jigar va oʻt yoʻllari

PDF 24 pages 366.7 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 366.7 KB

File type PDF

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

jigar va oʻt yoʻllari reja: 1. jigar anatomiyasi 2. jigar fiziologiyasi 3. tekshirish usullari 4. soʻrab surishtirish 5. koʻzdan kechirish jigarning anatomiyasi jigar — ovqat hazm qilish tizimining eng katta «bezi» hisoblanadi (56-rasm). diafragmaning o’ng gumbazi tagida joylashgan va kapsulaga o‘ralgan.jigarda bo‘rtibchiqqan diafragmaga tegib turuvchi yuqori va qorin bo’shlig’i a’zolariga tegib turuvchi pastki va orqaga qaragan yuzalar farqlanadi. yuqori yuzasi tomondan uning o‘ng hamda chap bo‘laklarini ko‘rish mumkin va ulami o’roqsimon boylam ikkiga bo’lib turadi. jigar o‘ng bo‘lagining pastki yuzasiga o’t pufagi tegib turadi. chuqur egatda jigar darvozasi joylashgan bo’lib bu yerdan yirik qon, limfa, nerv tomirlari va o‘t yo’llari o’tadi. jigarga ikki xil tizimdagi tomirlardan qon oqib keladi: 1. arterial—xususiy jigar arteriyasidan; 2. venoz — darvoza venasidan jigar parenximasi bo‘lakchalardan tashkil topgan bo’lib, ulaming hujayralari o’t ishlab chiqaradi va u bo‘lakchalararo yo‘laklarga yig‘iladi. bo‘lakchalararo yo‘llar bo‘lakchalararo qon tomirlar bilan birga joylashib, so‘ngra o‘zaro birlashib segmentar va bo‘lak yo‘llarini va …

2 / 24

atilishi bilan bog’liq (o‘t suyuqligi ichakda yog‘laming parchalanishi va so’rilishida ishtirok etadi) faoliyati ham muhim ahamiyatga ega. jigarda triglitseridlar, fosfolipidlar va o‘t kislotalari sintezlanadi, endogen xolesterinning ko‘p qismi hosil bo’ladi, triglitseridlarning oksidlanishi va atseton tanachalarining hosil bo’lishi amalga oshadi. jigar uglevod almashinuvida ham faol ishtirok etadi: unda uglevod bo‘lmagan moddalardan glyukoza va glikogen sintezlanadi (glyukoneogenez), glyukoza –oksidlanadi, glikogenning sintezi va parchalanishi yuz beradi. u organizmda glikogenning eng muhim zaxirasi hisoblanadi. jigaming pigment ahnashinuvidagi ishtiroki bilirubin hosil bo’lishi, qonda uning ushlanib qolishi, konyugatsiyasi va o’t bilan ekskretsiyasi ko’rinishida namoyon bo’ladi. shuningdek u gormonlar, biogen aminlar, vitaminlar almashinuvida ham muhim ahamiyatga ega. mikroelementlaming hosil bo’lishi ham jigar bilan bog’liq.jigaming ekskretor funksiyasi tufayli organizmdan o’t bilan jigaming o’zida sintezlangan va qonda ushlab qolingan birikmalar chiqariladi (o’t kislotalari, xolesterin, fosfolipidlar, bilirubin, mis, dori vositalari va boshqalar). oʻt pufagi anatomiyasi o’t pufagi ovqat hazm qilish jarayonida qatnashuvchi yotdamchi a’zo bo’lib, u ushbu davrlar orasida o’t …

3 / 24

da qulay hisoblanadi umumiy o’t yo’li jigaming darvozasidan chiqadi. o’t pufagi yo’li uning bo’yinchasi davomi hisoblanadi. xaysteming spiral qopqoqchalari o‘t yo‘li ichida joylashgan. ular o‘t pufegiga o‘t suyuqligi kelib tushishida va ipnyap o‘t chiqarilishida ishtirok etadi. 04 pufagining tor qismi (bo’yinchasi) o‘t yo‘liga ochiladi, u esa jigar yo‘li bilan qo‘shilib jigaming umumiy yo‘lini hosil qiladi jigarda ishlab chiqarilayotgan o‘t suyuqligi o‘t pufegiga o‘t yo‘li orqali tushadi va u orqali chiqariladi. 0 ‘n ikki barmoqli ichakka ovqatning oshqozondan tushishi natijasida o‘t pufegidagi o‘tning ingichka ichakka chiqarilishi rag‘batlantiriladi tekshirish usullari 1. soʻrab-surishtirish 2. koʻzdan kechirish soʻrab-surishtirish usuli jigar va o‘t yo‘llari kasalliklariga chalingan bemorlar turli xil shikoyatlar bildiradilar. ulami shartli ravishda jigarga aloqador va unga bog‘liq bo‘lmagan ikki guruhga bo‘lish mumkin.. asosiy ya ’ni jigarga aloqador shikoyatlarga quyidagilar kiradi: ❖ qorindagi og’riqlar; ❖ jigar dispepsiyasi; ❖terining qichishi; ❖ sariqlik (jumladan siydikningpivorangida va najasning rangsiz bo ‘lishi); ❖ qonli qayt qilish; ❖ qorin …

4 / 24

ish, shishganlik va og ‘irlik sezgisi; ♦ og ‘izda achchiq ta’m; ♦ kekirish; ♦ ko ‘ngil aynishi, qayt qilish; ♦ qorin dam bo ‘lishi va quldirashi; ♦ qabziyat yoki ich ketish. teri qichishishi jigar va o’t yo’llari kasalliklarining ko‘p uchrovchi belgilaridan biri tananing qichishishi hisoblanadi. uning yuzaga kelishida qondagi o‘t kislotalari miqdorining oshishi va uning ajralishining buzilishi yotadi. 04-tosh kasalligida teri qichishi ko‘p hollarda sariqlik bilan birga kuzatilsa ham ba’zan usiz kechishi mumkin. ba’zi bemorlarda u tarqalmagan va qat’iy ma’lum bir sohada (ko‘proq o‘ng kurak ostida) joylashadi. ayrim hollarda teri qichishishi tunga yaqin keskin kuchayadi, bemor uyqusining buzilishiga va jismoniy hamda ruhiy charshashga olib keladi. sariqlik sariqlik – qondagi bilirubin miqdorining ortishi hisobiga teri hamda ko’z shilliq qavatlarining va organizmdagi boshqa to’qimalaming sariq rangga bo’yalishi hisoblanadi. og‘riq xurujidan keyin rivojlangan sariqlik o‘t yo’llari kasalliklaridan dalolat beradi.jigar va o’t yo’llari kasalliklariga shubha bo’lgan bemorlardan anamnez yig’ganda sariqlikning xarakterini aniqlash alohida o’rin …

5 / 24

ish yo’llari kasalliklari, ko’p hollarda turli xil nerv – reflektor va gumoral buzilishlar bilan kechadi va ular alohida klinik sindromlarga birlishtirilgan. isitmalash isitmalash o’t pufagi va o’t yo’llarining o’tkir yallig’lanish kasalliklarida, jigar absessida, rakida, gepatitda va sirrozning faol davrida kuzatiladi. ko’zdan kechirish bemomi ko’zdan kechirishda birinchi navbatda uning umumiy ahvoliga e’tibor beriladi. jigaming turli etiologiyali yaqqol funksional yetishmovchiliklarida (jigar sirrozi, rak, uzoq muddatli mexanik sariqlik va boshqalar) bemomi umumiy ahvoli juda og’ir – yaqqol intoksikatsiyadan, jigar komasigacha bo’lishi mumkin. o’tkir yallig’lanish kasalliklari – jigar absessi, o’tkir xolesistit, o’tkir xolangitda ham bemorda og’ir holat kuzatiladi. biroq jigaming va o’t yo’llarining qator surunkali kasalliklarida bemor ahvoli uzoq muddat qoniqarli qolishi mumkin. jigar sanchig’ida bemorlar tinch yota olmaydilar, og’riqlami kamaytirish uchun turli holatga o’tib ko’radilar. es-hushning buzilishi, keskin eyforiya yoki uning to’liq yo’qolishi jigar komasida kuzatiladi. jigar kasalliklariga chalingan bemorlami umumiy ko’rik vaqtida tana vaznining kamayganligini aniqlash (kaxeksiyagacha) jigaming og’ir zararlanishi belgisi hisoblanadi. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jigar va oʻt yoʻllari"

jigar va oʻt yoʻllari reja: 1. jigar anatomiyasi 2. jigar fiziologiyasi 3. tekshirish usullari 4. soʻrab surishtirish 5. koʻzdan kechirish jigarning anatomiyasi jigar — ovqat hazm qilish tizimining eng katta «bezi» hisoblanadi (56-rasm). diafragmaning o’ng gumbazi tagida joylashgan va kapsulaga o‘ralgan.jigarda bo‘rtibchiqqan diafragmaga tegib turuvchi yuqori va qorin bo’shlig’i a’zolariga tegib turuvchi pastki va orqaga qaragan yuzalar farqlanadi. yuqori yuzasi tomondan uning o‘ng hamda chap bo‘laklarini ko‘rish mumkin va ulami o’roqsimon boylam ikkiga bo’lib turadi. jigar o‘ng bo‘lagining pastki yuzasiga o’t pufagi tegib turadi. chuqur egatda jigar darvozasi joylashgan bo’lib bu yerdan yirik qon, limfa, nerv tomirlari va o‘t yo’llari o’tadi. jigarga ikki xil tizimdagi tomirlardan qon oqi...

This file contains 24 pages in PDF format (366.7 KB). To download "jigar va oʻt yoʻllari", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar va oʻt yoʻllari PDF 24 pages Free download Telegram