iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi

PPTX 18 pages 625.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 625.7 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

5-maruza. bozor iqtisodiyotida o'zbekistonda mulkiy munosabatlarning rivojlanishi. 1 reja: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi 1. narxning iqtisodiy mazmuni, omillari va vazifalari 2. narx turlari va ularning mazmuni 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari 4. o‘zbekistonda narxlarni erkinlashtirish va uning bosqichlari 2 narx - talab va taklifning muayyan nisbatida, tovar (xizmat)ni ishlab chiqarishga ketgan iqtisodiy resurs harajatlari hamda uning nafliligining pul ko‘rinishida ifodalanishi 1. klassik yondashuv 2. neoklassik yondashuv narx —tovarlar nafli-ligini baholash vositasi (a.smit, d.rikardo, j.s. mill) narx —tovar qiymati-ning puldagi ifodasi narxning mazmuniga asosiy yondashuvlar narxga ta’sir etuvchi omillari 3 narxga ta'sir ko'rsatuvchi omillar iqtisodiy xarajatlar raqobat turlari va usullari davlatning iqtisoliy siyosati tovar (xizmat)ning nafliligi xufyona iqtisodiyotning rivojlanish holati talab va taklif nisbati 4 qiymatni o‘lchash: hisob-kitobni amalga oshirish: muvozanatlikni ta'minlash: tartibga solish: tovarni ishlab chiqarishga qilingan xarajatlar, olingan natijalar va uning nafliligi narx yordamida hisobga olinadi. turli xil majburiyatlarni (ishlab chiqaruvchi bilan iste'molchi hamda bank …

2 / 18

r, sohalar hamda hududlar o‘rtasida taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi narxning vazifasi 6 narx turlari i. iqtisodiy mazmuniga ko‘ra ulgurji narxlar chakana narxlar xarid narxlar by narxlarda tovarlar katta partiyalarda, ko‘ta-rasiga sotiladi. u tarkiban ishlab chiqarish xarajatlari hamda ulgurji-savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini o‘z ichiga oladi. bu tovarlar bevosita iste'molchilarga sotila-digan narxlardir. chakana narx o‘z tarkibiga tovarning ulgurji narxi, hamda chakana savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini oladi. bu narxlar davlat buyurtmasi bo‘yicha ishlab chiqarilgan tovarlarga belgilanadi. ayrim hollarda bunday narxlarga muayyan ustama va imtiyozlar bo‘lishi ko‘zda tutiladi. 7 dotasion narxlar demping narxlar nufuzli narxlar ta'riflar davlat byudjeti hisobidan arzonlashtirilgan narxlardir. bunday narxlarda ishlab chiqaruvchilar bozordagi mavqeini mustahkamlash va raqiblarini siqib chiqarishda foydalanadi. u bozorga «suqilib kirish» narxi deb ham ataladi aholining yuqori daromad oluvchi qatlami xarid qiladigan nufuzli (obro‘ talab) tovarlarga belgilanadi. turli xil xizmatlar (telefon, transport, kommunal va h.k.) bahosi sifatida faydalaniladi narx turlari i. iqtisodiy mazmuniga ko‘ra 8 qat'iy …

3 / 18

mamlakatlar doirasida o‘rtacha ijtimoiy sarf-xarajatlar, milliy bozordagi talab va taklif ta'sirida shakllanadi. muayyan tovarlarni ishlab chiqarishga ketgan baynalminal xarajatlarni, tovarlarning jahon andozasi talablariga mos kelishi darajasini hamda xalqaro bozordagi talab va taklif nisbatini o‘zida aks ettiradi. amal qilish doirasi (bozor ko‘lami)ga ko‘ra 10 yuqoridagilardan tashqari iqtisodiy hayotda quyidagi narxlardan ham foydalaniladi. auksion narxi — auksionda sotilgan tovarning «kim oshdi» narxi. bazis narxi — bitimlar tuzilgan paytda belgilangan narx. birja narxi —birja kotirovkasi va unga birja kontraktidan tovarning sifati, olib kelib berish joyi va boshqa o‘zgarishlarga qarab chegirma qilingan yoki ustama qo‘shilgan narxlar. kotirovka narxi — ma'lum bir davr uchun qayd etilgan o‘rtacha tipik narxlar. kontrakt baholari asosida aniqlanadi va yangi bitimlar tuzishda (jumladan birjalarda) mo‘ljal bo‘lib xizmat qiladi. transfert narxlar — bir kompaniyaning qo‘shma korxonalari yoki bo‘limlari o‘rtasidagi tijoratda qo‘llaniladigan narxlar. 11 yuqoridagilardan tashqari iqtisodiy hayotda quyidagi narxlardan ham foydalaniladi. ayirboshlash narxi — ma'lum bir turdagi tovar va xizmatlarni boshqasiga …

4 / 18

rx diskriminasiyasi turli narxlar oralig‘ining puldagi ifodasi narx nisbati ham deb atalib, u o‘zaro bog’liq bo‘lgan va bir-birini yuzaga chiqaradigan narxlarni bildiradi. narxni kamayishi deb ham atalib, u narxlardagi farq ishlab chiqarish xarajatlaridagi farqlardan kelib chiqmaganda ro‘y beradi. yuqoridagilardan tashqari iqtisodiy hayotda quyidagi narxlardan ham foydalaniladi. 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari erkin yoki sof raqobat sharoitida narxning shakllanishi. monopoliya sharoitida narxning shakllanishi. oligopoliya sharoitida narxning shakllanishi. monopsoniya sharoitida narxning shakllanishi. 14 narxlarni erkinlashtirishdan ko‘zlangan maqsad: xom ashyo bilan mahsulot narxlari o‘rtasidagi nomutanosiblikni yumshatish; narx bilan axoli daromadlari o‘rtasidagi mutanosiblikka erishish; investision tovarlar, ists'mol tovarlari va xizmatlar narxlarining oqilona nisbatini ta'minlash; tovarlar va xizmatlarning erkin narxlari hamda ta'riflariga o‘tish; davlatning narx siyosati - bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida narxlarni erkinlashtirish va milliy bozor narxlarini jahon bozori narxlariga yaqinlashtirishga qaratiladi. 15 o'zbekistonda iqtisodiyotni isloh qilishning o'ziga xos tamoyillari, mamlaktdagi iqtisodiy vaziyat va aholining turmush darajasi hisobga olinib, narxlarni bosqichma-bosqich erkinlashtirish …

5 / 18

larining yuqori chegarasi belgilab quyildi. 2-bosqich (1993 yil) da ulgurji narxlarni davlat tomonidan tartibga solish to‘xtatildi. davlat tomonidan qat'iy belgilanadigan va tartibga solib turi-ladigan tovar (xizmat) lar soni ancha qisqardi. 3-bosqich (1994 yil oktyabr-noyabr)da xalq iste'mol tovarlari asosiy turlari narxlari erkin qo‘yib yuborildi, transport va kommunal xizmat-larning ta'riflari oshirildi. adabiyotlar ro’yhati jo’rayev t.,iqtisodiyot nazariyasi. . darslik..-t.: «fan va texnologiya» nashr, 2018. – 512 bet. o'lmasov a., vahobov a.v. iqtisodiyot nazariyasi. darslik. – t.: «iqtisod- moliya», 2018. – 480 bet. jo’rayevt.,iqtisodiyotnazariyasi. o’quvqo’llanma. .-t.: «fanvatexnologiya» nashr, 2017. – 638 bet v. f.maksimova [i dr.] ekonomicheskaya teoriya:uchebnik dlya bakalavrov /; pod obshey redaktsiey v. f. maksimovoy. – moskva: izdatelstvo yurayt, 2019. – 580 s toshmatovsh, asatullaevx, allaberganovz. darslik. t.: iqtisodiy ta’limotlar tarihi« iqtisod-moliya», 2018. – 341 bet. g. e. alpatov [i dr.]. ekonomicheskaya teoriya : uchebnik i praktikum dlya bakalavriata i spetsialiteta / pod redaktsiey g. e. alpatova. – moskva: izdatelstvo yurayt, 2018. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi"

5-maruza. bozor iqtisodiyotida o'zbekistonda mulkiy munosabatlarning rivojlanishi. 1 reja: iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi 1. narxning iqtisodiy mazmuni, omillari va vazifalari 2. narx turlari va ularning mazmuni 3. raqobatning turli shakllari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari 4. o‘zbekistonda narxlarni erkinlashtirish va uning bosqichlari 2 narx - talab va taklifning muayyan nisbatida, tovar (xizmat)ni ishlab chiqarishga ketgan iqtisodiy resurs harajatlari hamda uning nafliligining pul ko‘rinishida ifodalanishi 1. klassik yondashuv 2. neoklassik yondashuv narx —tovarlar nafli-ligini baholash vositasi (a.smit, d.rikardo, j.s. mill) narx —tovar qiymati-ning puldagi ifodasi narxning mazmuniga asosiy yondashuvlar narxga ta’sir etuvchi omillari 3 narxga ta'sir ko'rsatuvchi...

This file contains 18 pages in PPTX format (625.7 KB). To download "iqtisodiyotda narx va uning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotda narx va uning sha… PPTX 18 pages Free download Telegram