adolf distervegning pedagogik faoliyati

PDF 4 pages 228.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 228.9 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: g‘arbiy yevropada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1.adolf disterveg ijtmoiy-pedagogik faoliyati. 2. adolf disterveg o„qituvchi haqida adolf distervergning rivojlantiruvchi ta’lim nazariyasi. atoqli nemis pedagogi fridrix vilgelm adolf disterverg (1790-1866) xix asr o‟rtalarida demokratik pedagogikaning taraqqiyparvar namoyandasidir. disterverg pedagoglik sohasida samarali ish olib borish bilan bir vaktda, adabiy va metodik ishlarni xam muvaffaqiyat bilan bajarib turdi. u «nemis o‟qituvchilarini o‟qitish uchun qo‟llanma» (1835) degan kitobini nashr qildirdi. ushbu kitobda disterverg ta‟limning umumiy vazifalarini va tamoyillari to‟g‟risidagi o‟zining taraqiyparvar qarashlarini bayon qilib berdi. disterveg umuminsoniy tarbiya g‟oyasini himoya qilib chiqdi, shu ideyaga tayanib turib, pedagogika masalalarining yukori toifaviy va shovinistik manfaatlarini ko‟zlab hal kilishga qarshi kurashdi. uning fikricha, maktabning vazifasi «chinakam prussiyaliklar» emas, balki insonparvar kishilar va ongli fuqarolar tarbiyalab etishtirishdir. odamlarda insoniyatga va o‟z xalqiga bo‟lgan muhabbat bir-biriga chambarchas bog‟langan xolda rivojlantirilishi lozim. disterveg “inson – mening nomim, nemis – mening lakabimdir” deydi. …

2 / 4

va bu sohadagi ish tajribalarini o‟rganish zarurligini ko‟rsatib berdi. disterveg tabiatga uyg‟un bo‟lish tamoyiliga qo‟shimcha ravishda tarbiya madaniyat bilan uygun tavsifda bo‟lishi xam kerak, deb talab qildi. u bunday deb yozadi: “tarbiyalash chog‟ida odamning tug‟ilgan va u yashashi kerak bo‟lgan joy hamda vaqt sharoitini, xullas, keng va umumiy hajmdagi butun zamonaviy madaniyatni e‟tiborga olishi zarur”. distervegning fikricha, bolalarda tashabbuskorlikni o‟stirish zamonaviy voqealik olg‟a surayotgan asosiy talablarning biri bo‟lishi lozim. lekin bolalarda tashabbuskorlikni o‟stirish tarbiyaning ob‟ektiv tomoni bulgan muayyan maqsadga erishishga yo‟naltirilgan taqdirdagina ijobiy ahamiyatga ega bo‟ladi. disterveg tarbiyaning oliy maqsadini belgilab, bu “haqiqatga, go‟zalikka va yaxshilikka xizmat qilishga qaratilgan tashabbuskorlikdir”, deb aytdi. disterveg xam, pestalotsii singari, ta‟limning asosiy vaifasi bolalarning aqliy kuchlarini va kobiliyatlarini o‟stirishdan iboratdir, deb hisoblaydi. lekin u formal ta‟lim moddiy ta‟lim bilan chambarchas bog‟langanligini ko‟rsatib, sof formal ta‟lim bulmaydi, lekin o‟quvchining o‟zi mustaqil olgan bilimlari va malakalarigina kimmatga egadir, deb uqtirib o‟tdi. ta‟lim insonning xar tomonlama kamolotga …

3 / 4

ing fikricha, boshlang‟ich maktabda o‟quvchilarni o‟qitilgan materialni o‟zlashtirish ustida mustakil ishlay oladigan qilishga, ularda buning uchun malaka xosil kilish, ularning aqliy kuch va kobiliyatlarini o‟stirishga asosiy e‟tibor berilishi zarur. o‟qituvchi ko‟rsatmali o‟qitish yuli bilan bolalardagi barcha sezgi organlarini o‟stirishga alohida e‟tibor berishi lozim. disterveg boshlang‟ich maktabning o‟quv rejasiga tabiyotni, fizikadan boshlang‟ich ma‟lumotlar, amaliy geometriya, geografiyani kiritib, bu rejani kengaytirishni talab etdi. u o‟rta maktabda real bilimlarni o‟qitish tamoyilini qizg‟in himoya qildi va o‟z zamonidagi klassik gimnaziyani qoraladi. disterveg rivojlantiruvchi ta‟lim didaktikasini yaratdi, bu didaktikaning asosiy talablarini ta‟limning 33 qonuni va tarikasida bayon qilib berdi. disterveg, avvalo tabiatga uyg‟un tarzda bola idrokining xususiyatlariga muvofiq o‟qitishni talab etdi. u misollardan koidalarga: buyumlar va bu buyumlar to‟g‟risida konkret tasavvurlardan shu buyumlarni ifodalovchi so‟zlarga o‟tishni taklif kiladi. disterveg bolalarni ularning sezgi organlari bevosita his qila oladigan buyumlar bilan tanishtirishga juda katta ahamiyat berish bilan bir vaktda, bolaning o‟z sezgi organlari bilan idrok qilayotgan butun …

4 / 4

i uchun uni tez-tez qaytarib turishni maslahat beradi. distervegning koidalaridan birida “asoslarni o‟rganishda shoshilma” deyiladi. distervegning haqqoniy ravishda ta‟kidlashicha, muvaffaqiyatli ta‟lim hamisha tarbiyalovchi xarakterda bo‟ladi. bunday ta‟lim bolaning akliy kuchlarinigina o‟stirib qolmaydi, balki shu bilan birga uning shaxsini, irodasini, sezgilarini, xulq-atvorini xam kamol toptiradi. distervegning fikricha, ma‟lum bir ta‟lim metodining kanchalik samarali bo‟lishi bu metodning o‟quvchilarning akliy kuchlarini qo‟zg‟atishga qanchalik yordam berishi bilan belgilanadi. “agar har qanday metod, - deydi u, -o‟quvchilarni oddiy idrok kilishga yoki passivlikka odatlantirgan bo‟lsa, yomon metoddir, agar o‟quvchilarda tashabbuskorlikni qo‟zg‟atadigan bo‟lsa, u yaxshi metoddir”. u boshlang‟ich ta‟lim uchun “elementar” yoki rivojlantiruvchi metodni tavsiya qiladi, metod o‟quvchilarning aqliy kuchlarini nihoyat darajada qo‟zgatadi, ularga “qidirish, chamalab ko‟rish, muhokama yuritish va nixoyat, topish” imkonini beradi. distervegning fikricha, “yomon o‟qituvchi haqiqatni aytib berib qo‟ya koladi, yaxshi o‟qituvchi esa haqiqatni topishga o‟rgatadi». adabiyotlar: 1. k.hoshimov, s.nishonova, m.inomova, r.hasanov, pedagogika tarixi. o„quv qo„llanma . toshkent, 1996., 488 b (428-433 betlar) 2. …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adolf distervegning pedagogik faoliyati"

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: g‘arbiy yevropada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1.adolf disterveg ijtmoiy-pedagogik faoliyati. 2. adolf disterveg o„qituvchi haqida adolf distervergning rivojlantiruvchi ta’lim nazariyasi. atoqli nemis pedagogi fridrix vilgelm adolf disterverg (1790-1866) xix asr o‟rtalarida demokratik pedagogikaning taraqqiyparvar namoyandasidir. disterverg pedagoglik sohasida samarali ish olib borish bilan bir vaktda, adabiy va metodik ishlarni xam muvaffaqiyat bilan bajarib turdi. u «nemis o‟qituvchilarini o‟qitish uchun qo‟llanma» (1835) degan kitobini nashr qildirdi. ushbu kitobda disterverg ta‟limning umumiy vazifalarini va tamoyillari to‟g‟risidagi o‟zining taraqiyparvar qarashlarini bayon qilib berdi. disterveg umuminsoniy...

This file contains 4 pages in PDF format (228.9 KB). To download "adolf distervegning pedagogik faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: adolf distervegning pedagogik f… PDF 4 pages Free download Telegram