gat da ma'lumotlar modellari

PDF 19 pages 1.8 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu: gat da ma'lumotlar modellari. geografik va atributiv ma'lumotlar. reja 1. geografik va atributiv ma'lumotlar. 2. gat da ma'lumotlar modellari. 3. geokodlash gat da ma’lumot joydan olingan birlamchi ma’lumotlarning qayta ishlanishidan xosil qilinadi, bu axborot yoki birlamcha ma’lumot inson ongida emas gatning maxsus dasturlari yordamida qayta ishlanib ma’lumotlar ba`zasida saqlanadi va kelgusida foydalanuvchining xohish istagiga qarab elektron yoki oddiy qog’oz ko’rinishida taqdim etiladi.  gatda ma’lumotni geofazoviy ma’lumot deb atasa bir muncha to’g’ri bo’ladi. sababi bu tizimda asosan har bir nuqta va har bir chiziq o’zining joylashuviga qarab turli koordinatalarga ega bo’ladi va bu koordinatalar jamlanib joy to’g’risida umumiy tushuncha xosil qilinadi va kelgusida fazoviy tahlil va boshqa turdagi tahliliy ishlarga asos bo’lib xizmat qiladi.  geofazoviy ma’lumotlarning manbaasi bu raqamlangan kartalar, aerofotosuratlar, kosmik sur’atlar, statistik jadvallar va boshqa gat ga bog’liq bo’lgan ma’lumotlar bo’lishi mumkin. bundan tashqari geofazoviy ma’lumotlar bevosita s’yomka (gps s`yomka, geodezik asboblar yordamidagi s’yomka) …

2 / 19

lar bazasiga saqlaydi. karta ko’rinish. gat bu barcha tafsilotlarga ega bo’lgan mukammal kartalar tizimi yig’indisidir. bu kartalar orqali yer sathinig barcha harakterlari ko’rsatiladi. bunday usulda yaratilgan kartalar orqali axborot olish, tahlil qilish va tahrir qilish kabi ishlar bajariladi. bunday ko’rinishni boshqacha nom bilan geotasvirlash yoki geovisualization deb ataladi.  gat da geografik ma’lumotlar bilan bir qatorda jadvallar, diagrammalar va boshqa iqtisodiy, huquqiy ma’lumotlar kiritilish imkoniyati mavjud bo’lib, bunda eng asosiy e’tibor ma’lumotlar bazasida qaysi turdagi ma’lumotlarni va qaysi usul bilan tasvirlashga qaratilgan. bunday ma’lumot turi esa qisqacha atribut ma’lumotlar deb ataladi.  atributlar bu ma’lumotlar bazasida o’rin olgan sonli va belgili (ramzli) tavsiflardir.  atributlarda saqlanadigan ma’lumotlar umumiy, tarkibiy va belgili turlarga tegishli bo’lishi mumkin.  gatda atributiv ma’lumotlarning miqdori ulkandir. ular ijtimoiy-iqtisodiy, tabiiy va aniq bo’lgan ma’lumotlar asosida tuzilishi mumkin. ba’zi atributlarning vazifasi faqatgina joy yoki obyektni ko’rsatib berib ularni bir biridan ajratishdan iboratdir. masalan ko’cha adreslari, daryolar, ko’llar, …

3 / 19

mida yoki ma’lumotlar bazasi tizimida tasvirlanishini aks ettiradi.  gat da fazoviy tahlil jarayoni ma’lumotlarning fazoviy bog’liqligini aniqlash va uni tuzishdan iboratdir. gat dasturlaridan biri sanalgan arcmap dasturida bunday jarayon qo’shimcha spatial analyst degan dastur yordamida amalga oshiriladi.  fazoviy tahlil jarayoni o’z navbatida oddiy va murakkab turlarga bo’linadi. oddiy turda ma’lumotlarning fazoviy bog’liqligi ma’lumotlarni oddiy usulda ko’rish yoki ma’lumotlar bazasidan talab qilib olish bilan chegaralansa, murakkab usulda qo’shimcha dasturlar ishlab chiqildi. grid. bunda nuqtalar o’zaro bir biriga teng masofada joylashtirilib, bu nuqtalardagi koordinatalar orqali balandliklar beriladi va maxsus fazoviy tahlil (spatial analyst) dasturi orqali o’sha nuqtalarning balandliklari aniqlanib keyin joyning relyefi hosil qilinadi. bu usulda berilgan har bir katakchalardagi balandliklar ma’lum bir balandlikka referentslanadi ya’ni bog’lanadi. masalan dengiz sathiga nisbatan. bu nuqtalar keyinchalik to’rlar yordamida o’zaro birlashtiriladi. bu usul orqali hosil qilingan modelda har bir katakcha yuza qiymatini beradi. bu usul rastr yondoshuviga asoslangan bo’lib modellarni hosil qilishda eng …

4 / 19

tasodifiy joylashgan nuqtalar bo’lsa bunda har xil turdagi chiziqlar qo’llaniladi. bu usulda asosiy birlik bu uchburchaklardir. bizga ma`lumki uchburchak o’zida uchta chiziqni birlashtirib uchta tugun (node) ni xosil qiladi. har bir uchburchak o’sha uchchala nuqtaning koordinatlarilari orqali ifodalanadi. har bir uchburchak boshqa jadvallarda ham o’zaro bog’liq attributlarga ega bo’lishi mumkin ko’ndalang kesmalar orqali. bunda har bir ko’ndalang kesma berilgan yoy yoki to’g’ri chiziq bo’ylab perpendikulyar ravishda bir hil masofada joylashtirilib chiqiladi. agar berilgan yuza to’g’ri chiziqdan iborat bo’lsa unda grid nuqtalar yordamida interpolyatsiya usuli orqali balandliklar topiladi. agar berilgan yuza yoy chiziqlardan iborat bo’lsa u holda tin orqali balandliklar topiladi. reja 1. geografik va atributiv ma'lumotlar. 2. gat da ma'lumotlar modellari. 3. geokodlash geokodlash atamasi gatda manzillarini kenglik va uzoqlik yoki boshqa o’xshash koordinata tizimiga o’zgartirish jarayonida qo’llaniladi. geokodlashning yana bir nomi bu georeferentslashdir. geokodlashning muhim talablaridan biri bu obyekt va jadval orqali bog’langan ma’lumotlar yagona bo’lishi zarur va shu …

5 / 19

hqa geografik ma’lumotlarni timsollar orqali raqamli kartada tasvirlash jarayoni. obyektlar bo’yicha geokodlash yaratilayotgan obyektlarning mavjud boshqa obyektlarga bog’lash usuliga asoslangan. bunday uslub agar geokodlanayotgan jadvalda foydalanuvchiga qiziq bo’lgan obyektlar (do’kon, xizmat ko’rsatish shahobchalari). bunday geokodlashda uslubida shaharning batafsil plani yetarli bo’ladi va bu planda barcha oyektlar manzillari bilan birga ko’rsatilgan bo’lishi kerak. o’shandagina izlanayotgan obyektni topish aniqligi yuqori bo’ladi. manzilli (adresli) geokodlash uslubi yaratilayotgan obyektning joylashuvini berilgan chiziqli obyektga nisbatan taxminiy hisoblashga asoslangan. misollar bilan tushuntiradigan bo’lsak har bir shahar plani albatta tumanlarga bo’lingan, masalan toshkent shahri misolida dahalarga bo’lingan va har bir dahani ichida bino inshootlarga bo’lingan. mana shu bino va inshootlarga raqam berilgan. geokodlash jarayonida oson bo’lishi uchun albatta raqamlarni belgilashda ketma - ketlikka ahamiyat beriladi va bu bizga mantiqiy jihatdan qaysi bino daxa (kvartal) ning qaysi tarafida joylashganligini aniqlash imkonini beradi. koordinatali geokodlash uslubi tanlanganida geokodlanayotgan jadvalning ikki maydonida x va y ning qiymatlari mos ravishda belgilanishi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gat da ma'lumotlar modellari"

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu: gat da ma'lumotlar modellari. geografik va atributiv ma'lumotlar. reja 1. geografik va atributiv ma'lumotlar. 2. gat da ma'lumotlar modellari. 3. geokodlash gat da ma’lumot joydan olingan birlamchi ma’lumotlarning qayta ishlanishidan xosil qilinadi, bu axborot yoki birlamcha ma’lumot inson ongida emas gatning maxsus dasturlari yordamida qayta ishlanib ma’lumotlar ba`zasida saqlanadi va kelgusida foydalanuvchining xohish istagiga qarab elektron yoki oddiy qog’oz ko’rinishida taqdim etiladi.  gatda ma’lumotni geofazoviy ma’lumot deb atasa bir muncha to’g’ri bo’ladi. sababi bu tizimda asosan har bir nuqta va har bir chiziq o’zining joylashuviga qarab turli koordinatalarga ega bo’ladi va bu koordinatalar jamlanib joy to’g’risida umumiy tushuncha xosil qilinad...

This file contains 19 pages in PDF format (1.8 MB). To download "gat da ma'lumotlar modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: gat da ma'lumotlar modellari PDF 19 pages Free download Telegram