tibbiyot zulugi

PDF 11 pages 865.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 865.9 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

zuluklar sinfi molluskalar tipi ikki pallali molluskalar sinfi tibbiyot zulugining tuzilishi va sistematikasi. 1. zuluklar sinfi 2. molluskalar tipi 3. ikki pallali molluskalar sinfi reja: zuluklar sinfi 400 ga yaqin, asosan chuchuk suvlarda yashaydigan turlarni o’z ichiga oladi. ko’pchilik zuluklar yirtqich, ayrim turlari tashqi parazit sifatida turli umrtqali hayvonlarning qoni va tana suyuqligi bilan oziqlanadi. parazit hayot kechiradigan zuluklarning tuzilishida boshqa halqali chuvalchanglardan keskin farq qiluvchi belgilar paydo bo’ladi. zuluklar sinfi zuluklarning gavdasi yassilashgan; bosh bo’limi yaxshi rivojlanmagan. tanasi sirtdan mayda halqalarga bo’lingan.tashqi tana halqalari soni ichki halqalarga mos kelmaydi. parapodiylari ham bo’lmaydi. qillar faqat tuban tuzilgan zuluklarda bo’ladi. ko’pchilik zuluklarda yopishish organi – so’rg’ichlar rivojlangan. gavda qisman reduktsiyaga uchragan. barcha turlari germafrodit. tibbiyot zulugi tibbiyot zulugi ayrim kichik chuchuk suv havzalarida va botqoqliklarda yashaydi. gavdasining uzunligi 8-15 sm, ko’kimtir - yahil rangda bo’lib, oldingi tomonida og’iz so’rg’ichi, keyingi tomonida esa yirikroq anal so’rg’ichi joylashgan so’rg’ichlari hayvonlar tanasiga yopishish va …

2 / 11

jag’i bo’ladi. zuluk shu jag’lar yordamida hayvon terisini kesib, jarohatdan chiqadigan qonni muskulli halqumi yordamida so’rib oladi. zuluklarning so’lak bezlari tarkibidagi girudin moddasi qonning ivib qolishiga imkon bermaydi. so’lak bezlarining yo’li halqumga ochiladi. nafas olish sistemasi. zuluklarning odatda nafas olish organi bo’lmaydi. ular teri yuzasi orqali nafas oladi. faqat dengizda yashovchi zuluklar jabralar orqali nafas oladi. ayirish sistemasi. zuluklarning ayirish sistemasi bir muncha o’zgargan metanefridiylardan iborat. metanefridiylar zuluklar gavdasining oldingi va keyingi bo’g’imlarida bo’lmaydi. shuning uchun metanefridiylar soni tana bo’g’imlari soniga to’g’ri kelmaydi. masalan, tibbiyot zulugi gavdasi 33 ta bo’g’imdan iborat; metanefridiylari esa 17 juft bo’ladi. metanefridiylarning tanada joylashgan uchi berk bo’ladi. suyuqlik metanefridiy nayiga diffuziya orqali o’tadi. zuluklar o’rta ichagining oldingi qismi bir necha juft yon xaltachalarni hosil qilgani tufayli ular ancha ko’p miqdorda qon so’rib olish xususiyatiga ega. bir marta qon so’rgan zuluk 2-3 oygacha qon so’rmasdan yashashi mumkin. zuluklar so’rgan qon o’rta ichakning keyingi qismida hazm bo’ladi. …

3 / 11

siga o’xshashligi ularni filogenetik jihatdan yassi chuvalchanglar bilan bog’liqligini ko’rsatadi. halqali chuvalchanglar orasida ko’p tuklilar markaziy o’rinni egallaydi. chuchuk suv ko’p tuklilaridan balchiqda va tuproqda yashashga moslashish tufayli kam tuklilar kelib chiqqan. kam tuklilarning bunday keyingi evolyutsiyasi zuluklarning paydo bo’lishiga olib kelgan. okean va dengizlarda yashaydigan molluskalarning chig’anog’i qalin, chuchuk suvdagilariniki yupqa, quruqlikda yashaydiganlariniki kam rivojlangan yoki ko’pincha bo’lmasligi mumkin. parazit formalarining chig’anoqlari butunlay yo’qolgan. chig’anoqlari ustki muguz, o’rta ohak, ichki yaltiroq sadaf qavatidan iborat. mantiya, ya'ni teri burmasi tanasini tashqi tomondan o’rab turadi. mantiya bilan tanasi oralig’ida mantiya bo’shlig’i hosil bo’ladi. mantiya bo’shlig’ida jabralar, sezgi organlari joylashgan. mantiya bo’shlig’iga buyrak, orqa ichak va jinsiy organlarining chiqaruv teshiklari ochiladi. molluskalar tanasi bo’g’imlarga bo’linmagan; ko’pincha mantiya-terisi ajratib chiqargan ohakli chig’anoq ichiga joylashgan. molluskalarning qon aylanish sistemasi halqali chuvalchanglarnikiga nisbatan yaxshi rivojlangan, tomirlarining uchi ochiq bo’lib, qon organlar orasiga quyiladi. yuragi ko’pincha bir kamerali, uch kamerali yoki to’rt kamerali bo’ladi. yurak xaltaga …

4 / 11

passiv oziqlanadi. bu sinfga 20000 ga yaqin tur kiradi. bu sinfning tipik vakili baqachanoq (tishsiz) hisoblanadi. baqachanoq tubi ko’l va daryolar tubidagi qum yoki loyga tanasining oldingi uchi bilan ko’milib olib hayot kechiradi. suv tubida juda sekin harakatlanadi va o’zidan so’ng egatsimon iz qoldiradi. tuxumsimon chig’anog’ining uzunligi 20 sm ga etadi baqachanoqning gavdasi oyoq va tanadan iborat bo’lib, mantiya bilan o’ralgan. mantiya tananing ikki tomonidan burmaga o’xshash osilib turadi. mantiya bilan tanasi oralig’ida bo’shliq bo’lib, unda jabralar va oyo’q joylashgan; boshi yo’q. foydalanilgan darsliklar: 1.yarmonenko s.p. radiobiologiya cheloveka i jivotnix. m.: «visshaya shkola». 1988. 2.kudryashov. b. s, berenfel`d «osnovi radiatsionnoy biofiziki» m. «universitet» 1982. 3. to`raqulov yo. x. biokimyo t.: «o`qituvchi» 1998. 4.nikolaev a.ya. biologik ximiya. t.: «ibn sino» 1991

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot zulugi"

zuluklar sinfi molluskalar tipi ikki pallali molluskalar sinfi tibbiyot zulugining tuzilishi va sistematikasi. 1. zuluklar sinfi 2. molluskalar tipi 3. ikki pallali molluskalar sinfi reja: zuluklar sinfi 400 ga yaqin, asosan chuchuk suvlarda yashaydigan turlarni o’z ichiga oladi. ko’pchilik zuluklar yirtqich, ayrim turlari tashqi parazit sifatida turli umrtqali hayvonlarning qoni va tana suyuqligi bilan oziqlanadi. parazit hayot kechiradigan zuluklarning tuzilishida boshqa halqali chuvalchanglardan keskin farq qiluvchi belgilar paydo bo’ladi. zuluklar sinfi zuluklarning gavdasi yassilashgan; bosh bo’limi yaxshi rivojlanmagan. tanasi sirtdan mayda halqalarga bo’lingan.tashqi tana halqalari soni ichki halqalarga mos kelmaydi. parapodiylari ham bo’lmaydi. qillar faqat tuban tuzilgan zuluklard...

This file contains 11 pages in PDF format (865.9 KB). To download "tibbiyot zulugi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot zulugi PDF 11 pages Free download Telegram