tibbiyot psixologiyasi

DOCX 16 стр. 36,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 36,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

tibbiyot psixologiyasi fani, vazifalari va qisqacha tarixi. miya va ruh muammolari fan haqida tushuncha tibbiyot psixologiyasi tom ma'noda bemorning psixologiyasini o'rganuvchi fandir. lekin bu ta'rif uning barcha imkoniyatlarini qamrab ololmaydi, albatta. chunki u sog'lom kishilarda kasallik keltirib chiqaruvchi barcha tashqi va ichki omillarni ham o'rganadi, ularning sabablarini izlaydi. tibbiyot psixologiyasi chegara bilmas, keng qamrovli fandir. u uzoq tarixga ega bo'lib, o'zining rivojlanish bosqichida bir nechta davrlarni bosib o'tgan. tibbiyot psixologiyasi quyidagi asosiy masalalarni o'rganadi: 1) bemor va tibbiyot xodimining shaxsi, ular orasidagi o'zaro munosabatlar; 2) psixoprofilaktika, psixogigiena va deontologiya muammolari; 3) shifokor siri va etikasi; 4) yosh bilan bog'liq tibbiy-psixologik muammolar; 5) sezgi va idrok, diqqat va xotira, shaxs, xulq-atvor, temperament, stress, hissiyot, tafakkur, ong va ularning xususiyatlari; 6) psixologik tekshirish usullarini. shuningdek, ushbu fan psixogen va organik kasalliklarda kuzatiladigan psixologik o'zgarishlarning etiologiyasi, klinikasi va diagnostikasini o'rganib, davolash choralarini ishlab chiqadi. tibbiy psixologiyaning asosiy yo'nalishlaridan biri bu psixosomatik sindromlarni o'rganishdir. …

2 / 16

h hollari ham ko'p uchraydi. tug'ayotgan ayoldagi qo'rquvni uni shirin so'z bilan tinchlantirib, yo'qotish mumkin. yoki teri-tanosil kasalliklarini olaylik. qattiq asabiy zo'riqishdan so'ng terida paydo bo'ladigan qichimalarni kuchli gormonal surtmalarni ishlatib ham yo'qotish qiyin yoki mumkin emas. lekin platseboterapiya va psixoterapiya usullarini qo'llab bemorni oylab, ba'zan yillab davom etayotgan qichima dardidan xalos etish mumkin. ma'lumki, qattiq hissiy zo'riqishdan so'ng qandli diabet, xafaqon kasalligi, miokard infarkti, insult kabi og'ir kasalliklar rivojlanadi. hatto oshqozon-ichak yara kasalligi, qon kasalliklari ba'zan ruhiy zo'riqishlardan so'ng paydo bo'ladi. odam organizmida sodir bo'ladigan har qanday kasalliklarda ruhiy ta'sir albatta ishtirok etadi. bu esa har bir vrachning psixologiyani mukammal egallashini talab qiladi. bemorning ruhiyati sog'lom odamnikidan farq qiladi. har kim betoblikka turlicha munosabatda bo'ladi. kimdir qattiq siqiladi va o'z ahvolini o'zi og'irlashtiradi, boshqa birov tuzalishdan umidini uzib, taqdirga tan beradi, uchinchisi esa sog'ayib ketishiga umid bog'laydi. bu, albatta, bemorning temperamentiga ham ko'p jihatdan bog'liq. demak, bemorni davolashga kirishayotgan …

3 / 16

erak, bizning vazifamiz esa unga yordam berishdir, deyishgan. qadimgi davr adabiyotiga nazar tashlaydigan bo'lsak, tibbiyot, falsafa va psixologiya fanlarining chambarchas bog'lanib ketganligining guvohi bo'lamiz. miloddan ilgari yashab o'tgan deyarli barcha faylasuflar tibbiyot va psixologiyaga oid o'z fikrlarini yozib qoldirishgan, chunki ular ruhiy kuchlarning manbaini inson miyasi bilan bog'lashgan. qadimgi xorazm hududida miloddan avvalgi vi asrda bitilgan zardushtiylarning muqaddas kitobi «avesto» da tibbiyot va psixologiyaga oid muhim ma'lumotlar keltirilgan. «avesto» uch kitobdan iborat bo'lib, uning birinchi kitobi («vendidat»)da tibbiyotga oid ma'lumotlar berilgan. unda jismoniy va ruhiy poklanish haqidagi qonunlar majmuasi keltirilgan. «avesto» kitobida biz ko'rish, eshitish, hid bilish va ta'm bilish markazlari miyada joylashgan, degan fikrlarni uchratamiz. kitobda «hayot markazi» suyak iligida joylashgan deyilgan. shuningdek, kitobda odam anatomiyasi va fiziologiyasiga oid juda qiziqarli ma'lumotlar keltirilgan. inson salomatligini saqlash yo'llari yoritilgan. «avesto» kitobida nafaqat ruhiy tushkunlik, balki jismoniy zo'riqish ham kasallikka olib kelishi aytilgan. kasalliklarni davolashda jarrohlik va ruhiy tinchlantirish davolashning asosiy …

4 / 16

echishiga bog'lab o'rgandi va temperament haqida ta'limot yaratdi. gippokrat odam temperamentini to'rt tipga ajratdi: 1) sangvinik – harakatchan, xushchaqchaq, irodali odam, ularning organizmida qon ustunlik qiladi; 2) xolerik – tez jahli chiqib ketadigan, hissiyotga beriluvchan odam, ularda jigar o'ti ustunlik qiladi; 3) flegmatik – bosiq, kam harakatchan va sust odam, ularning organizmida flegma (shilliq, xilt) ustun turadi; 4) melanxolik – o'z kuchiga ishonmaydigan, doimo tushkun, tang ahvolda yuradigan, qiyinchiliklardan qo'rqadigan odam. ularning qonida melanoza (savdo, qora o't) ustunlik qiladi. gippokratning fikricha, sangviniklar kasallikka kam chalinadilar, xoleriklar va melanxoliklar kasallikka moyil kishilardir. gippokrat «kasalliklarning kechishi va bemorning tuzalishi uning temperamentiga bog'liq», degan. bu ta'limot keyinchalik barcha olimlarda qiziqish uyg'otdi. hozirgi kunda etakchi psixologlar va vrachlar bemorlarni davolashda ularning temperamentiga alohida e'tibor berishadi. gippokratning tibbiyot oldidagi yana bir buyuk xizmati uning vrach qasamyodini yaratganligidir. ma'lumki, vrach qanchalik urinmasin, davosi qiyin kechadigan kasalliklar bor. bunday paytlarda vrach ruhan va jismonan charchaydi, bemori tuzalmaganidan …

5 / 16

emorlarni davolash yo'llarini ishlab chiqdi. gippokrat bemorlarni davolashda sog'lom turmush tarziga va to'g'ri ovqatlanishga qattiq rioya qilish kerakligini aytgan, kasalliklarning sababini aniqlab, ularni bartaraf qilishga intilgan. gippokratning tibbiyotga oid ba'zi ko'rsatmalarini keltirib o'tamiz: 1) jismoniy mehnat mushaklar va a'zolar uchun oziqdir; 2) fikrlash – kishi ruhini tetiklashtiradi; 3) bemorga yordam berishni eplay olmasang, unga ziyon keltirma; 4) me'yordan ko'p ovqatlanish kishi salomatligiga ziyon keltiradi; 5) bemorning ruhi tushmagan va ishtahasi saqlangan bo'lishi tuzalish uchun yaxshi alomatdir; 6) odam tanasida kasallik bilan kurashuvchi kuch bor, tabibning vazifasi esa o'sha kuchni faollashtirishdan iborat; 7) bemorga beriladigan dorilar hadeb o'zgartirilmasligi kerak, faqat zaruratga qarab davolash muolajasi o'zgartirilsin; 8) tabiatda doimo ikki qarama-qarshi kuch bir-biriga qarshi turadi, qarama-qarshilikni qarama-qarshilik bilan davolash kerak; 9) tabib yuksak darajada axloqli, jonkuyar, ozoda va xush ko'rinishga ega bo'lishi kerak; 10) tabib o'z bilim va mahoratini doimo oshirib borishi va bemorlar hurmatiga sazovor bo'lishi kerak. o'z davrining mashhur tabibi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiyot psixologiyasi"

tibbiyot psixologiyasi fani, vazifalari va qisqacha tarixi. miya va ruh muammolari fan haqida tushuncha tibbiyot psixologiyasi tom ma'noda bemorning psixologiyasini o'rganuvchi fandir. lekin bu ta'rif uning barcha imkoniyatlarini qamrab ololmaydi, albatta. chunki u sog'lom kishilarda kasallik keltirib chiqaruvchi barcha tashqi va ichki omillarni ham o'rganadi, ularning sabablarini izlaydi. tibbiyot psixologiyasi chegara bilmas, keng qamrovli fandir. u uzoq tarixga ega bo'lib, o'zining rivojlanish bosqichida bir nechta davrlarni bosib o'tgan. tibbiyot psixologiyasi quyidagi asosiy masalalarni o'rganadi: 1) bemor va tibbiyot xodimining shaxsi, ular orasidagi o'zaro munosabatlar; 2) psixoprofilaktika, psixogigiena va deontologiya muammolari; 3) shifokor siri va etikasi; 4) yosh bilan bog'liq ...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (36,0 КБ). Чтобы скачать "tibbiyot psixologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiyot psixologiyasi DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram