hujayra signalizatsiya jarayonlarida

PDF 26 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла PDF

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

1f0d8be4-e549-47d2-85a5-94ecb5c1a571.pdf hujayraga signal transduktsiya sistemasi haqida asosiy ma'lumotlar signal transduction in cells u.b.toyirov reja: 1 «biologik signal» va uning uzatilishi haqida 2 birlamchi messendjerlar (first messengers) ekstrahujayraviy signallar 3 ikkilamchi messendjerlarning hujayradagi faoliyati 4 hujayra retseptorlarining tiplari va ularning faollanish mexanizmlari 5 fosforirlanish. proteinkinazalar. fosfatazalar 6 hujayra signalizatsiya jarayonlarida sa2+ ionlarining roli peredacha signala (signalnaya transduktsiya, transduktsiya, signaling, signalizatsiya, angl. signal transduction) — v molekulyarnoy biologii termin «peredacha signala» otnositsya k lyubomu protsessu, pri pomoshi kotorogo kletka prevrashaet odin tip signala ili stimula v drugoy. v bolshinstve sluchaev peredacha signala vnutri kletki predstavlyaet soboy tsep posledovatelnix bioximicheskix reaktsiy, osushestvlyaemix fermentami, chast iz kotorix aktiviruetsya vtorichnimi posrednikami. takie protsessi obichno yavlyayutsya bistrimi: ix prodoljitelnost — poryadka millisekund v sluchae ionnix kanalov i minut — v sluchae aktivatsii proteinkinaz i lipid- oposredovannix kinaz. odnako v nekotorix sluchayax ot polucheniya kletkoy signala do otveta na nego mogut proxodit chasi i daje sutki (v …

2 / 26

d0%bd%d0%b0%d1%8f_%d0%b1%d0%b8%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%b3%d0%b8%d1%8f https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a4%d0%b5%d1%80%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d1%82 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%92%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%87%d0%bd%d1%8b%d0%b9_%d0%bf%d0%be%d1%81%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%b8%d0%ba https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%98%d0%be%d0%bd%d0%bd%d1%8b%d0%b5_%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d1%8b https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%9f%d1%80%d0%be%d1%82%d0%b5%d0%b8%d0%bd%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d0%b7%d1%8b https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%d0%9b%d0%b8%d0%bf%d0%b8%d0%b4%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d0%b7%d1%8b&action=edit&redlink=1 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%ad%d0%ba%d1%81%d0%bf%d1%80%d0%b5%d1%81%d1%81%d0%b8%d1%8f_%d0%b3%d0%b5%d0%bd%d0%be%d0%b2 https://en.wikipedia.org/wiki/signal_transduction https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%9a%d0%b0%d1%80%d1%86%d0%b8%d0%bd%d0%be%d0%bc%d0%b0 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%90%d1%83%d1%82%d0%be%d0%b8%d0%bc%d0%bc%d1%83%d0%bd%d0%bd%d1%8b%d0%b5_%d0%b7%d0%b0%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b5%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8f https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%94%d0%b8%d0%b0%d0%b1%d0%b5%d1%82 kimyoviy signallarning tiplari • autokrinli – boshqarilish tipi bir hujayrali hayvonlarda uchraydi • parakrinli - boshqarilish tipi sodda hayvonlarda ya'ni nerv va endokrin sistemasi rivojlanmagan organizmlarda uchraydi • sinaptik – boshqarilish tipi asosan neyronlar yordamidagi kimyoviy signallar asosida boshqariladi • gormonal – boshqarilish tipida endokrin hujayralar, endokrin sistema metabolizmni boshqaradi gormonlar , neyrotransmitterlar (atf va glutamat) tsitokinlar , limfokinlar, o'sish faktorlari , retseptorga ega lipofil molekulalar , xemoattraktantlar birlamchi messendjerlar - bular hujayra tashqarisida signalizatsiya jarayonlarida ishtirok etsada ular hujayraning ichidagi ikkilamchi messendjerlarning miqdori boshqarishda ham ishtirok etadi (gormonlar va neyromediatorlar orqali) (first messengers). birlamchi messendjerlarning (agonistlar) membrana retseptorla

3 / 26

ri bilan bog'lanishidan keyin hujayra ichidagi ikkilamchi messendjerlarning miqdori o'zgaradi. ikkilamchi messendjerlar miqdorining kamayishi (odatda juda kam) yoki ortishi hujayraning tashqi signalga javobini belgilaydi. sa2+ ionlari, adenozin- monofosfata (tsamf) ning tsiklik formasi (atr,adenilattsiklaza) inozitol-1,4,5-trifosfat (irz) diatsilglitserol (dg). uchlamchi messendjerlar ham boooor!!! ir3 i dg obrazuyutsya iz membrannix fosfatidilinozitol- 4,5-difosfatov pod vliyaniem fosfolipazi s. eti vtorichnie messendjeri mogut (podobno tsamf) aktivirovat protein- kinazi. deystvie irz svyazano s uvelicheniem kontsentratsii v kletke sa2+. s fosfoinozitidnoy sistemoy vtorichnix messendjerov svyazani m-xolino- i ots- adrenoretseptori. hujayra retseptorlarining asosan 3 tipi mavjud: - neyromediatorlar retseptorlari (ionotrop yoki ion kanallari bilan bog'liq retseptorlar) - ferment retseptorlari (tirozinkinazalar, hujayra oqsillarining fosforirlanishini amalga oshiradi) - g oqsillari bilan bog'langan retseptorlar (ham ferment ham ion kanallarining faolligini o'zgartirish qobiliyatiga ega bo'lgan retseptorlar) g-belki aktivatsiya nekotorix retseptorov privodit k stimulyatsii adenilattsiklazi i fosfolipazi s pri uchastii g- belkov (gtf-svyazivayushix belkov). kompleks retseptor- agonist vizivaet konformatsionnie izmeneniya v g-belkax, sposobstvuya svyazivaniyu …

