xitoy madaniyati

PDF 13 стр. 105,4 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 105,4 КБ

Тип файла PDF

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

o rta asrlarda xitoy madaniyatiʻ ilk o rta asrlarning notinch davridagi buyuk xitoy madaniyatining ko pʻ ʻ asrlik an’analari nafaqat uzilib qolmadi, balki, aksincha, yangi mazmun bilan boyib bordi. miloddan avvalgi i asrda xitoyga hindistondan kelgan buddizm butun hayot tizimiga katta ta sir ko rsatdi. klassik o rta asrlar davri xitoyʼ ʻ ʻ madaniyatining eng yuqori yuksalish davri-adabiyot va rasmning "oltin davri" to g ri keldi. mo g ullar sulolasi hukmronligi yillarida xitoyʻ ʻ ʻ ʻ bosqinchilarning ulkan imperiyasi tarkibiga kirgach, madaniy aloqalar ayniqsa jadal rivojlangan. rivojlangan o rta asrlar madaniyati o zining ko pʻ ʻ ʻ asrlik an analarining rivojlanish chegarasiga yaqinlashib, juda ko plabʼ ʻ o zgarishlarni boshdan kechirdi. ʻ ilk o rta asrlar davri.ʻ bu davrdagi siyosiy tarqoqlik ham mamlakatning madaniy rivojlanish an’analarini to xtatmadi. "sariqʻ ro mollilar" xalq qo zg oloni tomonidan halokatga uchratilgan xanʻ ʻ ʻ imperiyasi keyinchalik uch podshohlikka bo linib ketdi. bular uchtaʻ …

2 / 13

a kirib kelgan sanasi milodiy 65-yil deb hisoblanadi. birinchi budda ibodatxonasi loyan shahri yaqinida mashhur baymasy (oq ot) nomi bilan bunyod qilingan. afsonaga ko ra, hindistondanʻ xitoyga birinchi buddist asarlari, sutralar oq otda olib kelingan. 220-yilda xan sulolasining qulashi an’anaviy konfutsiylik tarafdori bo lgan zodagonlar qismining mavqeini zaiflashtirdi, bu esa xitoydaʻ buddizmning tarqalishiga ijobiy ta’sir ko rsatdi. ko pincha bir-biriniʻ ʻ almashtirib turuvchi hukmron sulolalar buddizmni o z tayanchi sifatidaʻ ko rdilar. shunday qilib, faqat birgina v asrda xitoyda buddizm diniga oidʻ 17 ming ziyoratgoh barpo etildi. loyan, chan’an va nankin shaharlari buddizmning tan olingan markazlariga aylandi. xitoyda buddizm tezda milliy an’analarga moslashdi. buddizm dastlab nagarjuna ta limoti shaklida, so ngra bodxidxarma ta limotining tasavvufiyʼ ʻ ʼ variantida tarqaldi. vaqt o tishi bilan buddizm daoizm bilan, keyinroq esaʻ konfutsiylik bilan o ziga xos munosabat o rnatdi. shunday qilib, dastlabʻ ʻ buddizm xitoyda daosizm shakllaridan biri sifatida qabul qilingan. vi asrga …

3 / 13

adabiyotida yetakchi o rinni she riyatʻ ʼ egallagan, uning asosini lirik she r tashkil etgan. she’rning mohiyatiniʼ xitoyliklar his-tuyg ularni ifodalashda ko rishimiz mumkin bo lgan.ʻ ʻ ʻ iii-vi asrlar adabiy she riyat janri rivojlanishning bir nechaʻ bosqichlarini bosib o tdi. ii asr oxiri - iii asrning birinchi choragida taoʻ oilasi va "yetti jian’an er" shoirlarining ijodiga boshqalardan ajralib turgan. o sha davr shoirlarining 300 ga yaqin she rlari bugungi kungacha yetibʻ ʻ kelgan. ularning ijodi xalq qo shig iga taqlid qilish, realizm va shaxsiyʻ ʻ boshlanish unsurlarini kuchaytirish, g oyalarni birlashtiruvchi pafos, xalqʻ dardiga hamdardlik bilan ajralib turgan. xitoy she riyati tarixidagi muhim voqea avval hukmron bo lgan to rtʻ ʻ ʻ so zli misra o rnini egallagan besh so zli misra – funing tug ilishi bo ldi.ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ beshinchi ieroglif she riy tilni so zlashuv nutqiga, u rivojlangan xalqʻ ʻ qo shig iga yaqinlashtirgan. funing …

4 / 13

o shiqlarga qaratilgan. ʻ ʻ iii-vi asrlar xitoy nasri ko p janrli bo lishda davom etgan. tarixiy vaʻ ʻ geografik asarlar tobora ilmiy tus ola boshlagan. ular orasida chen shou (233-297) “uch podsholik tarixi”, fan ye (398-445) “keyingi xanlar tarixi”, li tao-yuan “izoh” va "suvlar kitobi haqida" va tuo pu (276-324) "tog larʻ va dengizlar kitobiga sharhlar" asarlari boshqalardan ajralib turgan. davrning yetakchi nasriy janri ritmik falsafiy nasr hisoblangan. u she riyatga yaqin bo lib, diniy mavzudagi suhbatlar va bahslarni ham o zʼ ʻ ʻ ichiga olgan. bunga misol sifatida “tanaffusdagi maktublar”, “uzoq umr ko rish haqida”, “ta limga tabiiy muhabbat nazariyasini rad etish” risolalariʻ ʼ keltirib o tishimiz mumkin. ʻ bu davrda xitoyda "ajoyib hikoyalar" badiiy hikoya nasrining vujudga kelishi ko zga tashlandi. bunday hikoyalar ibratli xususiyatga ega bo lgan.ʻ ʻ ularda daoist o lmaslariga va budda ta’limotining kuchiga ishonish yaqqolʻ namoyon bo lgan. jamiyatda bunday hikoyalarga katta qiziqish …

5 / 13

odalar (xitoycha bao-ta-xazina minorasi)-ko p qavatli yodgorlikʻ minoralarini qurish odat tusiga kirdi. tasviriy san’atda cho zilgan nisbatlar va nafis ijro bilan ajralibʻ turadigan samoviy tasvirlarga katta ahamiyat bergan. v asrdan boshlab bizgacha yetib kelgan rassomlik haqidagi eng qadimgi risola “rasmning olti qoidasi” dir. uning muallifi xie xe xitoyda tasviriy san’at nazariyasiga asosiy ta’sir ko rsatgan. ʻ fan va texnologiya. siyosiy tarqoqlik davri xitoyda fan va texnika taraqqiyoti to xtab qolmadi. miloddan avvalgi v asrda olib borilgan hisob-ʻ kitoblar natijalari xitoy matematikasining katta yutug i bo ldi. bu davrda zuʻ ʻ chongji va zu genjininglar bizga noma’lum usullardan foydalanib o ninchiʻ kasrgacha bo lgan aniq raqamdan foydalana olgan. ʻ xitoyliklar jismoniy jismlarni masofadan o lchash usulini kashfʻ etganlar. ular "yerning shakli bor, osmon esa tanadan mahrum" degan xulosaga kelishgan. xitoyda taqvim tarixida birinchi marta pretsessiya qo llanilgan. ular kasalliklar diagnostikasini ishlab chiqdilar: qorong ulik vaʻ ʻ yorug lik tamoyillari haqidagi ta’limotga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xitoy madaniyati"

o rta asrlarda xitoy madaniyatiʻ ilk o rta asrlarning notinch davridagi buyuk xitoy madaniyatining ko pʻ ʻ asrlik an’analari nafaqat uzilib qolmadi, balki, aksincha, yangi mazmun bilan boyib bordi. miloddan avvalgi i asrda xitoyga hindistondan kelgan buddizm butun hayot tizimiga katta ta sir ko rsatdi. klassik o rta asrlar davri xitoyʼ ʻ ʻ madaniyatining eng yuqori yuksalish davri-adabiyot va rasmning "oltin davri" to g ri keldi. mo g ullar sulolasi hukmronligi yillarida xitoyʻ ʻ ʻ ʻ bosqinchilarning ulkan imperiyasi tarkibiga kirgach, madaniy aloqalar ayniqsa jadal rivojlangan. rivojlangan o rta asrlar madaniyati o zining ko pʻ ʻ ʻ asrlik an analarining rivojlanish chegarasiga yaqinlashib, juda ko plabʼ ʻ o zgarishlarni boshdan kechirdi. ʻ ilk o rta asrlar davri.ʻ bu davrdagi siyosiy …

Этот файл содержит 13 стр. в формате PDF (105,4 КБ). Чтобы скачать "xitoy madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xitoy madaniyati PDF 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram