatining ko’lami torroq bo’ladi. diqqatning ko’lami ayni bir vaqtda odamning idrokiga sig’ishi mumkin bo’lgan narsalar miqdori bilan belgilanadi. boshqacha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diqqat va faoliyat diqqatning o'rganishning amaliy jihatlari"

diqqat va faoliyat diqqatning o'rganishning amaliy jihatlari reja: 1. diqqatni o'rganishning amaliy jabhalari 2. diqqat turlari. 3. diqqatning asosiy xususiyatlari diqqat deb ongimizni bir nuqtaga to’plab, ma’lum narsa va hodisalarga faol yo’naltirilishiga aytiladi. diqqat sezish jarayonida, idrok qilishda, xotira, hayol va tafakkur jarayonlarida har doim ishtirok etadi. demak, diqqat barcha aks ettirish jarayonlarimizning doimiy yo’ldoshidir. diqqat inson faoliyatining barcha turlarini muvaffaqiyatli amalga oshirishning va ularni samaradorligini ta’minlovchi muhim shartlardan biridir. kishi faoliyati qanchalik murakkab, serzahmat, davomiylik jihatdan uzoq muddatli, mas’uliyat hissini taqozo qilsa, u diqqatga shunchalik yuksak shartlar va talablar qo’yadi. inson ziyrakligi, farosatliligi, ...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (31,9 КБ). Чтобы скачать "diqqat va faoliyat diqqatning o'rganishning amaliy jihatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diqqat va faoliyat diqqatning o… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram