abu abdulloh rudakiy (860-941)

PDF 3 pages 238.6 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 238.6 KB

File type PDF

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

abu abdulloh rudakiy (860-941) abu abdulloh rudakiy (860-941) abu abdulloh ja'far rudakiy taxminan hijriy 243 (860) yilda samarkand yaqinidagi panjrudak qishlog'ida, dehqon oilasida tug'ildi. bu davrda movarounnahr eron, hindiston, xitoy, misr va suriya bilan savdo va madaniy aloqalarni yaxshi yo'lga qo'ygan edi. x asrda buxoro, samarkand, urganch, marv, nishopur, balx, zarafshon vodiysining yuqori qismi hunarmandchilik, savdo va madaniy markazlarga aylangan edi. ayniqsa, buxoro shahri ix-x asr-lardayoq sharqning eng yirik madaniy markazlaridan biri bo'lgan. rudakiy yoshligidanoq she'riyatga ixlos qo'ydi, o'z zamonasining mashhur cholg'uchisi abul abbos baxtiyor qo'lida musiqadan ma'lumot oldi. dastlabki ma'lumotni o'z qishlog'ida olgan rudakiy o'qish uchun samarqandga bordi. u erda chuqur bil im olib, tez orada adabiyot va san'at sohasida ham dong chiqarishga muvaffaq bo'ldi. buxoro hukmdori nasr ii ibn ahmad somoniy (914-943 yillarda hukmronlik qilgan) davrida rudakiyning shoirlik shuhrati buxoro va umuman sharqqa keng tarqaldi. rudakiy asarlariga e'tibor berilsa, uning astronomiya va qadimgi yunon falsafasini ham yaxshi tushunganligini …

2 / 3

alar). ammo xii asr shoiri rashid samarqandiyning ta'kidlashicha, bironta shoir rudakiy singari ko'p asar yozgan emas. ba'zi olimlarning fikricha, rudakiy bir million uch yuz ming misra she'r yozgan. muhammad avfiyning xabar berishicha, rudakiy yuzta to'plam (daftar) yozgan. as-somoniyning «kitob ul-ansab» asarida keltirilishicha, «rudakiyning she'rlar to'plami ajam (arablar yashamaydigan) mamlakatlarda mashhur. aytishlaricha, rudakiy birinchi bo'lib fors tilida she'r yozgan shoirlardandir», deyilgan. shuning uchun ham nasr ii ibn ahmad somoniy uning vazirlari va harbiy boshliqlari unga qimmatbaho sovg'alar berar edilar. shu tufayli rudakiy katta boylikka ega bo'lgan. ammo u butun diqqat-e'tiborini she'riyatga va fanga qaratgan. rudakiy she'riyat vazifasini kishilar qalbiga ta'sir etish, «sangu-sandon yuraklarni mum kabi yumshatish» deb bildi. uning asarlarida xalqchil g'oyalar kuchli. qadimgi manbalarda rudakiyning «oftob davroni», «arois an-nafois» («nafis kurtaklar») va «sinbodnoma» dostonlari bo'lganligi haqida ma'lumotlar uchraydi. rudakiyning qasidalaridan «modari man», «dar vasfi buxoro» va «shikoyat az piri» («qarilikdan shikoyat») bizgacha etib kelgan. rudakiyning ijodida x asrning ijtimoiy hayoti …

3 / 3

a-rigina yoritilmay, keng falsafiy fikrlar ham bayon etilgan. masalan, «qarilikdan shikoyat» asarida moddalar bir shakldan ikkinchi shaklga o'tishini hamda yo'q bo'lib ketmasligini ta'kidlaydi. buyuk mutafakkir kishilar o'rtasidagi do'stlik va o'zaro hamkorlik kishilik jamiyati uchun muhim ahamiyatga ega ekanligini bir necha bor ta'kidlab o'tgan. uning fikricha, haqiqiy do'stlik uchun kishilarni, hatto turli dinda bo'lishlari ham xalaqit bera olmaydi. uning quyidagi satrlari diqqatga sazovordir: jahonning shodligi yig'ilsa butun, do'stlar diydoridan bo'lolmas ustun. rudakiy hayotning o'zini birinchi ustod hisoblaydi va undan ta'lim olishga undaydi: har kishi olmasa hayotdan ta'lim, unga o'rgatolmas hech bir muallim. rudakiy asarlarida inson aklu zakovatiga ishonch kuchli. asarlarining tili, badiiy ifoda vositalari sodda va tushunarli qilib yozilgan. u birinchi bo'lib, x asrdayoq fors mumtoz adabiyotiga asos solganligi uchun ko'pgina eron olimlari, jumladan, professor sayyid nafisiy fors she'riyatining vatanini movarounnahr deb hisoblaydi. tabiatni, vatanni vasf qilish, axloqiy pandu nasihatlar bi-lan asarni bezash keyingi mutafakkirlarga rudakiydan qolgan an'ana edi. jumladan, buyuk …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu abdulloh rudakiy (860-941)"

abu abdulloh rudakiy (860-941) abu abdulloh rudakiy (860-941) abu abdulloh ja'far rudakiy taxminan hijriy 243 (860) yilda samarkand yaqinidagi panjrudak qishlog'ida, dehqon oilasida tug'ildi. bu davrda movarounnahr eron, hindiston, xitoy, misr va suriya bilan savdo va madaniy aloqalarni yaxshi yo'lga qo'ygan edi. x asrda buxoro, samarkand, urganch, marv, nishopur, balx, zarafshon vodiysining yuqori qismi hunarmandchilik, savdo va madaniy markazlarga aylangan edi. ayniqsa, buxoro shahri ix-x asr-lardayoq sharqning eng yirik madaniy markazlaridan biri bo'lgan. rudakiy yoshligidanoq she'riyatga ixlos qo'ydi, o'z zamonasining mashhur cholg'uchisi abul abbos baxtiyor qo'lida musiqadan ma'lumot oldi. dastlabki ma'lumotni o'z qishlog'ida olgan rudakiy o'qish uchun samarqandga bordi. u erda chuqur...

This file contains 3 pages in PDF format (238.6 KB). To download "abu abdulloh rudakiy (860-941)", click the Telegram button on the left.

Tags: abu abdulloh rudakiy (860-941) PDF 3 pages Free download Telegram