buxoro tarixi

PDF 3 sahifa 240,3 KB Bepul yuklash

3 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 240,3 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 3

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 3

abu bakr narshaxiy (899-959) abu bakr narshaxiy (899-959) abu bakr narshaxiy — markaziy osiyo tarixnavisligining ilk qadimiy durdonalaridan biri bo'lmish «tarixi buxoro» deb shuxrat topgan nodir asarning muallifidir. u o'z asarini 943—944 yillarda arab tilida yozgan va uni shu yillarda taxtga o'tirgan somoniylar davlati hukmdori amiri hamid, ya'ni abu muhammad nuh ibn nasr ibn axmad ibn ismoil as-somoniy (943—954)ga bag'ishlagan. «buxoro tarixi»ning o'zida ham boshqa tarixiy manbalarda ham muallifning hayoti va faoliyatiga doyr biror kengroq ma'lumot uchramaydi. faqat xiii asr muallifi sam'oniyning «kitob ul-ansob» asarida uning to'la ismi abu bakr muhammad ibn ja'far ibn zakariyo ibn xattob ibn sharik ekanligi va u buxoro ahlidan (narshax qishlog'idan) bo'lib, 286 hijriy (899 melodiy) yili tavallud topgan va 348 (959) yili vafot etganligi eslatiladi. afsuski, «buxoro tarixi»ning arab tilida yozilgan asl nusxasi bizgacha etib kelgan emas. bizga nasib bo'lgani — bu fors tiliga tarjima qilinib, qariyb uch asr davomida bir necha bor tahrir, …

2 / 3

os bo'lmasa-da, lekin qo'shimchalar kiritganliklari voqealar mazmunidan ko'rinib turibdi. «buxoro tarixi»ning qo'limizdagi barcha nusxalari ana shu 1220 yilgacha davom ettirilgan matnni o'z ichiga oladi. asarning arab tilidagi asli bizgacha etib kelmaganidek, forsiy tarjima ham keyingi tahrirchilar orqaligina mavjuddir. chunonchi, tarjimon abu nasr ahmad asardagi ba'zi joylarni qisqartirish bilan birga, unga katta tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan ma'lumotlarni kiritgan. bunda u o'zidan oldingi ishonchli manbalardan foydalangan. ulardan biri ix asr muallifi abulhasan abdurrahmon ibn muhammad nishopuriyning «xazoin ul-ulum» nomli asaridir. bundan tashqari tarjimon abu ishoq ibrohim ibn al-abbos as-suliyning «axbori muqanna'» asaridan, abu ja'far muhammad at-tabariyning «tarixi tabariy» asaridan qo'shimchalar keltirgan. tarjimon abu nasr ahmad va undan keyingi tahrirchi, qayta ishlovchilar ham «tarixi buxoro» matniga anchagina o'zgartishlar kiritgan bo'lsalar ham, ammo narshaxiy nomini muallif sifatida saqlab qolganlar. masalan, asarda uchraydigan «bu kitobning musannifi aytadi» (tehron nashri, 1939 y., 4- bet) degan ta'kidlar buni yaqqol isbotlaydi. lekin shunga qaramay, narshaxiy o'z asarini tamomlagan …

3 / 3

qealar to'g'risida hikoya qilinadi. kitobda markaziy osiyoda arab xalifaligi hukmronligining o'rnatilishi, islom dinining tarqatilishi, otashparastlik va u bilan bog'liq madaniy hayotning inqirozi, muqanna — «oq kiyimliklar» harakati, somoniylar davridagi davlat idorasi, madaniy qurilishlar borasida turli-tuman qiziqarli ma'lumotlar keltirilgan; buxoroning iqtisodiy-ijtimoiy va madaniy hayotiga, ayniqsa, pul munosabatlariga, xiroj yig'ish tizimiga oid ma'lumotlar bor. «buxoro tarixi»da er-suv munosabatlari haqida so'zlar ekan, narshaxiy qadimgi zamindorlarni «dehqonlar», ya'ni «qishloqhokimlari», ziroatchilarni «kashovarzlar», ya'ni «er haydovchi»—«qo'shimchalar», yirik er egalariga qaram qishloq aholisini «kadivarlar» nomlari bilan ataydi. viii—x asrlarda buxoroda hunarmandchilik nihoyatda rivojlangan bo'lib, har bir qishloq o'z mahsuli bilan shuhrat topgan. masalan, zandana qishlog'ida to'qiladigan ipak va ip matolar «zandaniycha» nomi bilan butun sharqqa mashhur bo'lgan. buxoro shahrining o'zida «bayt ut-tiroz» nomli to'qimachilik korxonasi bo'lib, uning mahsulotlari fors, kermon, shindiston, iroq, shom, misr va rum kabi o'lkalarga olib borilgan. buxoro savdogarlari nihoyatda boy ta-baqa bo'lib, narshaxiy ularni «kashkashon» deb ataydi. savdo munosabatlari keng yoyilganligi sababli buxoro …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"buxoro tarixi" haqida

abu bakr narshaxiy (899-959) abu bakr narshaxiy (899-959) abu bakr narshaxiy — markaziy osiyo tarixnavisligining ilk qadimiy durdonalaridan biri bo'lmish «tarixi buxoro» deb shuxrat topgan nodir asarning muallifidir. u o'z asarini 943—944 yillarda arab tilida yozgan va uni shu yillarda taxtga o'tirgan somoniylar davlati hukmdori amiri hamid, ya'ni abu muhammad nuh ibn nasr ibn axmad ibn ismoil as-somoniy (943—954)ga bag'ishlagan. «buxoro tarixi»ning o'zida ham boshqa tarixiy manbalarda ham muallifning hayoti va faoliyatiga doyr biror kengroq ma'lumot uchramaydi. faqat xiii asr muallifi sam'oniyning «kitob ul-ansob» asarida uning to'la ismi abu bakr muhammad ibn ja'far ibn zakariyo ibn xattob ibn sharik ekanligi va u buxoro ahlidan (narshax qishlog'idan) bo'lib, 286 hijriy (899 melodiy) yil...

Bu fayl PDF formatida 3 sahifadan iborat (240,3 KB). "buxoro tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: buxoro tarixi PDF 3 sahifa Bepul yuklash Telegram