4 / 26

qimalarida mavjud yoki mavjudmasligini namoyon eta olishi kerak; • ligandning bog'lanishi va uning fiziologik yoki hujayraviy effekti qaytar bo'lishi lozim, retseptorning parametrlari ligandning fiziologik parametrlariga mos kelishi lozim. https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a5%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%8f_%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%b5%d1%82%d0%b8%d0%ba%d0%b0 • mexanizmlar • signalning uzatilishi taxminan quyidagi sxema asosida kechadi: • tashqi agentning (stimul) hujayra retseptorlari bilan bog'lanishi, • tashqi membranada joylashgan va ikkilamchi messendjerlarning shakllanishiga javobgar bo'lgan effektor molekulaning faollanishi, • ikkilamchi messendjerlarning hosil bo'lishi, • oqsil-nishonlarning vositachilar ta'siridagi faollanishi va ularning ta'sirida keyingi vositachilarning paydo bo'lishiga turtki bo'lishi, • vositachining yo'qolishi. gormonal signallarning hujayraga uzatilish mexanizmlari - peredacha gormonalnix signalov cherez membrannie retseptori - peredacha signalov cherez vnutrikletochnie retseptori gormoni (pervichnie posredniki), svyazivayas s retseptorami na poverxnosti kletochnoy membrani, obrazuyut kompleks gormon-retseptor, kotoriy transformiruet signal pervichnogo posrednika v izmenenie kontsentratsii • steroidnie i tireoidnie gormoni svyazivayutsya s retseptorami vnutri kletki i reguliruyut skorost transkriptsii spetsificheskix genov. • v otsutstvie gormona vnutrikletochnie retseptori svyazani obichno s drugimi belkami v tsitozole …

5 / 26

ami i vedushiy k obrazovaniyu slojnix efirov fosfornoy kisloti[1]: atf + r-oh → adf + r-opo3h2 • v jivix kletkax fosforilirovanie — odin iz naibolee rasprostranyonnix vidov posttranslyatsionnoy modifikatsii belka. protsessi fosforilirovaniya i defosforilirovaniya razlichnix substratov yavlyayutsya odnimi iz vajneyshix bioximicheskix reaktsiy. oni kataliziruyutsya osobimi fermentami, videlyaemimi v osobiy klass kinaz, ili inache fosfotransferaz. • tak, naprimer, fosforilirovanie ili defosforilirovanie togo ili inogo belka chasto reguliruet funktsionalnuyu aktivnost dannogo belka (usilivaet eyo ili naoborot «viklyuchaet» danniy belok funktsionalno). • pod reaktsiey fosforilirovaniya belka ponimayut prisoedinenie fosfatnoy gruppi cherez fosfoefirnuyu svyaz (o-fosforilirovanie) k gidroksilnoy gruppe bokovoy tsepi ostatka serina, treonina ili tirozina, donorom fosfata pri etom yavlyaetsya atf. v podavlyayushem bolshinstve sluchaev fosforilirovanie proisxodit imenno po etim tryom aminokislotnim ostatkam. odnako v prirode vstrechaetsya takje fosforilirovanie po ostatkam gistidina i arginina (n- fosforilirovanie), aspartata i glutamata (a-fosforilirovanie) https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%9e%d1%80%d1%82%d0%be%d1%84%d0%be%d1%81%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bd%d0%b0%d1%8f_%d0%ba%d0%b8%d1%81%d0%bb%d0%be%d1%82%d0%b0 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a1%d1%83%d0%b1%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%82_(%d0%b1%d0%b8%d0%be%d1%85%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d1%8f) https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%9a%d0%b0%d1%82%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d0%b7 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a4%d0%b5%d1%80%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d1%82 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a4%d0%be%d1%81%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bd%d1%8b%d0%b5_%d1%8d%d1%84%d0%b8%d1%80%d1%8b https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%a4%d0%be%d1%81%d1%84%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%bb%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%b5#cite_note-1 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%90%d0%a2%d0%a4 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%90%d0%94%d0%a4 https://ru.wikipedia.org/wiki/%d0%9a%d0%bb%d0%b5%d1%

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hujayra signalizatsiya jarayonlarida"

1f0d8be4-e549-47d2-85a5-94ecb5c1a571.pdf hujayraga signal transduktsiya sistemasi haqida asosiy ma'lumotlar signal transduction in cells u.b.toyirov reja: 1 «biologik signal» va uning uzatilishi haqida 2 birlamchi messendjerlar (first messengers) ekstrahujayraviy signallar 3 ikkilamchi messendjerlarning hujayradagi faoliyati 4 hujayra retseptorlarining tiplari va ularning faollanish mexanizmlari 5 fosforirlanish. proteinkinazalar. fosfatazalar 6 hujayra signalizatsiya jarayonlarida sa2+ ionlarining roli peredacha signala (signalnaya transduktsiya, transduktsiya, signaling, signalizatsiya, angl. signal transduction) — v molekulyarnoy biologii termin «peredacha signala» otnositsya k lyubomu protsessu, pri pomoshi kotorogo kletka prevrashaet odin tip signala ili stimula v drugoy. v bolshinstv...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PDF (1,7 МБ). Чтобы скачать "hujayra signalizatsiya jarayonlarida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hujayra signalizatsiya jarayonl… PDF 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram