o‘zbek shoirlari. cho‘lpon

PDF 5 pages 321.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 321.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1 https://chulpon.uz/o-zbek-shoirlari-cho-lpon/ ayn (olim sharofiddinov) o„zbek shoirlari. cho„lpon o„zgarishdan keyin vujudga kelgan o„zbek adabiyoti o„zgarish bilan barobar o„sdi: uning keltirgan yangiliklarini, bu davrdagi intilish, tilaklarni o„zida aks etdirib, ozmi-ko„bmi maol – forma – materiyol tomonidan zamoniy bir shakl olmoqqa boshladi. bir qancha yosh adabiyot xodimlari yetishdi. bular yo„qsullarning hayotini, mafkurasini, boshidan o„tkazgan achchig„-achchig„ hollarini suratlantirish uchun urundilar. shuni tarannum ettilar. yo„qsullarni o„rab olg„an og„ir sharoitlar tugadi. madaniy qurulish bilan mashg„ul bo„lmoqqa boshladi. uning og„ir, mas‟uliyatlik ijodiy ishlari boshlandi. yangi turmushning chin asoslarini qurish, bu yo„lda kurashish zamoni keldi. mana bu yerda yosh adabiyot xodimlarining ustiga yangi-yangi vazifalar tushadi. bu yosh shoirlarimiz o„zlarining ustlariga tushgan mana shul vazifani qisman o„tab yotibdirlar. ya‟ni, ularning yaratg„an asarlari, proletariat ijodchilig„ining oynasi bo„lmoqqa; yo„qsullarning sinfiy tilaklarini, manfaatlarini, mafkurasini jozibador bir yo„sunda tasvirlashga, jonlantirishg„a boshladi. shunday yosh shoirlarimizdan shularni ko„rsata olamiz: oybek, botir, saodat, lazokat, fidoiy, erkin, hojar, gʻayratiy, rahimiy… shuni ham so„ylash kerak, bular yosh …

2 / 5

bhasiz, cho„lpondir. uning ayrim o„run qozonishig„a sabab, eski qlassizmning tor ramkasani buzib, parchalab, uning (qlassizmning) ifodasi yo„sunini, ommaga anglashilmaydurg„an tilini soddalashtirib, ommaga yaqin qo„yish uchun urinishidir. ham mana shul sodda ifoda yo„sunida, sodda tilda amaliy namunalar bilan bizni ta‟min etishidir[1]. uning tili sodda, ham turli fikr tuyg„ularni ifoda qilishga yararliq ham nuqsonsizdir. bu kungi o„zbek adabiy tili, shubhasiz, cho„lpon tilidir. butun adabiy yoshliq uning tilini birar o„rnak taniydi. unga taqlid qiladi, cho„lpon buning bilan taqdir etilarlik, maxtanarliqdir. bu kungacha, cho„lpon to„g„risida so„zlaganlar, yozg„anlar yaxshi tomonlari ustida turg„anlari uchun men bu haqda so„zni uzaytirmasdan, uning nuqson tomonlari, xususan mafkurasi, adabiy ta‟siri ustida to„xtayman. https://chulpon.uz/o-zbek-shoirlari-cho-lpon/ https://chulpon.uz/o-zbek-shoirlari-cho-lpon/#_ftn1 2 bu kungacha, cho„lpon to„g„risida ma‟ruza o„qug„anlar, unga madhiya yozg„anlar nima desa desinlar, uni bo„yab ko„rsatsalar ko„rsatsinlar, biz ularga qo„shila olmaymiz. “cho„lpon kim? u kimning shoiri?” degan so„roqqa, qisqacha qilib “cho„lpon butun kirlikdan ozoda bir insondir; bir shoirdir. u yo„qsul xalqning shoiridir” deb, chiroyliq jumla bilan …

3 / 5

kabi “inqilobiy” asarlari bor. u inqilobchi bo„lib ko„runmak istaydi(!). faqat, shu xilda inqilobiy mavzular ustida qalam o„ynatar ekan, chin ma‟nosi bilan qizg„inliq ko„rsata olmaydi. ko„pirib, tosha olmaydi. san‟atkor ko„rinmak istab mavzuning ma‟nosini qochiradi. o„z fikrini ochiq anglatolmaydi; razmlar bilan o„raydi; pardalaydi; o„zi ham dovdirab qoladi. endi shu besh-olti she‟ri bilan “cho„lpon yo„qsul xalqning inqilobchi shoiri” deb aytish mumkinmi?.. unga madhiya yozuvchilar: chechaklar o„sgusi ko„z yoshlarimdan, bo„g„unlar o„nguvsi o„ylashlarimdan… degan baytni olib “u ko„z yoshlaridan chechaklar yaratmoqchi, o„ylashlaridan bo„g„unlar undirmakchi bo„ladi”, deb uni inqilob shoiri qilib ko„rsatmakchi bo„ladirlar… faqat, u ko„z yoshlaridan o„sgan chechak, o„ylashlaridan ungan bo„g„un nimadir? u “samoviy zavqlar bilan bo„g„ulg„an” shoirning “tashlang„an jandasining yaratadurg„an jannati”ga borish uchun, “albatta o„tilishi kerak bo„lg„an haq yo„li!”ni o„tmak uchun tayyorlaydurg„an “idyeyal” askaridan boshqa nima bo„la olur? biz shuning bilan “cho„lpon proletar bolalarini tarbiya qilmoqchi; tarbiyasi bilan mashg„ul” deb hisoblaymiz-da, u yo„qsullar shoiri deymizmi? cho„lponning “somon parcha” degan she‟rini o„qib hovliqishib “cho„lpon muhitning …

4 / 5

ming qabat ko„klarda yuradi. u yerda “husni mutlaq”ni (bu so„z mistisizm atamasidir) axtaradi, har haqiqatni xayol ko„zi bilan ko„radi. shundan zavq oladi. bu haqiqatni o„ziga so„ylasangiz tezda sizga shoirona bir xitob bilan, hech tortinmasdan “yanglishasiz!” deydir va: siz deysizkim, men ko„klarni o„ylaymen, yer betiga sira nazar solmaymen! yanglishasiz: men ko„klarga berkingan yer qizidan xayolimni olmaymen… deb, uzuңdan-uzoq falsafa sotmoqqa boshlaydi. yana undan “yer qizi” nima deb so„rasangiz “g„oyai a‟molim – idyeyalim” deb javob beradi. ko„klarda “jinnilarcha hovliqib” yurishda ba‟zan charchaydi, faqat yerga tushkisi kelmaydi; undan lazzat olmaydi. mabodo, allaqaytib yerga tushgundek bo„lsa o„zini haqoratlar, safolatlar, tubanliklar ichida his etadi. ko„nglining kishanlar bilan bog„lang„anini ko„radi. tezda ko„ngliga xitoban: ko„ngil! sen munchalar nega kishanlar birla do„stlashding? ………………………………….. deb yerda yurishdan chidami tugaydi-da, “bas endi!” deydi. yetar bas, chekdan oshqandir, bu qarg„ish, bu haqoratlar… na‟masini o„qib ko„kka uchadi. yerga tushgan onlarida juda qattiq millatchi bo„lib ketadi. chunki bu safolatga, tubanlikka sabab bo„luvchi ajnabiylarni …

5 / 5

hiylakorliq) sarf qilib mashinada qo„yilg„an. don yegali unda kichik teshiklar bor. biz ana shunga aldang„anmiz”, deydi. buni yana ochikroq qilib “cho„lponning muhiblaridan” vadud afandining tili bilan aytsak: “biz ruslarning qo„lida o„yinchoqmiz. maskav buyurg„andan so„ng har narsani qilishg„a majburmiz” bo„lib chiqadi. “qush hadigi”ning ma‟nosi mana shundan iborat! tuzuk, millatchi ziyolilar (ayni zamonda cho„lpon ham) og„ir tojning ag„darilmog„ig„a sevinadirlar. faqat, og„ir tojning “zaharlik o„qi”ni (ruslar – a.) hali 4 vatanning ko„ksida ko„radirlar. o„ch olish uchun vatanda “yovlarni yo„q qilg„unday bir zamongi kuchning (temur, chingiz zamonasidagi kuch) yo„qlig„idan qayg„iradirlar. vatanda o„zlarining fikrdoshlari qolmag„anidan yonib, to„kiladirlar. cho„lpon, mana shul millatchilik, vatanchilik tuyg„ulari bilan, “o„tmishning u porloq xotiralari” uchun yashaydi; millatchi burjua -ziyolilarining mafkurachisidir, shu mafkura uning ilhom qaynog„idir. biz cho„lponning bu kungacha yozg„an asarlarini daraja-daraja tekshirib ko„rsak, unda boyagi tuyg„uning inkishofini ko„ramiz. shuning uchun uni, boyag„i ziyolilar juda sevadirlar. uning asarlarida ruhlari uchun oziq topadirlar. ham unga “buyuk xalq shoiri” unvoni beradirlar. chunki, cho„lpon …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek shoirlari. cho‘lpon"

1 https://chulpon.uz/o-zbek-shoirlari-cho-lpon/ ayn (olim sharofiddinov) o„zbek shoirlari. cho„lpon o„zgarishdan keyin vujudga kelgan o„zbek adabiyoti o„zgarish bilan barobar o„sdi: uning keltirgan yangiliklarini, bu davrdagi intilish, tilaklarni o„zida aks etdirib, ozmi-ko„bmi maol – forma – materiyol tomonidan zamoniy bir shakl olmoqqa boshladi. bir qancha yosh adabiyot xodimlari yetishdi. bular yo„qsullarning hayotini, mafkurasini, boshidan o„tkazgan achchig„-achchig„ hollarini suratlantirish uchun urundilar. shuni tarannum ettilar. yo„qsullarni o„rab olg„an og„ir sharoitlar tugadi. madaniy qurulish bilan mashg„ul bo„lmoqqa boshladi. uning og„ir, mas‟uliyatlik ijodiy ishlari boshlandi. yangi turmushning chin asoslarini qurish, bu yo„lda kurashish zamoni keldi. mana bu yerda yosh adabiyo...

This file contains 5 pages in PDF format (321.4 KB). To download "o‘zbek shoirlari. cho‘lpon", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek shoirlari. cho‘lpon PDF 5 pages Free download Telegram