din psixologiyasining predmeti va obe’kti

DOCX 8 стр. 31,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
din psixologiyasining predmeti va obe’kti. reja: 1. din psixologiyasi fanining predmeta va asosiy soxalari. 2. din psixologiyasi fan bo’lib shakllanishi tarixidan lavxalar. 3. din psixolgiyasining fanlar tizimida tutgan urni. 4. din psnxolgiyasiga asosiy metodologik yondashuvlar va tadqiqot metodlari. din insoniyat tarixiy tarakkiyoti davomida har doim u bilan yonma - bn bo’ladigan ijtimoiy xodisa xisoblanadi. din insoniyatning xayota va faoliyati davomida orttirilgan madaniyatidir. bu jarayon uz-?zidan paydo bulmagan, balki insonlarning xayot kechnrishi, faoliyat kursatishlari davomida, borlikda ularga yuzma-yuz kelgan muammolarni yechishning bir kurinishi sifatida, zaruriy xodisa sifatida vujudga kelgan. din ijtimoiy ongning bir ko’rinishi xisoblanib, inson dunbkarashining diiiy ku shnishidir. din xakida yurtboshimiz i.a.karimov shunday deydi: “barchamizga yaxshi ma’lumki, din azaldan inson ma’naviyatinnng tarkibiy kismi sifatida odamzotning yuksak ideallar, xdk va xdkikat, insof va adolat tugrisidagi orzu-armonlarini o’zida mujassam etgan, ularni barkaror kondalar shaklnda mustaxkamlab kelabtgan goya va karashlarning yaxlnt bir tizimidir”1. ma’lumki, s ob i* ittifok davrida dinga nisbatan ateistax …
2 / 8
tarakkibtaga salbiy yoki ijobiy ta’sirini ko’rgan mutafakkirlar uzlarinig dinga nisbatan sub’ektav baxolarini berganlar. shuning uchun xam ijtimoiy xayotda dinga nisbatan har xil darajadagi insonlarning baxolari paydo boltan. ularning malakalari asosida ma’lum bir bilimlar tizimi xam shakllangan. deylnk, sharkning buyuk mutafakkirlaridan bulgan sa’diy shunday deydi: “odamlar fakat pok tabiat ila dunbni yo’zini kururlar va sunggidagina padarlari ularni yaxudiylar.xristianlar va yo otashparaslarga ayirganlar”1. bu yerda insonni tugulganda xech kanday dinga taallukli bo’lib tugilmasligini, keyinchapik uni ijtimoyilashib borib, ma’lum bir dinga siginadigan bo’lib borishini kursatilganini tushunish mumkin.xuddi shunday fg^plarni garbning k^zga kuringan ko’plab mutafakkirlari xam berganlar. p.golbax, frantsuz materialist faylasufi shunday fikrlarni bildiradi: “tabiiy sabablarni bilmaslik odamlarni xudolarni yaratishga majbur etdi: yolgon esa ularni allakanday kudratli bir narsaga aylantirdi”2. bunday xayotiy tajribalarga asospangan ko’plab misollar insoniyat ijtimoiy tarixida mavjud. bu yerda yana muxim tomoni bu jarayonlarda inson ongida kechadigan psixologik kechinmalar va ularni uning kelajagiga ta’siri xam muxim xisoblanadi. shuning uchun xam din …
3 / 8
xil mutafakkirlar tomonidan turli xilda baxolangakdir. xozirda xam dinning paydo bo’lishi xaktsda o’ziga xos fikrlar aytilganda,bu dinning psixologik, gnoseologii, ijtimoiy iddizlari asosida tushuntirib berishga intiluvchi ta’limotlarni kurishimiz mumkin. dinning paydo bo’lishi esa bu insonning ijtimoiy- psixologik jarayonidir. bunda insonning butun ijtimoiy munosabatlari va sub’ektiv, ya’ni psixologik tomonlari uz oldiga kuygan maksad va manfaatlarni amalga oigirishida bilish bilan boglik bulgan xolda uning paydo bo’lishi uchun imkoniyatlar yarattan. demak, dinning paydo b^lishida insonning eng birinchi muxnm zaruriy talabi bulgan extiyojlar, manfaatlar ularni kondirish yulidagi faoliyatlari tufayli yuz bergan. ibtidoiy odamlarning moddiy ishlab chikarishi juda past bulgan, shukingdek, xayotiy tajribasi xam oz bulgan. ularning amaliy faoliyati va ong.1 juda zaif bo’lib, doimo xayotlari davomida taxlikada, kurkinchda va vaxima ostida bulgan. bunday nochorlikda yashagan ibtidoiy odamlar tabiiy kuchlarda ilox,iy, sirli xususiyatlar bor leb bilganlar. insonlar irodasidan tashkarida bulgan bunday kuchlar ularni ma’lum bir exsonlar kilishga undagan. keyinchalik esa bu evolyutsion jaragnlar davomida inson o’zi …
4 / 8
a tashkil topdi va xar bir din unga e’tikod kiluvchilarining madaniyati bo’lib koldi. xozirgi davrda xam chnsonlarning xayotiy malakalari va bilimlari usgan davrda, fan va texnika yu guxlari mislsiz yutuklarga ega bulgan vaktda xam dinga bulgan ishonch aslo ka zaymadi, balki ko’payib bormokda. buning sabablari, avvalombor, insonning oldida to’rgan ko’plab xayot bilan boglik ijtimoiy masalalar, ularning murakkabligi va insonning serkirra xayotiy jarayonlari, ilm - fan bilan boglik bulgan masalalar, ya’ni bir suz bilan aytadigan bulsak, inson extiyojlari, manfaatlari, maksadlari bilan ularni kondirish va ulardan konikish kabi jarayonlar bilan boglikdir. din psixologiyasi fani bu xix asrking oxiri xx asrning boshlarida fan sifatida shakllana boshladi. bunga sabab v.vundt, t.ribo, t.flurnua,u djems, ye.d.starbek, j.a.leuba va boshqalarning yozgan asarlari xisoblandi. din psixologiyasi ijtimoiy psixologiya, gurux va shaxe psixologiyasi bilan boglik xolda diniy xodisaning vujudga kelishi, rivojlannshi, yashashi va shakllanib borishining psixologik konunlarini, bu jarayonlarniig mazmuni, strukturasi, yunalishiii va uiiig din kompleksidagi urni va rolini, …
5 / 8
. din nima? degan savolga bir kancha psixologik xolatlarni kursatish mumkin. umuman esa dinga juda ko’plab ta’riflar berilgan. birinchidan, din - bu ijtimoiy ongning o’ziga los shakli xisoblanib, dinga e’tikod kiluvchilarning o’ziga xos psixologik xolatidir. ikkiichidan, din - bu ma’lum bir o’ziga xos guruxdarning e’tikodiga, ishonchiga asosan mavjud bulgan guruxlardir. uchinchidan, din - bu ma’lum bir mukaddas, oliy obrazlarga, tushunchalarga, tushuntirib 6v[aydigan oliy xodisalarga ishontirishdir. turtinchidan, din - bu liniy konunlarda aks etgan ma’lum bir fikrlar, ta’limotlar xisoblanadi. dinning sub’ektiv idealistik (u .djems) biologiyalashtiruvchi (z.freyd), antropologik (d.freyzer), fenomenologik (m.sheler) sotsiologik (e.dyurkgeym) va shuningdek, diniy tuygu (r. otto, k.g. yung) “kollektiv ongsizlik” kabi kontseptsiyalari mavjud. dinni ko’pgina mutafakkirlar o’rganganlar va o’zlarining baxolarini berganlar, masalan, d.didro shunday yozadi: din odamlarning ko’zini ochirmaydi, chunki u mangu azob vaximasi bilan atrofga karashni man etadi. kaltabinlik - dindorlikning dastlabki sharti, shu boisdan cherkov uni yukori baxolaydi (p.g olbax). dinning boshlanishi xam odam, uning urtasi xam …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "din psixologiyasining predmeti va obe’kti"

din psixologiyasining predmeti va obe’kti. reja: 1. din psixologiyasi fanining predmeta va asosiy soxalari. 2. din psixologiyasi fan bo’lib shakllanishi tarixidan lavxalar. 3. din psixolgiyasining fanlar tizimida tutgan urni. 4. din psnxolgiyasiga asosiy metodologik yondashuvlar va tadqiqot metodlari. din insoniyat tarixiy tarakkiyoti davomida har doim u bilan yonma - bn bo’ladigan ijtimoiy xodisa xisoblanadi. din insoniyatning xayota va faoliyati davomida orttirilgan madaniyatidir. bu jarayon uz-?zidan paydo bulmagan, balki insonlarning xayot kechnrishi, faoliyat kursatishlari davomida, borlikda ularga yuzma-yuz kelgan muammolarni yechishning bir kurinishi sifatida, zaruriy xodisa sifatida vujudga kelgan. din ijtimoiy ongning bir ko’rinishi xisoblanib, inson dunbkarashining diiiy ku shnis...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (31,6 КБ). Чтобы скачать "din psixologiyasining predmeti va obe’kti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: din psixologiyasining predmeti … DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram