metallarni korroziyadan saqlash uchun qaysi moddalardan foydalaniladi

DOCX 31 pages 689.3 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 689.3 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali « energetika va mashinasozlik » fakulteti kimyo fanidan guruhi: 3as-ki 24 gurux talabasi bajardi: urozboyeva n. qabul qildi: mirzaxmedov r. olmaliq 2025 metallarni korroziyadan saqlash uchun qaysi moddalardan foydalaniladi reja: kirish korroziya tushunchasi va uning ahamiyati. korroziyaning iqtisodiy va ekologik oqibatlari asosiy qism 1. koroziya turlari va mexanzmi. 2. metallarni korroziyadan himoya qilish usullari. metallar korroziyasi va uning oldini olish usullari 3. korroziyaga qarshi himoya usullaridan birgalikda foydalanish 4. katodik va anodik himoya. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish korroziya tushunchasi va uning ahamiyati korroziya - bu metallarning tashqi muhit ta'sirida yemirilishi jarayonidir. u xalq xo‘jaligiga katta zarar yetkazadi. har yili ishlab chiqarilgan metallning 20% ga yaqini korroziya natijasida yaroqsiz holga keladi. shu sababli, metallarni korroziyadan saqlash muhim ahamiyat kasb etadi. korroziyaning iqtisodiy va ekologik oqibatlari korroziya xalq xo‘jaligi uchun juda katta zarar keltiradi, chunki …

2 / 31

allni qurshab to’rgan muhitga bog'liq bo'ladi. metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo'lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. gaz korroziyasi ayniqsa, metallurgiyaga katta zarar keltiradi. temir va po'lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi. suyuq yoqilg'ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. suyuq yoqilg'ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid va oltingugurtli organik moddalarning metallarga ta'siri natijasida korroziya vujudga keladi. suvsiz sharoitidagina bu ta'sir namoyon bo'ladi. suvda elektrokimyoviy korroziyaga aylanadi. elektrolitlar ta'sirida bo'ladigan korroziya elektrokimyoviy korroziya deyiladi. ko'pgina metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli yemiriladi. elektrokimyoviy korroziya metalda kichiq galvanik elementlar hosil bo'lishi natijasida sodir bo'ladi. galvanik elementlar hosil bo’lishiga sabab: 1) ko'p metallar tarkibida qo'shimcha sifatida boshqa metallar …

3 / 31

r qalayga tegib tursa, korroziya temir misga tegib to’rgandagiga qaraganda sustroq sodir bo'ladi, temir ruxga tegib tursa, zanglamaydi, chunki, temir ruxga qaraganda asl metaldir; elektrolitlar ishtirokida rux bilan temir hosil qilgan galvanik elementda rux – anod, temir – katod vazifasini bajaradi. metallarni korroziyadan himoya qilish usullari korroziyaga qarshi kurashish usullari metall buyum sirtini korroziyaga turg‘un bo‘ladigan metall qatlami bilan qoplash. shu maqsadda ishlatiladigan metallning standart elektrod potensiali korroziyadan saqlanadigan metallnikidan manfiyroq bo‘lishi lozim. bunday imkoniyatlardan biri temir buyumni rux qatlami bilan qoplash (anod qoplama) dir. shu qatlam oksidlanib tamom bo’lmaguncha himoya qilinayotgan temir buyum korroziyaga duchor bo’lmaydi. teskari holda, qoplovchi metallning standart elektrod potensiali himoya qilinayotgan metallnikiga qaraganda musbatroq qiymatga ega bo‘lgan vaziyat — katod qoplama bo‘ladi. bunga misol sifatida temir buyumni qalay yoki nikel qatlami bilan qoplashni keltirish mumkin. bu metall qatlami shikastlangan taqdirda himoya qilinmayotgan metall jadallashgan korroziyada qatnashadi, qisqa vaqt davomida ishdan chiqadi. metall buyum sirtini metall …

4 / 31

a chidamliligi juda yaxshi bo‘ladi. po‘latga co, cu, ni qo‘shilganda uning passivlanishi kuzatiladi. metall yuzasida korroziyaga chidamli pardalar hosil qilish (oksidirlash) jarayonida tayyor buyumni yuqori temperaturada organik moddalar ishtirokida kuydirilib, «ko‘kartiriladi» va «qoraytiriladi». metall buyum turli oksidlovchilar (k2cr2o7, nano3 va boshqalar) ishtirokida konsentrlangan ishqor eritmasida qaynatilganda ham metall yuzasining korroziyaga chidamliligi ortadi. elektroliz jarayonida anodda ajralib chiqayotgan atomar holdagi kislorod ta’sirida mustahkam oksid parda hosil qilish (anodirlash) ham keyingi vaqtlarda keng qo‘llana boshlandi. elektrolizyorning anodi sifatida himoya qilish kerak bolgan temir buyumning yuza qatlamida mustahkam va zich bo‘lgan magnitli temirtosh fe3o4 hosil qilish ham yaxshi natijalarga olib keladi. himoya qilinishi zarur bo‘igan metall konstruksiyani elektrolit muhitida (dengizdagi kemalar, yer ostidagi nam sharoitda ishlaydigan gaz yoki suv quvurlari) korroziyadan saqlash maqsadida ularni protektor himoya qilish usuli ham qo’llanadi. bunday himoyada konstruksiya (kema korpusi, quvurlar) sim orqali aktiv metall (masalan, rux bo‘lagi) bilan ulanadi. bunday sharoitda protektor — (rux) korroziyada qatnashadi (anod …

5 / 31

lar, fosfat, silikat, xromat, nitrit kislota tuzlaridan foydalaniladi. konsentratsiyasi 0,3—0,4% bo‘lgan na2cro4 eritmasida, natriy geksametafosfat (napo3)6, nano2, na2sio3 qo‘shilgan suvlarda po‘latning korroziyasi, na2sio3 va na2[sif6] qo‘shilgan suvda aluminiyning korroziyasi juda ham sustlashadi. metallarni korroziyadan saqlash uchun bir necha choralar qo'llaniladi: a) metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash; b) metall sirtini metall bo'lmagan moddalar bilan qoplash; v) metallarga turli qo'shimchalar kiritish; g) metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash. metallar korroziyasi va uning oldini olish usullari metallarni korroziyadan himoya qilish vositalaridan foydalanish ko'pchilik uchun dolzarb masala. korroziya, aslida, o'z-o'zidan paydo bo'ladigan metallarni yo'q qilish jarayoni bo'lib, uning sababi atrof-muhitning zararli ta'siri bo'lib, buning natijasida kimyoviy, fizik-kimyoviy jarayonlar sodir bo'lib, ayanchli oqibatlarga olib keladi. metalldagi korroziya uni butunlay yo'q qilishi mumkin. shuning uchun paydo bo'lgan zang bilan kurashish kerak. va nafaqat uning paydo bo'lishi paytida. metalllarda korroziyani oldini olish uchun profilaktika ishlari ham muhimdir. korroziyaning quyidagi turlari ularning turiga qarab ajratiladi. · nuqta; …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallarni korroziyadan saqlash uchun qaysi moddalardan foydalaniladi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali « energetika va mashinasozlik » fakulteti kimyo fanidan guruhi: 3as-ki 24 gurux talabasi bajardi: urozboyeva n. qabul qildi: mirzaxmedov r. olmaliq 2025 metallarni korroziyadan saqlash uchun qaysi moddalardan foydalaniladi reja: kirish korroziya tushunchasi va uning ahamiyati. korroziyaning iqtisodiy va ekologik oqibatlari asosiy qism 1. koroziya turlari va mexanzmi. 2. metallarni korroziyadan himoya qilish usullari. metallar korroziyasi va uning oldini olish usullari 3. korroziyaga qarshi himoya usullaridan birgalikda foydalanish 4. katodik va anodik himoya. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish korroziya tushunchasi va uning ahamiyati korrozi...

This file contains 31 pages in DOCX format (689.3 KB). To download "metallarni korroziyadan saqlash uchun qaysi moddalardan foydalaniladi", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarni korroziyadan saqlash… DOCX 31 pages Free download Telegram