diniy ong

DOC 8 стр. 56,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
diniy ong reja: 1. diniy ong 2. estetik ong va san‘at ijtimoiy ongni shakllaridan yana biri diniy ongdir. bu masalani yoritishimiz uchun avvalo din savollarga javob berishimiz lozim. avvalo din insoniyat ma‘naviy xayotining tarkibiy kismidir. din tabiat, jamiyat, inson va uning ongi, yashashdan maksadi xamda takdiri, insoniyatning bevosita kurshab olgan atrof-muxitdan tashkarida bulgan, uni yaratgan, ayni zamonda insonlarga tugri, odil xayot yulini kursatadigan va urgatadigan iloxiy kudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan karash va ta‘limotdir. diniy dunyokarashning shakllanishi tadrijiy va jiddiy jarayon bulib, u uz ichiga animiz, fetishizm, totelium, sexrgarlik kabilarni kamrab oladi. sinfiy jamiyatga utish davrida poleteizm xalk milliy dinlari paydo buladi. jamiyat tarakkiyotida feodal tizimining karor topishi bilan jaxon dinlari: buddizm (eramizdan avvalgi vi-v asrlarda xindistonda) xristianlik (eramizning i asrida rim imperiyasi), islom (eramizning vii asrida garbiy arabistonda) kelib chikadi. diniy ongning umumiy belgisi mezoni diniy e‘tikoddir. diniy e‘tikod u diniy goyalar tasavvurlar tushunchalari afsonalarni xakikat sifatida kabul …
2 / 8
dinida e‘tirof etilgan akidalar 7 ta olloxning yagonaligiga, farishtalarga mukaddas kitoblarga, paygambarlarga, oxiratga, takdirning iloxiyligiga va inson sung kayta tirilishga ishonish. diniy ongning yana bir tarkibiy kismini diniy siginish tashkil etadi. siginish kishilar tomonidan yakka yoki jamoa bulib bajariladigan ramziy xatti-xarakatlarda namoyon buladi. masalan: kurbonlik kilish, xudoyi kilish, kur‘on ukitish va boshkalarni misol kilib keltirish mumkin. diniy ongning shakllanishi va rivojlanishida diniy dasturlarning ishlab chikarishi, shuningdek turli diniy bayramlarning utkazilishi xam katta axamiyat kasb etadi. din uzining tantanali bayramlari, marosilari bilan kishilar kunglida kutarinki kayfiyat, xursandchilik sabr-tokat, kanoatchilik, vijdon, burch, poklik va shu kabi insoniy fazilatlarni shakllantiradi, ma‘naviy kamol toptiradi. diniy faoliyat xam muxim axamiyat kasb etadi. masalan: mukaddas joylarni ziyorat kilish katta urin tutadi. masalan: makka, madinaga borib, u yerdagi mukaddas joylarni ziyorat kilish, turli marosimlarni bajarish kurbonlik kilish va xokazo. bunday joylar markaziy osiyo xududida xam uchraydi. samarkanddagi shoxi zinda, guri amir, ismoil buxoriy, buxorodagi xoja boxouddin, kiz …
3 / 8
r xil bir tekis bulgan emas. “uygoniy davri”da yashagan garbiy yevropa olimlari (djordano bruno, galiley, kopernik va boshkalar) xristian diniga ochikdan-ochik karshi chikib,uning ta‘limotini inkor etgan bulsalar, markaziy osiyo mutafakkirlari ikkilasidan xam baravar baxramand bulib kelganlar. bunga xorazmiy, beruniy, ibn sino, farobiy va boshkalarni misol kilib keltirish mumkin. din va diniy dunyokarash xususida syoz borganda shuni aytib utishimiz lozimki, yakin-yakinlargacha biz dinga bir tomonlama yondoshib, uning kishilarning axlokiy munosabatlarini takomillashtirishdagi ijodiy rolini tugri tushunmay keldik. dinga karshi kurashish nikobi ostida xalkimiz asrlar mobaynida amal kilib kelgan marosim va urf-odatlar ta‘kiklanadi, kanchadan-kancha masjid va madrasalar asossiz ravishda buzib tashlandi. nech minglab jildlarni tashkil etadigan nodir kitoblar shaxsga siginish va katagon avj olgan yillarda kuydirib tashlandi. mustakillik yillarida dinga yangicha karash adolat tiklandi. yopib kuyilgan masjidlar kurilmokda, diniy adabiyotlar nashr etilmokda. uzbekiston konstituttsiyasi respublika fukarolariga vijdon erkinligi bergan. konstituttsiyaning vii bobining 31-moddasida shunday deyilgan: «xamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. xar bir inson …
4 / 8
ta‘minlandilar. bu xarakatlar tez orada okibatini kursatdi. fargona vodiysi, toshkentda joylashib olgan «vaxobiychilik» xarakati jumxuriyatimizning deyarli barcha shaxar va kishloklariga yetib borishga ulgurgan «xizbut taxrir» kabi guruxlarning turli joylarida uyushtirgan fitna-fasod xarakatlari shunday dalolat beradi. modomiki, biz yoshlarimizni prezidentimiz aytganidek. imom buxoriylar, nakshbandiylar va yassaviylar ta‘minoti asosida tarbiyalar ekanmiz. biz ularni turli islom nikobi ostidagi garazli guruxlar bilan buyuk ajdodlarimiz amal kilgan va bizlarga xam tavsiya etgan musaffo islom dinini ajrata oladigan darajada bilimli kilishmiz zarur buladi. xulosa qilib shuni aytish mumkinki din asrlar davomida odamlarni ulug’ maqsadlar yo’lida birlashtirishga, hamjixat bo’lishlikka undagan. u har doim kishilarni o’z-o’zini idora etishga, yaxshi xislatlarni ko’paytirib yomonlardan xolos bo’lishga chorlagan. odamlarni og’ir-og’ir sinovlarga bardosh berishga yorug’ kunlarga intilib yashashga da‘vat qilgan, ishontirgan. «demak, din xalq ma‘naviyatining ma‘rifatining yuksalishiga katta hissa qo’shib kelgan ekan, bugungi davlatchiligimiz haqida so’z yuritganda, rejalar tuzganda dinni eng avvalo ham milliy, ham umuminsoniy qadriyat sifatida e‘tiborda tutishimiz lozim». estetik …
5 / 8
hlab chiqarishga mehnatning mazmuni, jarayoni, sharoiti va natijalariga bevosita ta‘sir qiladi. estetik ong, estetik faoliyat bilan o’zviy bog’liq bo’lib, u shu faoliyatning maxsulidir. estetik faoliyat jarayonidagina estetik ong shakllanadi. estetik ehtiyojlarni qondirishga dahildor bo’lgan estetik faoliyatni tashkil etadi. insonning kuch quvvatini erkin namayon qiladigan, mehnat ijod sifatida qaraladigan har qanday faoliyat estetik faoliyat bo’ladi. estetik ongda estetik did deganda, insonning muloxazalari fikrlari, xulqi, yurish-turishi, o’zini tutishi, xatti-xarakatlarida moddiy va ma‘naviy ijodini maxsulotlarida namayon bo’ladi. estetik did asosida go’zallikni, xunuklikni ajrata bilish, zavqlanish qobiliyati yotadi. estetik ongning ijtimoiy ong shakli sifatidagi ko’rinishida yakka odam estetik ongi ko’rinishi farq qiladi. yakka odam esteti konggi bu aniq bir shaxs onggi, ma‘naviy dunyosining bir qismi. jamiyat estetik ongining mavzuni yakka odam estetik ongidan ancha keng va boy bo’lib, ijtimoiy hayotning barcha estetik tomonlarini qamrab oladi. yakka odam estetki ongi esa faqat bitta shaxs ma‘naviy dunyosini estetik sohasini o’z ichiga oladi. lekin yakka shaxs estetik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diniy ong"

diniy ong reja: 1. diniy ong 2. estetik ong va san‘at ijtimoiy ongni shakllaridan yana biri diniy ongdir. bu masalani yoritishimiz uchun avvalo din savollarga javob berishimiz lozim. avvalo din insoniyat ma‘naviy xayotining tarkibiy kismidir. din tabiat, jamiyat, inson va uning ongi, yashashdan maksadi xamda takdiri, insoniyatning bevosita kurshab olgan atrof-muxitdan tashkarida bulgan, uni yaratgan, ayni zamonda insonlarga tugri, odil xayot yulini kursatadigan va urgatadigan iloxiy kudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan karash va ta‘limotdir. diniy dunyokarashning shakllanishi tadrijiy va jiddiy jarayon bulib, u uz ichiga animiz, fetishizm, totelium, sexrgarlik kabilarni kamrab oladi. sinfiy jamiyatga utish davrida poleteizm xalk milliy dinlari paydo buladi. jamiyat tarakkiyotida f...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOC (56,5 КБ). Чтобы скачать "diniy ong", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diniy ong DOC 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram