study on the creation of the state by amir temur and the internal life of the temurids

PDF 16 pages 276.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 276.2 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent kimyo xalqaro universiteti “ tarix ” fanidan referat mavzu: “amir temurning markazlashgan davlatni yaratishi. amir temur va temuriylar davlatining ichki hayoti ” bajardi: __________________________________________________________________ qabul qildi: ______________ baho __________________ sana ______________ toshkent-2024 2 r e j a i.kirish ............................................................................................................ 3 ii.asosiy qism .............................................................................................. 4 2.1. amir temurning markazlashgan davlatni yaratishi .................................... 4 2.2 markazlashgan temur davlatining ma’muriy va harbiy tuzilishi ............... 8 2.3 davlatning ichki va tashqi siyosati ............................................................. 11 iii.xulosa .................................................................................................... 15 iv.foydanilgan adabiyotlar ........................................................ 16 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549273 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549274 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549275 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549282 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549292 file:///c:/users/user/downloads/telegram%20desktop/komilov%20o%2032-20%20kurs%20ishi1.docx%23_toc137549293 3 i.kirish xiv asr o‘rtalarida movarounnahrdagi ijtimoiy-siyosiy vaziyat. amir temur movarounnahr siyosiy kurash maydonida. amir temur turkiy barlos urug‘ining biy (urug‘ oqsoqoli) laridan bo‘lmish muhammad tarag‘ay va buxoro sharia

2 / 16

t qonunlarini sharhlovchisining qizi takina mohbegimlarning farzandi bo‘lib, 1336- yilda shahrisabzga yaqin xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tavallud topgan. uning to‘liq ismi sharifi sohibqiron amir temur ibn amir tarag‘ay ibn amir barquldir. temur siyosiy kurash maydoniga kirib kelgan xiv asrning 60-yillarida mo‘g‘ullarning chig‘atoy ulusidagi hukmronligi davom etayotgan edi. 1346-yili chig‘atoy ulusi xoni qozonxon amir qazag‘on tomonidan o‘ldiriladi. 1358-yilda amir qazag‘on ham o‘ldiriladi, ulusda parokandalik jarayoni kuchayadi. o‘lkaning turli hududlarida mustaqillik da’vosi bilan ish ko‘rayotgan 10 ga yaqin mahalliy bekliklar, chunonchi, xorazmda so‘fiylar, qashqadaryoda barloslar, ohangaron vodiysida jaloyirlar, buxoroda sadrlar, termiz atrofida sayidlar, amirlarining va hokazo kuchlarning ajratuvchilik harakatlari yurt butunligiga jiddiy havf tug‘dirayotgandi. ulus o‘ntacha mustaqil bekliklarga bo‘lingan bo‘lib, ularning beklari o‘rtasida doimo nizo, janjal bo‘lardi. buning ustiga o‘z hukmronligini mustahkamlash maqsadida 1360-yilda movarounnahrga katta qo‘shin tortib kelgan mo‘g‘uliston xoni tug‘luq temur xuruji ham dard ustiga chipqon bo‘lgan edi. bunday qaltis vaziyatda siyosiy kurash maydonida hozir bo‘lgan yosh temurbek oldida nihoyatda ehtiyotkorlik, …

3 / 16

onlariga qarshilik ko‘rsatish imkoniga ega bo‘ldilar. ma’lumki, amir temur mo‘g‘ul hokimiga qaram edi. vaqti kelib, movaraunnahrni boshqarishni tug‘luq temur o‘z o‘g‘li ilyosxo‘jaga topshirdi. mustaqil bo‘lishga harakat qilib yurgan amir temur yangi hukmdorga itoat etmadi. buning oqibatida yangi ziddiyat yuzaga chiqdi. amir husayn bilan sohibqiron temurning bir-birlari bilan juda yaqinlashgan va yaxshi munosabatda bo‘lgan davrlar 1361-1365-yillarni o‘z ichiga oladi. amir temurning hayotida ro‘y bergan va bir umrga unga tan jarohatini muhrlagan voqea 1362-yilda seyistonda bo‘lib o‘tgan. amir temur jang vaqtida o‘ng qo‘lini tirsagidan va o‘ng oyog‘idan kamon o‘qi tegishidan qattiq jarohatlanadi. buning oqibatida u bir umr oqsoqlanib yuradi. shu bois undan dahshatga tushgan dushmanlari amir temurni hasad bilan “temurlang” deb atashgan. tug‘luq temur o‘limidan so‘ng 1363-yilda movaraunnahr tuprog‘idan haydalgan mo‘g‘ul xoni ilyosxo‘ja yangidan juda katta lashkar bilan avvalgi mulklarini egallab olish maqsadida movaraunnahr tomon harakat qila boshlaydi. mo‘g‘ul xoni ayniqsa o‘zining raqiblariga nisbatan qahrli kayfiyatda ekanligi ham ma’lum edi. temur va …

4 / 16

aliga keshga so‘ngra amudaryo orqali balxga o‘tib ketadi. yuqorida ta’kidlab o‘tganimizdek, bu paytda movarounnahrning bosh amiri husayn edi. biror qarorga kelish esa uning irodasiga bog‘liq bo‘lgan. shu sababli amir temur ham uning ko‘rsatmasi bilan, ko‘p hollarda husaynning roziligi bilan ish tutishga majbur edi. samarqand shahri, qolaversa, butun movaraunnahr o‘z holiga tashlab qo‘yildi. mo‘g‘ul xoni changalidan qutilish samarqandliklarning o‘ziga bog‘liq edi. bu sharoitda samarqand mudofaasini sarbadorlar o‘z qo‘llariga oldilar. sarbadorlar harakati. mo‘g‘ullarning chekinishi. sarbadorlar mo‘g‘ullar zulmidan ozod bo‘lish yo‘lida o‘zlarini qurbon qilishga tayyor edilar. sarbadorlar harakati xiv asrning 30-yillarida eronda ijtimoiy-siyosiy harakat sifatida paydo bo‘lib, 50-60-yillarda movarounnahrga ham yoyildi. harakat qatnashchilarining asosiy maqsadi mo‘g‘ul istilochilari va zulm o‘tkazuvchi mahalliy qatlamlarga qarshi kurash edi. xurosondagi singari samarqandda ham bu harakat qatnashchilarning ijtimoiy tarkibi aynan bir xil bo‘lgan. hunarmandlar, do‘kondorlar ayrim madrasa mudarrislari va talabalar mazkur harakatga faol qo‘shildi. ilyosxo‘ja to‘g‘ridan-to‘g‘ri samarqandga tomon yo‘l oldi. shahar jome’ machitiga yig‘ilgan aholi oldida sarbadorlarning bo‘lajak …

5 / 16

llarga uch tarafdan hujum qildilar. birinchi hamladayoq shaharni egallaymiz deb o‘ylab bostirib kirgan mo‘g‘ullar katta talofat ko‘rib, orqaga chekinishga majbur bo‘ldilar. samarqandliklarning ishlab chiqqan harbiy rejasi puxta chiqdi va o‘z samarasini berdi. bir necha hujum samarasiz tugagach, mo‘g‘ullar shahar atrofini qurshab olib uzoq vaqt qamal qilish rejasini o‘ylab chiqdilar. lekin lashkar safida yuqumli kasallik tarqaldi. buni ot vabosi (o‘lati) deb atashadi. o‘lat oqibatida ilyosxo‘ja qo‘shinlariga mansub otlarning katta qismi qirilib ketdi. ilyosxo‘ja katta yo‘qotishlar bilan dastlab samarqandni keyin esa movaraunnahrni tashlab ketishga majbur bo‘ldi. husayn va temurning samarqandni egallashi. ular o‘rtasida o‘zaro nizoning kuchayishi va uning sabablari. bu paytda keshda bo‘lgan amir temur bu xabarni amudaryo bo‘ylarida bo‘lgan amir husaynga yetkazdi. 1366-yilning bahorida ular samarqandga yetib keladilar va sarbadorlar rahbarlarini o‘z huzurlariga chorladilar. uchrashuv samarqanddagi konigil degan joyda bo‘ldi. bu yerda sarbadorlarning rahbarlari bilan kelishmovchilik yuz beradi va ular qatl etiladi. amir temurning iltimosi bilan faqat mavlonozoda omon qoldirilib, xurosonga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "study on the creation of the state by amir temur and the internal life of the temurids"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent kimyo xalqaro universiteti “ tarix ” fanidan referat mavzu: “amir temurning markazlashgan davlatni yaratishi. amir temur va temuriylar davlatining ichki hayoti ” bajardi: __________________________________________________________________ qabul qildi: ______________ baho __________________ sana ______________ toshkent-2024 2 r e j a i.kirish ............................................................................................................ 3 ii.asosiy qism .............................................................................................. 4 2.1. amir temurning markazlashgan davlatni yaratishi .................................... 4 2.2 markazlashgan temur davlatining ma’muriy va harbiy tuzilishi...

This file contains 16 pages in PDF format (276.2 KB). To download "study on the creation of the state by amir temur and the internal life of the temurids", click the Telegram button on the left.

Tags: study on the creation of the st… PDF 16 pages Free download Telegram