cho‘lpon-hikoyanavis

DOCX 38 стр. 128,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 38
mavzu: cho‘lpon-hikoyanavis kurs ishi “cho‘lpon –hikoyanavis” reja: 1. abdulhamid cho‘lpon hikoyalarining badiyati 2. yozuvchi hikoyalarining janr xususiyatlari 3. “qor qo‘ynida lola” va “nonvoy qiz” hikoyalari haqida 4. ijodkor hikoyalarida ayollar obrazi talqini kirish 1. malumki, jamiyat, xalq, millatning manaviy-madaniy taraqqiyoti, barkamol avlodning shakllanishida badiiy adabiyotning ahamiyati nihoyatda ulkan. bu haqda yutrboshimiz “adabiyotga e’tibor – manaviyatga, kelajakka etibor” risolasida katta e’tiborga loyiq fikr-mulohazalarni bildirganlar. ushbu dastur qarash-g‘oyalar har bir ijodkor, shuningdek adabiyot ilmi mutaxassislariga tasvir va tadqiq yo‘llari, vositarini to‘g‘ri tanlash va ish yuritishga ko‘mak beradi. abdulhamid cho‘lpon o‘zbek realistik prozasining shakllanish davrida samarali ijod qilib, uning taraqqiyotiga sezilarli ulush qo‘shgan san’atkordir. adibning qutlug‘ nomi oqlanib, ijodiy merosi chin egalariga qaytarila boshlangan dastlabki o‘n yillar mobaynida ko‘proq uning g‘oyaviy jihatlariga urg‘u berib kelindi. albatta, jamiyatimiz hayotida tub o‘zgarishlar yuz berayotgan, milliy o‘z-o‘zini anglash jarayonlari endigina keng omma ichiga kirib borayotgan paytlarda bu xil yondashuv asosli va zarur edi. biroq, mlumki, adabiy …
2 / 38
oshlab xalqimizga yana bir karra xizmat qildi. biroq jadid adabiyoti atalmish fenomen milliy adabiyotimiz taraqqiyotiga qoshgan ulush, avvalo, uning badiiyat bobidagi izlanishlari, milliy badiiy tafakkurimizga tadbiq etgan yangiliklari bilan belgilanadi. shu ma’noda jadid adabiyotining estetik prinsiplari, unga xos poetik usul va vositalarni o‘rganish orqaligina yangi o‘zbek adabiyotini yuzaga keltirgan omillarni, milliy adabiyotimizning xx asrdagi taraqqiyot yo‘lini yorqinroq tasavvur etish, adabiy jarayondagi murakkabliklarni tushunish, nihoyat, uni obyektiv ilmiy o‘rganish va baholash imkoniga ega bolamiz. shunga ko‘ra, asrimiz boshidagi adabiy jarayon xususiyatlarini atroflicha chuqur o‘rganish adabiyotshunosligimiz oldida turgan dolzarb muammolardandir. abdulhamid sulaymon o‘g‘li cho‘lpon xx asr o‘zbek adabiyotining eng mashhur namoyandalaridan biri hisoblanadi. uning hayoti va ijodiy faoliyati adabiyotimizning eng yorqin sahifalaridan birini tashkil qiladi. u badiiy ijodning deyarli hamma turi bilan faol shug‘ullandi. jumladan, she’r, hikoya, roman, drama, tanqid, tarjima — hammasida ijod etdi. lekin, birinchi navbatda, yangi o‘zbek she’riyatining asoschisi bo‘lib tarixga kirdi. ijodkorning hayot yo‘liga nazar soladigan bo‘lsak, «cho‘lpon» …
3 / 38
idiyning «turk va tatar tarixi» degan kitobi bosiladi. kitob qisqa muddatda katta shuhrat topadi. «turk yurdu» (turkiya), «tarjimon» (qrim), «vaqt» (orenburg) maqolalar beradi. mashhur bartold esa muallifni peterburgga taklif etadi. qozon universiteti tarix va arxeologiya jamiyatiga a’zo qilib oladi. turkistondan taniqli ma’rifatchi ashurali zohiriy va qo‘qon xoni og‘aliqzodasi yunus hoji og‘aliqov zaki validiy bilan yaqindan tanishish va suhbatlashish uchun boshqirdistonga boradilar. behbudiy turkiston tarixini yozishni birgina unga ishonib topshirish mumkinligini matbuotda yozib chiqadi va yosh olimni samarqand madrasalariga taklif etadi.[footnoteref:1] 15 yashar abdulhamid ham bu kitobni o‘qib, ta’sirlanib, muallifiga minnatdorchilik maktubi yozadi va andijonga taklif etadi. bu voqealardan keyin taqdir taqozosi bilan qozon universiteti zaki validiyni 1913-yilning oxirlarida farg‘ona vodiysiga ilmiy safarga yuboradi. olim andijonda ekan, nazir to‘raqul bilan birga abdulhamidlar uyida bo‘ladi va bu aloqa zaki validiy yashirin faoliyatga o‘tgan 1920-yilga qadar davom etadi. ijodkor ijodining ilk kurtaklari haqida to‘xtaladigan bo‘lsak, cho‘lponning matbuotdagi dastlabki she’r va maqolalari 1914- yildan …
4 / 38
b. milliy uyg'onish davri o'zbek adabiyoti. – t.: manaviyat, 2004. – b. 274] professor ozod sharafiddinov cho‘lponning 1924-yilda moskvada maorif uyi qoshidagi yosh o‘zbek artistlarining mahoratini oshirish uchun tashkil qilingan dramatik studiyaning adabiy yetakchisi va rahbarlaridan biri bo‘lganini ma’lum qiladi. zaki validiy: «...so‘ng zamonlarda moskvada adabiyot va san’at instituti yoxud akademiyasida ham tahsil olgan», deb aytib o‘tganki, har ikki ma’lumot mazmuna bir-biriga yaqinligiga guvoh bo‘lamiz. bu yillar, darhaqiqat, cho‘lpon uchun tahsil yillari bo‘ldi. moskva adabiy-madaniy muhiti bilan yaqindan tanishdi. bundan tashqari teatr va teatrchilik sirlarini o‘rgandi. 1926-yilda uchinchi she’riy to‘plami «tong sirlari» va «yorqinoy» pyesasi chop etildi. bu davrga kelib u zamonasining eng mashhur shoiri bo‘lib tanildi. abdulhamid cho‘lpon adabiy merosining umumiy ko‘lami haqida ma’lumotlar bo‘lsa-da, ularning barchasi hali bir joyga to‘planishi u yoqda tursin, ayrimlari aniqlanish bosqichida turibdi. shunday bo‘lsa-da, ijodkor asarlari uch tomligining nashr qilinishi va bulardan ikkitasining o‘quvchilar qo‘liga tekkanligi muhim hodisa bo‘lib, muallif ijodi haqida fikr …
5 / 38
ech qachon kundalik xalq hayotiga bu qadar yaqin kirib bormagan edi. xalq hayotida yuz bergan har bir hodisa unda o‘sha zahotiyoq aks sado topdi. har bir hodisa vatan va millatning manfaati nuqtayi nazaridan yoritildi. zamon qorishiq edi. bir tomondan, mustabid chor hukumati qulab, tarix mustamlaka zulmini tortib kelgan millatlarga o‘z mustaqilliklarini o‘rnatish uchun buyuk bir imkon berdi. ayni paytda, sho‘rolar ijtimoiy ozodlikni, yo‘qsulparvarlikni bayroq qilib, mehnatkash turkiston qalbini zabt etmoq uchun kurashni kuchaytirdilar. va bunga erishdilar. hokimiyat garchi bolsheviklarga 1917-yilning noyabrida o‘tgan bo‘lsa-da, uning o‘rnatilishi, tabiiyki, uzoq va shiddatli qurashlar ostida kechdi. sho‘rolar bu sanani, ya’ni «sotsializm tomon buyuk burilish»ni 1929-yil deb belgilaydilar. shungacha bo‘lgan davr o‘tish davridir. o‘tish davrining o‘z xususiyatlari bor, albatta. masalan, o‘zbek milliy she’riyati ifoda va timsollar tizimida oshkoralikdan pinhoniylikka, ohangda esa, keskinlikdan murosaga tomon borgani ko‘riladi. shunga ko‘ra, she’riyatimizda 10-yillarda xitob va chaqiriqlar kuchli bo‘lsa, 20-yillarda ramziy timsollar, imo-ishoralar ko‘p degan xulosa chiqadi. ma’lumki cho‘lpon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "cho‘lpon-hikoyanavis"

mavzu: cho‘lpon-hikoyanavis kurs ishi “cho‘lpon –hikoyanavis” reja: 1. abdulhamid cho‘lpon hikoyalarining badiyati 2. yozuvchi hikoyalarining janr xususiyatlari 3. “qor qo‘ynida lola” va “nonvoy qiz” hikoyalari haqida 4. ijodkor hikoyalarida ayollar obrazi talqini kirish 1. malumki, jamiyat, xalq, millatning manaviy-madaniy taraqqiyoti, barkamol avlodning shakllanishida badiiy adabiyotning ahamiyati nihoyatda ulkan. bu haqda yutrboshimiz “adabiyotga e’tibor – manaviyatga, kelajakka etibor” risolasida katta e’tiborga loyiq fikr-mulohazalarni bildirganlar. ushbu dastur qarash-g‘oyalar har bir ijodkor, shuningdek adabiyot ilmi mutaxassislariga tasvir va tadqiq yo‘llari, vositarini to‘g‘ri tanlash va ish yuritishga ko‘mak beradi. abdulhamid cho‘lpon o‘zbek realistik prozasining shakllanish dav...

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOCX (128,6 КБ). Чтобы скачать "cho‘lpon-hikoyanavis", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: cho‘lpon-hikoyanavis DOCX 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram